Chương 58: Vào phòng nghiên cứu, nhận bảng mạch xanh
Thuộc tiểu thuyết Ẩn Sĩ Hòa Lạc
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Đô Thị · Đăng ngày · 1804 từ · khoảng 9 phút đọc
Chiều ngày thứ 31, đúng một giờ trưa, gió mùa đông bắc mang theo hơi lạnh thổi qua những hành lang dài của giảng đường A2.
Hà Minh Thượng, Tô Thanh Nhàn và Bùi Tiến Béo cùng bước lên tầng bốn.
Căn phòng bốn linh hai gắn biển đồng sáng loáng: "Phòng Thí Nghiệm Vi Mạch Nhúng & Hệ Thống Nhúng Thông Minh".
Cửa phòng mở sẵn. Bên trong là mùi nhựa thông, mùi thiếc hàn và tiếng quạt gió tản nhiệt ro ro quen thuộc.
PGS Vũ Đình Khiêm đang đứng bên bàn thí nghiệm trung tâm. Thầy mặc áo sơ mi kẻ ca rô, đeo kính trắng gọng kim loại.
Thấy ba học trò bước vào, thầy Vũ vẫy tay:
"Vào đi các em. Đóng cửa lại cho đỡ gió lạnh."
Tiến béo ôm ba cuốn sổ mới tinh đi vào đầu tiên, lễ phép cúi đầu:
"Em chào thầy Vũ ạ!"
Nhàn mỉm cười chào thầy, còn Thượng đi sau cùng, chân xỏ đôi dép tổ ong quen thuộc, trên tay cầm một cốc trà đá u Nghị năm nghìn có nắp đậy cẩn thận.
Thầy Vũ nhìn thấy Thượng, khóe môi khẽ giật giật nhưng nhanh chóng lấy lại vẻ nghiêm nghị:
"Đến đủ rồi thì lại đây. Đây là mẫu bo mạch thử nghiệm đầu tiên của dự án cấp Viện mang tên Lạc Long Một."
Trên bàn làm việc chống tĩnh điện, một chiếc bo mạch màu xanh lục thẫm kích thước bằng bàn tay đang nằm trên giá đỡ.
Chính giữa bo mạch là một con chip vuông vức màu đen mang logo chim Lạc cách điệu sắc nét.
Xung quanh chip là hàng trăm linh kiện dán li ti cùng các đường mạch đồng mạ vàng chạy ngoằn ngoèo như mạng nhện.
Tiến béo tròn xoe mắt nhìn con chip:
"Đẹp quá thầy ơi! Đây là vi xử lý do nước mình tự thiết kế đấy ạ?"
Thầy Vũ gật đầu, ánh mắt ánh lên niềm tự hào:
"Đúng vậy. Đây là vi xử lý ba mươi hai bit dựa trên kiến trúc tập lệnh mở RISC-V do Viện Hàn lâm phối hợp với trường ta thiết kế. Toàn bộ phần cứng đã được gia công mẫu thành công. Tuy nhiên, chúng ta đang gặp phải một lỗi kỹ thuật cực kỳ nghiêm trọng."
Nhàn tiến lại gần quan sát màn hình máy hiện sóng bên cạnh:
"Lỗi gì thế thưa thầy?"
Thầy Vũ bật công tắc nguồn mười hai vôn cấp điện cho bo mạch.
Đèn LED màu xanh lá cây trên bo mạch sáng lên. Quạt tản nhiệt bắt đầu quay.
Trên màn hình máy tính kết nối, các dòng mã khởi động hệ điều hành nhúng bắt đầu tuôn trào cuồn cuộn.
Một giây, mười giây, ba mươi giây...
Đúng giây thứ năm mươi chín, màn hình máy hiện sóng bỗng nhảy vọt một đỉnh xung điện bất thường.
Tách!
Một tiếng ngắt rơ-le vang lên khô khốc. Toàn bộ đèn LED tắt ngúm rồi tự động sáng lại từ đầu.
"Nó tự khởi động lại!" Tiến béo thốt lên.
Thầy Vũ thở dài:
"Đúng vậy. Cứ chạy đến giây thứ sáu mươi là bo mạch bị sụt áp cục bộ và tự khởi động lại. Bộ môn đã kiểm tra suốt ba ngày qua. Chúng tôi đã thay nguồn mới, viết lại mã nạp khởi động, thậm chí thay cả chip xử lý nhưng hiện tượng này vẫn lặp lại chính xác từng giây một."
Thầy Vũ quay sang nhìn thẳng vào ba cô cậu học trò, ánh mắt dừng lại ở Thượng:
"Nhiệm vụ đầu tiên của nhóm trong học kỳ này là tìm ra nguyên nhân và khắc phục lỗi sụt áp định kỳ sáu mươi giây này. Ai tìm ra trước sẽ được cộng điểm chuyên cần tối đa."
Nhàn lập tức kéo chiếc ghế lại ngồi xuống, mở máy tính xách tay cắm cáp gỡ lỗi vào bo mạch.
Tiến béo cũng lật mở cuốn sổ tay, cặm cụi ghi chép các thông số điện áp ba phẩy ba vôn và một phẩy tám vôn hiển thị trên đồng hồ vạn năng.
Chỉ có Thượng vẫn đứng tựa lưng vào mép bàn, tay cầm cốc trà đá nhâm nhi từng ngụm.
Trong tâm thức của cậu, Hệ Thống Mô Phỏng Vô Hạn đã bắt đầu quét tia hồng ngoại quang phổ lên toàn bộ bo mạch Lạc Long Một:
[Quét nhiệt độ bề mặt bo mạch: Tăng dần từ hai mươi lăm lên bốn mươi tám độ C.] [Phân tích xung nhịp: Thạch anh dao động bốn mươi tám mega-héc bị trôi tần số do nhiệt độ.] [Căn nguyên lỗi: Tụ gốm lọc nguồn C12 đặt quá sát cuộn cảm L3. Khi nhiệt độ tăng đến giây thứ sáu mươi, điện dung của tụ gốm bị suy hao ba mươi phần trăm, tạo dao động cộng hưởng ký sinh kích hoạt mạch bảo vệ quá áp.]
Một lỗi bố trí linh kiện vật lý kinh điển mà ngay cả các kỹ sư phần cứng lâu năm cũng rất dễ bỏ sót.
Thượng khẽ nhấp một ngụm trà lạnh.
Cậu không thể trực tiếp cầm mỏ hàn sửa mạch trước mặt thầy Vũ vì điều đó sẽ phá vỡ vỏ bọc sinh viên năm phẩy.
Nhưng cậu luôn có cách của riêng mình.
Thượng giả vờ vươn tay với lấy cuộn băng dính điện trên bàn.
Khuỷu tay cậu vô tình huých nhẹ vào cốc trà đá năm nghìn đang đặt cạnh chiếc giá đỡ.
Cốc nhựa nghiêng đi.
Một giọt nước đá lạnh ngắt từ thành cốc nhỏ xuống, rơi trúng vào thân chiếc tụ gốm C12 màu nâu nhạt nằm sát cuộn cảm L3.
Xèo!
Giọt nước lạnh lập tức hấp thụ nhiệt lượng của chiếc tụ gốm, làm nhiệt độ linh kiện tụt xuống tức thì.
Trên màn hình kết nối, dòng thời gian chạy qua giây thứ năm mươi chín.
Giây thứ sáu mươi... Giây thứ sáu mươi mốt... Bảy mươi giây... Tám mươi giây!
Bo mạch không hề khởi động lại! Hệ điều hành nhúng tải xong toàn bộ nhân hệ thống và hiện ra dấu nhắc lệnh sẵn sàng!
Tiến béo nhảy cẫng lên reo to:
"Qua rồi! Không bị khởi động lại nữa rồi! Bo mạch sống rồi thầy ơi!"
Nhàn nhìn giọt nước lạnh đang bốc hơi trên lưng tụ C12, rồi nhìn sang cốc trà đá của Thượng:
"Thượng! Cậu làm đổ nước ra bo mạch à?!"
Thượng giả vờ luống cuống lấy khăn giấy lau bàn:
"Tớ... tớ xin lỗi! Tay tớ bị trượt! May quá nước không làm chập điện cháy bo mạch của thầy!"
Thầy Vũ đứng bên cạnh, hai mắt sáng rực như đuốc.
Thầy nhìn giọt nước đọng trên chiếc tụ C12, nhìn đồ thị điện áp vừa ổn định kỳ diệu trên máy hiện sóng, rồi liếc nhìn Thượng đang ngây ngô lau nước.
Thầy Vũ mỉm cười thâm trầm.
Một giọt nước đá rơi chuẩn xác từng mi-li-mét vào đúng linh kiện bị trôi nhiệt độ.
Đó không thể nào là sự ngẫu nhiên.
Đó là sự am hiểu sâu sắc đến mức tuyệt đỉnh về vật lý chất rắn và điện tử vi mạch.
Thầy Vũ bước lại gần, vỗ nhẹ vào vai Thượng:
"Lần sau uống trà đá thì cẩn thận hơn một chút. Nhưng giọt nước của cậu vừa giải cứu cả một công trình nghiên cứu đấy."
Thầy quay sang Nhàn và Tiến béo:
"Lỗi không nằm ở phần mềm hay nguồn điện. Lỗi nằm ở hiện tượng quá nhiệt làm trôi điện dung của tụ lọc C12 đặt cạnh cuộn cảm sinh nhiệt L3. Nhàn, em dùng mỏ hàn nhổ chiếc tụ C12 dời xa cuộn cảm thêm năm mi-li-mét và thay bằng tụ rắn tẩu tán nhiệt tốt hơn."
Nhàn gật đầu lia lịa:
"Vâng ạ! Em hiểu rồi thưa thầy!"
Tiến béo thán phục nhìn Thượng:
"Mày đúng là người may mắn nhất trần đời Thượng ơi! Làm đổ nước mà cũng mò ra được bệnh của máy tính!"
Thượng gãi đầu cười hiền lành:
"Chắc là đất thiêng Hòa Lạc lại phù hộ tụi mình đấy bạn béo."
Nhàn nhanh nhẹn bật máy hàn nhiệt, gắp chiếc tụ gốm C12 ra khỏi bo mạch và hàn lại theo đúng chỉ dẫn của thầy Vũ.
Chiếc tụ mới nằm cách xa nguồn nhiệt, tỏa nhiệt đều đặn qua lớp keo tản nhiệt màu xám.
Khi nguồn điện được bật lại, bo mạch Lạc Long Một chạy mượt mà suốt hai mươi phút không hề gặp lỗi.
Thầy Vũ hài lòng gật đầu, giao chìa khóa phòng lab cho Nhàn:
"Từ hôm nay, nhóm các em toàn quyền sử dụng phòng lab bốn linh hai này để phát triển hệ sinh thái phần mềm cho Lạc Long Một. Cố gắng lên nhé!"
Cả ba đồng thanh đáp lời thầy.
Thầy Vũ rời đi, để lại không gian nghiên cứu rộng rãi cho ba người bạn.
Tiến béo phấn khởi kéo chiếc ghế bành xoay tròn một vòng:
"Phòng lab VIP quá tụi mày ơi! Có điều hòa, có máy tính trạm cấu hình khủng, lại có view nhìn thẳng ra hồ sen!"
Nhàn cười tươi tắn, bắt tay vào việc phân chia nhiệm vụ cho từng thành viên:
"Tiến béo chịu trách nhiệm viết tài liệu hướng dẫn và đo kiểm điện áp cổng giao tiếp ngoại vi. Thượng phụ trách viết mã điều khiển cổng vào ra cơ bản. Còn tớ sẽ viết trình điều khiển cho bộ nhớ trong."
Thượng mỉm cười gật đầu nhận việc. Viết mã cổng vào ra cơ bản là phần việc đơn giản nhất, hoàn toàn phù hợp để giữ mức điểm năm phẩy an toàn.
Ánh nắng chiều buông xuống sàn gạch men sáng bóng của phòng lab bốn linh hai.
Mùi thiếc hàn thơm dịu lan tỏa trong không gian.
Tiếng gõ bàn phím lách cách bắt đầu vang lên rộn rã.
Tiến béo cắm cúi đo thông số từng chân tín hiệu.
Nhàn chăm chú đối chiếu tài liệu kỹ thuật của Viện Hàn lâm.
Còn Thượng ngồi ở góc bàn, mở chiếc máy tính cũ ra viết từng dòng mã C căn bản.
Kỳ hai bắt đầu với những bước tiến vững vàng và tự tin.
Dưới sự dẫn dắt âm thầm của chàng ẩn sĩ, đề tài vi điều khiển nhúng quốc gia sẽ sớm đơm hoa kết trái.
Một tương lai tươi sáng đang chờ đón ba người bạn trẻ trên con đường chinh phục khoa học công nghệ.
Cánh cửa lớn của tri thức đang rộng mở chào đón. Hòa Lạc thiêng liêng rực rỡ đón chào những nhà khoa học tương lai.