Chương 15: Nộp code đêm muộn, lộ diện kỳ tài
Thuộc tiểu thuyết Ẩn Sĩ Hòa Lạc
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Đô Thị · Đăng ngày · 1835 từ · khoảng 9 phút đọc
Đêm ngày thứ 6, sương lạnh mùa thu giăng mắc qua các rặng thông ven hồ Hòa Lạc.
Không gian xung quanh khu ký túc xá nam khu B chìm vào giấc ngủ yên ả.
Trước khi leo lên giường trùm chăn, Bùi Tiến Béo ngồi vắt chân chữ ngũ trên dát giường sắt, nhìn sang Thượng đang mở cuốn giáo trình nâng cao:
"Tôi khuyên thật lòng đấy ông Thượng ơi. Cái bài tập cây nhị phân đa chiều này khó như lên trời vậy. Chiều nay tôi lướt diễn đàn sinh viên thấy mấy ông anh khóa trên than trời như bọng. Ai giải nổi cái đề này chắc phải là giáo sư toán học bên Nga! Thôi đi ngủ đi cho đỡ hại não ông bạn ạ."
Hà Minh Thượng ngồi bên bàn học, mỉm cười quay đầu lại:
"Ông cứ ngủ trước đi. Tôi ngồi đọc thêm vài trang xem thế nào, biết đâu lại nghĩ ra cái gì đó hay ho."
"Đúng là cứng đầu!" Tiến béo ngáp một cái dài, kéo chăn trùm kín bụng. "Mai u Nghị bảo có bánh đa cua ngon lắm, nhớ dậy sớm đấy nhé."
Chỉ sau năm phút, tiếng ngáy nhè nhẹ của chàng béo đã vang lên đều đặn. Tiếng gió từ chiếc quạt trần kỳ diệu trên trần nhà thổi xuống mát rượi.
Thượng mở chiếc laptop Asus cũ kỹ vỡ bản lề của mình.
Màn hình sọc chỉ của máy phát ra luồng sáng mờ mờ. Thượng cắm chiếc USB chứa tài liệu bài giảng nâng cao mà chiều hôm qua thầy Vũ vừa trao tận tay.
Đó là bài tập nghiên cứu độc lập dành riêng cho các thành viên phòng lab: Xây dựng cấu trúc cây tìm kiếm nhị phân đa chiều có khả năng tự cân bằng động trong môi trường dữ liệu phân tán.
Hạn chót nộp bài là đúng hai mươi tư giờ đêm nay.
Đồng hồ hệ thống lúc này chỉ hai mươi ba giờ năm mươi phút.
Chỉ còn đúng mười phút nữa là cổng nộp bài tự động đóng lại.
Thượng nhìn vào đề bài. Cậu khẽ mỉm cười.
Bài toán này đối với các chuyên gia an ninh mạng có thể mất cả tuần lễ để thiết kế thuật toán xoay cây AVL hoặc cây Đỏ Đen. Nhưng trong mắt Thượng, cấu trúc cây nhị phân đa chiều chỉ là sự mở rộng của một mạng tinh thể lượng tử đơn giản.
Thượng đặt hai bàn tay lên bàn phím máy tính.
Ngón tay cái của cậu ấn mạnh vào góc phím cách bị liệt. Những dòng mã nguồn C++ bắt đầu tuôn chảy trên màn hình soạn thảo văn bản.
Thượng không dùng bất kỳ thư viện chuẩn có sẵn nào của hệ điều hành. Cậu tự tay định nghĩa từng khối nhớ nguyên thủy.
Dưới sự dẫn dắt của Hệ Thống Mô Phỏng Vô Hạn, Thượng viết một thuật toán xoay nút cây tự động dựa trên nguyên lý vi phân bậc hai.
Từng dòng code được gọt giũa đến mức tinh xảo.
Không có một biến số dư thừa. Không có một phép so sánh lặp lại. Cấu trúc của toàn bộ đoạn mã gọn gàng, cân đối tựa như một bài thơ hình học không gian.
Thời gian đếm ngược từng giây.
Hai mươi ba giờ năm mươi chín phút bốn mươi giây.
Thượng đặt tên tệp mã nguồn là tree_balance.cpp. Cậu không ghi tên tác giả, chỉ đính kèm mã số sinh viên của mình ở phần tiêu đề tệp tin.
Cậu ấn chuột gửi bài lên cổng nộp bài trực tuyến của phòng lab bộ môn.
Màn hình chớp sáng phát ra một thông báo màu xanh lá:
[Nộp bài thành công lúc 23:59:52. Trạng thái: Hợp lệ.]
Thượng đóng nắp màn hình máy tính lại. Cậu vươn vai một cái thật dài, bước lại giường kéo chăn ngủ say sưa.
Sáng sớm hôm sau.
Tại phòng nghiên cứu số một của Bộ môn An toàn thông tin.
Phó Giáo sư Vũ Đình Khiêm bước vào phòng làm việc với tách cà phê đen nóng hổi trên tay. Trợ giảng Hoàng đã ngồi sẵn bên máy tính chủ, đang kiểm tra danh sách bài tập của sinh viên nộp về đêm qua.
"Thế nào rồi Hoàng?" Thầy Vũ kéo ghế ngồi xuống, nhấp một ngụm cà phê. "Bài tập cây nhị phân tự cân bằng có em nào nộp bài không?"
Hoàng thở dài, lắc đầu:
"Khó quá thầy ạ. Các sinh viên năm ba năm tư trong đội tuyển đều không giải quyết trọn vẹn được. Đến nửa đêm qua chỉ có đúng hai bài nộp. Một bài của trưởng nhóm nghiên cứu khóa trên, một bài của em Tô Thanh Nhàn."
Thầy Vũ gật đầu mỉm cười:
"Em Nhàn tư duy thuật toán rất tốt, nộp bài là điều dễ hiểu. Còn ai nộp nữa không?"
Hoàng lướt chuột xuống cuối danh sách, bỗng khựng lại:
"Ơ... Có một bài nộp muộn vào lúc hai mươi ba giờ năm mươi chín phút năm mươi hai giây thầy ạ. Chỉ còn tám giây nữa là cổng đóng."
"Ai nộp thế?"
"Mã số sinh viên này... Là em Hà Minh Thượng, tân sinh viên khóa mới ạ!" Hoàng mở to mắt ngước nhìn thầy Vũ.
Thầy Vũ đặt tách cà phê xuống bàn. Đôi mắt ông lóe lên một tia sáng sắc bén:
"Mở mã nguồn của Thượng ra xem ngay!"
Hoàng nhấp đúp chuột mở tệp tin tree_balance.cpp.
Cả đoạn mã nguồn hiện lên trên màn hình lớn ba mươi hai inch.
Toàn bộ đoạn code dài đúng bốn mươi dòng.
Không gian trong phòng nghiên cứu bỗng chốc rơi vào im lặng hoàn toàn.
Thầy Vũ đứng bật dậy khỏi ghế. Ông bước lại gần sát màn hình, đôi mắt sau tròng kính cận dán chặt vào từng dòng lệnh.
Hoàng ngồi bên cạnh, miệng há hốc, hai bàn tay buông thõng khỏi bàn phím:
"Trời đất ơi! Đây là cách viết thuật toán gì thế này?!"
Bốn mươi dòng code của Thượng đẹp đến mức ngỡ ngàng.
Cậu không dùng phương pháp đệ quy truyền thống làm tốn bộ nhớ ngăn xếp. Cậu áp dụng một ma trận con trỏ tự tham chiếu lồng nhau kết hợp phép hoán vị bit nhị phân. Các nhánh cây tự động cân bằng theo thời gian thực mà không cần duyệt lại cây từ gốc.
Một cách tiếp cận chưa từng xuất hiện trong bất kỳ cuốn giáo trình thuật toán nào trên giảng đường!
"Chạy thử tải dữ liệu ngay!" Thầy Vũ ra lệnh, giọng nói khẽ run lên.
Hoàng vội vã bấm lệnh biên dịch.
Chương trình biên dịch hoàn tất trong vòng không phẩy một giây.
Hoàng đổ vào hệ thống một triệu bản ghi dữ liệu ngẫu nhiên để thử nghiệm tốc độ chèn và tìm kiếm.
"Bấm chạy!" Thầy Vũ đập tay lên vai Hoàng.
Màn hình nhấp nháy một cái.
Bảng kết quả thử nghiệm hiện lên:
Thời gian xử lý: 0.0001 mili giây! Bộ nhớ RAM tiêu thụ thêm: 0 Megabyte! Độ cao cân bằng của cây: Tối ưu tuyệt đối!
Hoàng ôm đầu, hai mắt mở to nhìn bảng số liệu:
"Không thể tin được! Thuật toán của em ấy chạy nhanh hơn bài làm của các anh chị khóa trên gấp năm mươi lần! Bộ nhớ tiêu thụ gần như bằng không!"
Thầy Vũ đứng chết trân trước màn hình máy tính.
Vị phó giáo sư dạn dày sương gió của ngành an ninh mạng quốc gia lúc này toàn thân khẽ run rẩy.
Bốn mươi dòng code này không đơn thuần là một bài tập môn học. Nó là một kiệt tác nghệ thuật toán học!
Từng phép toán, từng con trỏ đều đạt đến độ hoàn mỹ.
Thầy Vũ mở ngăn kéo bàn làm việc, lấy ra bản in đoạn mã mười hai dòng của hacker K trong vụ chặn đứng botnet BlackViper mấy hôm trước.
Ông đặt hai bản in cạnh nhau dưới ánh đèn bàn.
Một phát hiện chấn động hiện ra trước mắt vị phó giáo sư!
Cách thức hoán vị bit ở dòng thứ mười sáu trong bài tập cây nhị phân của Thượng hoàn toàn tương đồng với logic giải mã gói tin lượng tử mà hacker K đã sử dụng để bẻ gãy máy chủ đối thủ!
Chữ ký tư duy không thể nào làm giả được!
"Hà Minh Thượng..." Thầy Vũ lẩm bẩm cái tên đó, ánh mắt bốc lên ngọn lửa mãnh liệt. "Cậu học trò nghèo đi dép tổ ong này... Chính là hacker K huyền thoại!"
Hoàng nghe thầy Vũ thốt lên, người cứng đờ như tượng:
"Trời ơi... K thật sự là sinh viên trường mình sao thầy?!"
Thầy Vũ hít một hơi thật sâu, nghiêm giọng dặn dò:
"Khóa chặt tệp mã nguồn này lại. Đặt chế độ bảo mật tuyệt mật, tuyệt đối không được tiết lộ nửa lời cho bất kỳ ai biết."
"Vâng ạ, em hiểu rồi thưa thầy." Hoàng gật đầu quả quyết.
Thầy Vũ cất hai bản in vào cặp da khóa số, ánh mắt nhìn ra rừng thông Hòa Lạc ngập tràn ánh nắng ban mai:
"Hà Minh Thượng ơi Hà Minh Thượng, lần này em không giấu được tôi nữa rồi."
Cùng lúc đó, tại phòng 404 KTX khu B.
Ánh nắng sớm len qua khe cửa sổ rọi vào phòng. Chuông điện thoại của Thượng reo lên một tiếng thông báo tin nhắn ngắn.
Cậu cựa mình tỉnh giấc, với tay lấy chiếc điện thoại cỏ trên bàn.
Màn hình hiện lên tin nhắn Zalo từ Tô Thanh Nhàn:
"Thượng ơi dậy chưa?! Đêm qua cậu có nộp được bài tập cây nhị phân của thầy Vũ không đấy? Đề khó dã man, tớ thức đến mười một giờ đêm mới nộp được!"
Thượng bật cười khẽ. Cậu lướt ngón tay bấm phím nhắn lại:
"Tớ nộp lúc mười một giờ năm mươi chín phút rồi. Suýt nữa thì trễ hạn."
Chỉ sau ba giây, tin nhắn mắng mỏ của Nhàn gửi sang liên tiếp:
"Đúng là đồ nước đến chân mới nhảy! Lần sau không có may mắn thế đâu nghe chưa! Nhanh chân rửa mặt rồi sang cổng phụ, Tiến béo đang đợi ở quán u Nghị ăn bánh đa cua kìa!"
Thượng đặt điện thoại xuống bàn. Cậu ngồi dậy vươn vai sảng khoái, xỏ đôi dép tổ ong cũ mèm bước vào nhà vệ sinh.
Cậu hoàn toàn không hay biết rằng, trên bàn làm việc của vị phó giáo sư uyên bác nhất trường, bí mật thân phận hacker K huyền thoại của mình đã bị giải mã hoàn toàn qua bốn mươi dòng code nghệ thuật.
Thượng mở cửa phòng, thong thả rảo bước dưới hàng cây xanh mát đón chào một ngày mới tràn ngập ánh nắng.