Chương 26: Lên tầng thư viện, gỡ nút thắt sâu
Thuộc tiểu thuyết Ẩn Sĩ Hòa Lạc
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Đô Thị · Đăng ngày · 1832 từ · khoảng 9 phút đọc
Chiều ngày thứ 10, ánh nắng xiên qua những rặng xà cừ rọi vào khung cửa sổ tầng ba thư viện Hòa Lạc.
Không gian trong phòng tự học rất yên tĩnh. Tiếng lật sách sột soạt hòa cùng tiếng gõ bàn phím nhè nhẹ của các bạn sinh viên.
Ở chiếc bàn gỗ dài cạnh kệ sách chuyên ngành công nghệ, Tô Thanh Nhàn đang chăm chú nhìn vào chiếc máy tính xách tay.
Màn hình hiển thị hàng trăm dòng mã nguồn C++ chằng chịt. Trên mặt bàn bày la liệt các tờ giấy nháp viết đầy công thức cân bằng cây nhị phân AVL và cây Đỏ Đen.
Nhàn thở dài, hai mắt nhìn đăm đăm vào biểu đồ luồng dữ liệu:
"Khó quá rồi... Thuật toán xoay cây nhị phân kinh điển chỉ xử lý được đơn luồng. Khi chạy đa luồng trên mười triệu nút, các luồng tranh chấp tài nguyên khóa sẽ làm nghẽn cổ chai ngay lập tức. Làm sao mà giảm xuống dưới mười mili giây được chứ?!"
Cô quay sang nhìn người bạn cùng nhóm.
Hà Minh Thượng ngồi bên cạnh, chân xỏ dép tổ ong gác lên thanh giằng của bàn gỗ. Cậu nhấp một ngụm trà đá từ chiếc cốc nhựa năm nghìn mua ở quán u Nghị. Trước mặt Thượng là một cuốn truyện tranh cũ mượn từ phòng Tiến béo.
Nhàn với tay lấy cuốn truyện tranh trên tay cậu gấp lại:
"Này ông tướng! Tớ thì suy nghĩ đến váng cả đầu, còn cậu ngồi đây đọc truyện tranh với uống nước trà hả?!"
Thượng chớp chớp mắt, làm bộ mặt ngây thơ:
"Thì tớ đã bảo tớ làm chân hậu cần rồi mà. Trà đá tớ mua cho cậu hai cốc đầy ắp đá, xôi ngô tớ ăn hết hộ hành phi rồi. Cậu bảo tớ chỉ đâu đánh đấy, nhưng cậu đã phân công việc gì cho tớ đâu."
Nhàn gõ nhẹ ngón tay vào trán Thượng:
"Cậu có biết đề tài này chiếm ba mươi phần trăm điểm tổng kết không hả?! Nếu không tối ưu được luồng khóa, nhóm mình sẽ bị điểm thấp đấy! Đến lúc đó tớ không cứu được cậu qua môn đâu!"
Thượng nhìn vẻ băn khoăn của cô bạn thân, trong lòng khẽ dâng lên sự quan tâm ấm áp. Cậu buông cốc trà đá xuống bàn, cầm lấy chiếc bút bi Thiên Long màu đỏ:
"Được rồi, để tớ xem giúp tổ trưởng nào."
"Cậu xem thì hiểu cái gì chứ..." Nhàn thở dài, nhưng vẫn đẩy tờ giấy nháp sang trước mặt cậu.
Thượng nhìn vào sơ đồ cây nhị phân mà Nhàn vừa vẽ.
Hệ Thống Mô Phỏng Vô Hạn trong tâm trí cậu lập tức quét toàn bộ cấu trúc:
[Phân tích nút thắt: Tranh chấp khóa đọc ghi tại nút gốc.] [Giải pháp tối ưu: Thay thế cơ chế khóa mutex truyền thống bằng thuật toán không khóa dựa trên lệnh nguyên tử CAS.] [Kết hợp: Phân mảnh cây thành các cụm B-Tree cục bộ chạy song song trên từng lõi vi xử lý.]
Giải pháp này vượt trước trình độ công nghệ giảng dạy đại học hiện nay rất xa. Nếu Thượng viết thẳng thuật toán này ra giấy, Nhàn sẽ sinh nghi ngay lập tức.
Vì vậy, Thượng quyết định dùng lại chiêu cũ.
Cậu cầm chiếc bút bi đỏ, bắt đầu vẽ lên góc tờ giấy nháp.
Cậu không vẽ công thức toán học khô khan. Thay vào đó, Thượng vẽ một chú mèo con béo tròn đang nằm ngủ bên cạnh một khúc cá rán.
Thế nhưng, những nét vẽ lông mèo, chiếc đuôi uốn cong và những chiếc xương cá lại được sắp xếp theo một tỷ lệ hình học cực kỳ chuẩn xác.
Đường cong của đuôi mèo chính là chu kỳ phân nhánh của thuật toán CAS.
Các đốt xương cá được vẽ đứt đoạn theo đúng quy luật nhảy cóc con trỏ bộ nhớ, hoàn toàn triệt tiêu nhu cầu sử dụng khóa tranh chấp!
Vẽ xong, Thượng còn nắn nót ghi thêm một dòng chữ vui nhộn bên dưới:
"Mèo con ăn cá không cần tranh giành, chia cá thành từng khúc nhỏ mỗi đứa một phần!"
Nhàn nhìn thấy hình vẽ con mèo, bật cười:
"Cậu rảnh rỗi quá đấy à Thượng?! Bảo giúp tớ mà cậu lại ngồi vẽ hình lên giấy nháp của tớ thế này à?!"
"Đâu có vẽ linh tinh đâu." Thượng cười, đẩy tờ giấy lại trước mặt cô. "Cậu nhìn kỹ xem chú mèo này ăn cá thông minh thế nào. Cây to khó trèo thì chặt ra thành từng cành nhỏ mà vặt quả. Cứ tranh nhau trèo lên ngọn cây làm gì cho mệt người."
Nhàn nhìn Thượng. Cô định nói thêm vài câu, nhưng ánh mắt cô bỗng vô tình dừng lại ở những nét vẽ xương cá đứt đoạn.
Là một sinh viên xuất sắc có trực giác toán học rất nhạy bén, Nhàn đột nhiên nhận ra điều gì đó khác thường.
"Ủa... Những khoảng cách này..."
Đôi mắt của Nhàn mở lớn.
Những chiếc xương cá đứt đoạn... Khoảng cách giữa các đốt xương...
Đó không phải là hình vẽ ngẫu nhiên!
Đó là tỷ lệ bước nhảy địa chỉ bộ nhớ!
"Chia nhỏ thành từng cụm... Không dùng khóa trung tâm... Mà dùng cơ chế phân nhánh cục bộ từng luồng?!"
Nhàn thốt lên. Cả người cô nóng bừng vì một tia chớp tư duy vừa lóe lên trong đầu!
"Đúng rồi! Tại sao mình cứ phải khóa nút gốc cơ chứ?! Nếu phân tách mười triệu nút thành một nghìn cây con độc lập, mỗi luồng vi xử lý sẽ quản lý một cây con mà không hề đụng chạm vào nhau!"
Nhàn vồ lấy chiếc bút bi, bắt đầu viết liên tục lên mặt sau tờ giấy nháp!
Các công thức toán học phân rã luồng tuôn trào dưới ngòi bút của cô gái nhỏ. Từng nút thắt logic bế tắc suốt từ sáng đến giờ bỗng chốc tan biến nhẹ nhàng.
"Trời ơi! Mình tìm ra hướng đi rồi!"
Nhàn reo lên trong niềm vui sướng. Cô quên mất đây là thư viện, vội vàng đưa hai tay ôm lấy má, gương mặt rạng rỡ hẳn lên.
Thượng ngồi bên cạnh, bóc một chiếc kẹo lạc cắn một miếng ngọt bùi, mỉm cười kín đáo:
"Đấy, tớ đã bảo chú mèo con này linh thiêng lắm mà. Cứ nhìn mèo là sáng suốt ra ngay."
Nhàn quay sang nhìn Thượng, ánh mắt tràn đầy sự bỡ ngỡ:
"Thượng ơi... Có phải cậu... Cậu vô tình hay cố ý gợi ý cho tớ thế?"
Thượng xua tay lia lịa, mặt làm bộ ngây ngô:
"Gợi ý cái gì cơ? Tớ vẽ con mèo vàng gặm cá rán bắt chước hacker K hôm qua thôi mà! Thấy người ta bảo K dùng meme mèo vàng nên tớ vẽ thử xem có may mắn không, ai ngờ may thật!"
Nhàn nhìn nét mặt mộc mạc của cậu bạn thân, lại nhìn đôi dép tổ ong dưới chân cậu, khẽ bật cười:
"Ừ nhỉ, làm sao mà cậu lại nghĩ ra được thuật toán phân luồng cao siêu này chứ. Đúng là trời thương người chăm chỉ như tớ rồi!"
"Chuẩn luôn! Tổ trưởng vĩ đại muôn năm!" Thượng giơ ngón tay cái lên tán thành.
Nhàn mở máy tính, mười đầu ngón tay lướt trên bàn phím để cài đặt thuật toán mới.
Thượng ngồi bên cạnh nhấp từng ngụm trà mát lạnh.
Hai tiếng đồng hồ trôi qua thật nhanh. Ánh hoàng hôn bắt đầu nhuộm đỏ những tán cây bên ngoài cửa sổ thư viện.
Những dòng code C++ của Nhàn chạy thử nghiệm lần đầu tiên trên tệp một triệu nút.
Màn hình terminal nhấp nháy xanh mướt:
[Thời gian xử lý: Ba mili giây.] [Bộ nhớ tiêu thụ: Ba mươi tám megabyte.] [Kết quả kiểm thử: Toàn bộ nút dữ liệu đã được cân bằng chính xác.]
Nhàn nhìn vào kết quả, vui mừng đến mức suýt nhảy dựng lên khỏi ghế:
"Thành công rồi Thượng ơi! Ba mili giây! Thấp hơn hẳn yêu cầu mười mili giây của thầy Vũ!"
Thượng nhìn màn hình, mỉm cười gật đầu:
"Tổ trưởng giỏi quá! Thế này là nhóm mình nắm chắc phần thắng rồi nhé."
"Tất cả là nhờ chú mèo may mắn của cậu đấy!" Nhàn cười tươi rói, cẩn thận gấp tờ giấy nháp có hình vẽ con mèo kẹp vào trang đầu cuốn sổ tay của mình.
Hai người cùng nhau thu dọn máy tính và sách vở, bước ra khỏi thư viện khi đèn đường Hòa Lạc bắt đầu bật sáng.
Gió thu buổi chiều mang theo hơi lạnh mơn man da thịt. Nhàn rảo bước bên cạnh Thượng, trên môi luôn nở nụ cười rạng rỡ.
Vừa xuống đến chân cầu thang thư viện, họ đã thấy Tiến béo đứng đợi sẵn dưới gốc cây bàng. Cậu chàng vừa ôm một túi hạt dẻ rang bơ nóng hổi vừa xuýt xoa vì rét:
"Hai vị giáo sư tương lai xong việc rồi đấy à?! Tôi đợi từ nãy đến giờ mà bụng réo như đánh trống đây này!"
Nhàn bật cười trêu bạn:
"Tiến béo lúc nào cũng chỉ nghĩ đến ăn thôi. Nhưng hôm nay bọn tớ làm xong thuật toán rồi, tâm trạng đang vui nên tớ sẽ khao hai cậu ra quán u Nghị ăn lẩu cháo lòng nhé!"
"Tuyệt vời quá hoa khôi ơi!" Tiến béo sướng rơn giơ gói hạt dẻ lên mời. "Nào, mời đại ca Thượng với hoa khôi ăn hạt dẻ lót dạ trước khi ra quán!"
Thượng bốc một nắm hạt dẻ bùi ngậy bỏ vào miệng nhai, cảm nhận hơi ấm lan tỏa trong lòng bàn tay:
"Đi thôi, tối nay gió lạnh thế này ngồi húp bát cháo lòng nóng của u Nghị thì không còn gì bằng. Nhớ bảo u cho nhiều hạt tiêu cho ấm người nhé."
Nhàn gật đầu tán thành:
"Nhất trí luôn, hôm nay tớ sẽ bảo u cho thêm quẩy giòn tan ăn kèm nữa."
Ba người bạn sóng đôi bước đi trên con đường rải nhựa của khuôn viên đại học. Tiếng cười nói vang vọng dưới hàng cây râm mát.
Ánh trăng non bắt đầu nhô lên khỏi rặng núi Ba Vì xa xa, rọi xuống bóng ba bạn trẻ ríu rít tiếng cười đùa.
Thượng đi bên cạnh cô bạn thân, lòng ngập tràn niềm vui bình dị.
Ẩn mình nơi góc nhỏ giảng đường, dùng đôi bàn tay âm thầm bảo bọc những người mình yêu thương, đối với cậu đó chính là điều tuyệt vời nhất của cuộc sống này. Hòa Lạc về đêm dần chìm vào sự tĩnh lặng, đón chờ những ngày tháng thanh xuân tươi đẹp tiếp diễn.