Chương 9: Lên thư viện, tiện tay vẽ nháp
Thuộc tiểu thuyết Ẩn Sĩ Hòa Lạc
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Đô Thị · Đăng ngày · 1891 từ · khoảng 9 phút đọc
Sáng ngày thứ 4, làn sương mỏng sớm mai còn vương trên mặt hồ sen trước cửa thư viện trung tâm.
Mới bảy giờ sáng, cửa phòng 404 đã bị gõ dồn dập.
Bùi Tiến Béo trùm kín chăn lên đầu, úp gối qua tai ngủ tiếp. Hà Minh Thượng đành phải lồm cồm bò dậy mở then cài cửa.
Tô Thanh Nhàn đứng ở ngưỡng cửa. Cô mặc chiếc áo phông trắng in hình chú gấu nhỏ cùng quần jean xanh nhạt, tóc buộc gọn sau gáy. Trên vai cô là chiếc ba lô đựng đầy sách vở và tài liệu chuyên ngành.
"Nhanh lên nào ông tướng!" Nhàn chống tay vào hông, đưa tay lay mạnh vai Thượng. "Đánh răng rửa mặt nhanh lên, hôm nay tớ kéo cậu lên thư viện tự học. Cứ ở phòng ngủ nướng mãi thì đầu óc mụ mẫm hết!"
Thượng ngáp một cái dài, dụi mắt:
"Hôm nay được nghỉ cả ngày mà Nhàn. Lên thư viện làm gì cho mệt người."
"Nghỉ cũng phải học!" Nhàn trừng mắt nhìn Thượng. "Kỳ này toàn môn khó nhằn. Cậu không chịu cày cuốc là cuối kỳ lại đội sổ cho mà xem. Nhanh chân lên, tớ đợi dưới sảnh đúng mười phút!"
Thượng đành phải vào nhà vệ sinh đánh răng rửa mặt qua loa. Cậu xách chiếc ba lô vải dù sờn chỉ, chân xỏ đôi dép tổ ong quen thuộc rồi bước xuống sảnh khu B.
Thư viện trung tâm của Đại học Hòa Lạc là một tòa nhà ba tầng hiện đại.
Bên trong thư viện, máy lạnh phả ra luồng gió mát mẻ. Hàng trăm giá sách bằng gỗ sồi cao ngút tầm mắt xếp thẳng tắp. Từng dãy bàn đọc sách bằng gỗ sáng màu được bố trí cạnh những ô cửa kính lớn nhìn thẳng ra đồi thông và hồ sen rộng lớn.
Nhàn chọn chiếc bàn góc yên tĩnh nhất ở tầng hai, ngay cạnh ô cửa sổ ngập tràn ánh nắng sớm.
Cô đặt chồng tài liệu dày cộp lên bàn, rút trong ba lô ra chiếc máy tính Dell XPS cùng tập giấy nháp A4 trắng tinh.
Thượng kéo chiếc ghế đối diện ngồi phịch xuống. Cậu tiện tay rút một cuốn giáo trình Đại số tuyến tính dày cộp trên giá sách gần đó, đặt ngay ngắn lên mặt bàn rồi gối đầu lên bìa sách, nhắm tịt mắt lại.
Nhàn thấy vậy liền thở dài, lấy chiếc bút bi gõ nhẹ lên trán cậu:
"Này! Tớ bảo cậu lên đây học chứ không phải lên đây đổi chỗ ngủ đâu nhé!"
"Cho tớ chợp mắt mười lăm phút thôi." Thượng lí nhí trong cổ họng, mắt vẫn nhắm nghiền. "Gió điều hòa mát thế này không ngủ thì phí của trời."
Nhàn bĩu môi lắc đầu, không thèm chấp tên bạn thân nữa. Cô bắt đầu tập trung vào tập tài liệu trước mặt.
Đó là một tập hồ sơ in trên giấy bảo mật màu xanh nhạt. Đây là tài liệu nghiên cứu về thuật toán mã hóa khóa công khai mà bố cô, kỹ sư trưởng Tô Hoài Nam tại Viện Công nghệ, vừa gửi cho cô tối qua. Bố cô nhờ cô kiểm tra lại tính đúng đắn của một mô hình phân tích thừa số nguyên tố lớn trong hệ mật mã RSA cải tiến.
Vấn đề này đang là nút thắt khiến dự án bảo mật của viện nghiên cứu dậm chân tại chỗ suốt hai tháng qua.
Nhàn cầm bút bi bắt đầu tính toán.
Cô viết từng dòng phương trình vi phân và các ma trận hoán vị lên tờ giấy nháp. Tiếng ngòi bút bi miết trên mặt giấy vang lên liên hồi giữa không gian im ắng của thư viện.
Thời gian trôi qua từng phút một.
Tờ giấy nháp thứ nhất chi chít công thức bị gạch chéo.
Tờ giấy nháp thứ hai lại bị vò nát thành một cục tròn vo.
Đến tờ giấy nháp thứ ba, trán Nhàn đã lấm tấm những giọt mồ hôi mịn. Đôi lông mày thanh tú của cô nhíu chặt lại thành một đường thẳng. Bàn tay cầm bút của cô bắt đầu dừng lại.
"Vô lý thật..." Nhàn cắn chặt môi dưới, lẩm bẩm trong miệng. "Tại sao khi số mũ nguyên tố vượt quá hai nghìn bit, ma trận nghịch đảo lại bị tràn số thế này? Không thể phân rã thừa số Fermat theo cách thông thường được!"
Cô ngửa đầu ra sau thành ghế, đưa hai tay ôm lấy trán.
Nếu không giải quyết được nút thắt này, dự án bảo mật của bố cô có nguy cơ bị cấp trên đình chỉ, cả đội ngũ nghiên cứu sẽ gặp trở ngại lớn.
Đúng lúc đó, Thượng cựa mình một cái.
Cậu mở mắt ra, chớp chớp vài cái cho đỡ chói nắng rồi từ từ ngồi thẳng dậy. Cậu nhìn thấy gương mặt tái đi của cô bạn thanh mai trúc mã.
"Sao thế Nhàn? Bài toán hóc búa quá à?" Thượng cất tiếng hỏi, giọng vẫn còn khàn khàn vì vừa ngủ dậy.
"Không phải bài tập trên lớp." Nhàn thở ra một hơi dài, chỉ tay vào tập tài liệu bảo mật. "Đây là tài liệu dự án của bố tớ. Bố tớ đang gặp khó khăn ở khâu phân rã ma trận số nguyên tố lớn. Tớ thử mọi cách từ sáng đến giờ mà không tìm ra hướng đi."
Thượng liếc mắt nhìn thoáng qua tờ giấy nháp đặt giữa bàn.
Chỉ trong một cái liếc mắt chừng một phần trăm giây, luồng sáng lam lượng tử trong con ngươi cậu lập tức quét sạch toàn bộ các chuỗi phương trình của Nhàn:
[Nhận diện bài toán: Phân tách thừa số nguyên tố lớn RSA-2048.] [Lỗi thuật toán: Áp dụng sai định lý thặng dư Trung Hoa trên trường hữu hạn, dẫn đến bùng nổ tổ hợp số mũ.] [Giải pháp tối ưu: Áp dụng phương trình sàng lọc đại số Fermat cải tiến kết hợp ma trận xoắn ốc.] [Thời gian mô phỏng hoàn tất: 0.005 giây.]
Thượng nắm rõ ngọn ngành bài toán trong lòng bàn tay.
Thế nhưng, cậu tuyệt đối không thể đàng hoàng cầm bút viết ra công thức cao cấp đó. Làm như vậy chẳng khác nào tự mình lột bỏ chiếc mặt nạ sinh viên năm phẩy.
Thượng khẽ sờ mũi, với tay cầm lấy chiếc bút bi mực đỏ để trên bàn của Nhàn:
"Nhìn rối mắt ghê. Để tớ vẽ cho cậu con mèo xem cho vui nhé."
Nhàn gạt tay cậu ra:
"Cậu đừng có phá phách! Người ta đang đau đầu đây này!"
"Vẽ tí thôi mà, góc giấy này còn trống trơn."
Thượng cúi đầu xuống góc dưới cùng bên phải của tờ giấy nháp thứ ba. Ngòi bút bi đỏ của cậu lướt đi trên mặt giấy trắng.
Cậu vẽ một chú mèo tròn xoe đang nằm cuộn tròn ngộ nghĩnh.
Thế nhưng, nếu một chuyên gia toán học lượng tử nhìn vào hình vẽ đó, người ta sẽ nhận ra ngay nét kỳ tài.
Từng chiếc ria mép của chú mèo không phải là nét vẽ thẳng ngẫu nhiên. Đó là các đường cong tích phân hàm mũ thể hiện công thức rút gọn ước số Fermat cực kỳ tinh vi. Đôi tai tam giác của chú mèo chính là ma trận hoán vị nghịch đảo đã được tối giản hóa đến mức hoàn hảo.
Thượng vẽ xong chú mèo trong mười giây ngắn ngủi. Cậu đặt chiếc bút bi đỏ xuống bàn, đứng dậy vươn vai:
"Tớ đi rửa mặt cái đã nhé. Ở đây ngắm mèo đi cô bé."
Nói xong, cậu đút hai tay vào túi quần, rảo bước ra khỏi phòng đọc sách.
Nhàn nhìn theo bóng lưng của Thượng, khẽ lắc đầu:
"Đúng là tên lười biếng, suốt ngày chỉ biết đùa cợt."
Cô cúi đầu định gom đống giấy nháp dọn sang một bên. Ánh mắt cô vô tình chạm vào hình vẽ chú mèo đỏ ở góc dưới tờ giấy.
Nhàn định lấy bút gạch bỏ hình vẽ đó.
Thế nhưng, khi đầu ngòi bút vừa chạm vào chiếc ria mép bên phải của chú mèo, bàn tay Nhàn bỗng nhiên khựng lại giữa không trung.
"Ủa... Cái đường cong này..."
Đồng tử Nhàn mở to hết cỡ.
Là một học sinh từng đoạt giải nhì kỳ thi học sinh giỏi toán quốc gia, tư duy hình học không gian của Nhàn cực kỳ nhạy bén. Cô lập tức nhận ra các điểm uốn trên chiếc ria mép con mèo hoàn toàn trùng khớp với tọa độ triệt tiêu số dư trong ma trận mà cô đang tìm kiếm!
"Đường cong Fermat... Kết hợp với tích phân đường..." Nhàn lẩm bẩm từng từ, người khẽ run lên trước phát hiện bất ngờ.
Cô vồ lấy chiếc máy tính cầm tay, ngón tay bấm phím với tốc độ cao.
Từng con số, từng biến lượng được thay thế vào cấu trúc hình vẽ chú mèo đỏ.
Một giây... Hai giây... Năm giây...
Màn hình máy tính hiển thị kết quả cuối cùng: Sai số bằng 0.000000!
Điểm nghẽn ma trận kéo dài suốt hai tháng của Viện Công nghệ đã được tháo gỡ hoàn toàn chỉ nhờ một nét vẽ ria mép con mèo!
"Trời đất ơi!" Nhàn mở to mắt nhìn màn hình máy tính. "Ra là như thế này! Sao mình lại không nghĩ ra phương pháp rút gọn đơn giản này chứ?!"
Cô hoàn toàn không nghĩ rằng Thượng đã cố tình chỉ điểm cho mình. Trong suy nghĩ của Nhàn, đây chính là sự gợi ý ngẫu nhiên, là khoảnh khắc lóe sáng của bản thân khi vô tình nhìn vào hình vẽ của cậu bạn thân!
"Thành công rồi! Mình tìm ra đáp án rồi!"
Nhàn bật dậy khỏi ghế, reo lên một tiếng khiến mấy bạn sinh viên bàn bên giật mình ngước nhìn. Cô vội vàng chắp tay xin lỗi mọi người xung quanh, hai má đỏ hồng lên.
Đúng lúc đó, Thượng từ ngoài hành lang bước vào.
Cậu vừa lau những giọt nước mát lạnh trên mặt, nhìn thấy vẻ mặt rạng rỡ của Nhàn, vờ làm bộ hỏi han:
"Sao thế Nhàn? Có chuyện gì vui à?"
Nhàn bước tới, nắm lấy cánh tay Thượng kéo nhẹ, giọng ríu rít:
"Thượng ơi! Tớ giải được bài toán rồi! Con mèo cậu vẽ chuẩn lắm! Tớ vừa tìm ra công thức rút gọn ma trận giúp cho dự án của bố tớ rồi!"
Thượng nhìn cô bạn đang cười tươi tắn trước mặt, giả vờ gãi đầu:
"Thật á? Con mèo vẽ chơi của tớ mà cũng có ích cơ à?"
"Cậu đúng là điềm may của tớ đấy biết chưa!" Nhàn dọn sạch sách vở cho vào ba lô, kéo tay Thượng bước nhanh ra phía cửa thư viện. "Đi nào! Trưa nay tớ bao cậu một cốc sinh tố bơ đặc biệt với đĩa cơm sườn nướng ở căng tin!"
Thượng để mặc cho cô bạn kéo đi, khóe môi khẽ cong lên một nụ cười kín đáo dưới ánh nắng trưa của Hòa Lạc.