Chương 26: Bàn Tay Cơ Khí

Thuộc tiểu thuyết Toàn Cầu Công Nghệ: Thao Túng Kỷ Nguyên

Tác giả: · Thể loại: Đô Thị · Đăng ngày · 1819 từ · khoảng 9 phút đọc

8 giờ sáng ngày thứ 145, tiếng động cơ servo rít lên từng hồi đanh gọn trong gian phân xưởng tự động hóa Amata.

"Khớp số bốn bị lệch năm phần trăm milimét! Cắt cầu dao cấp nguồn servo ngay!"

Tiếng Nam vang lên dứt khoát qua làn khói hàn thoang thoảng mùi nhựa thông.

Kỹ sư trẻ điều khiển lập tức nhấn nút dừng khẩn cấp E-Stop màu đỏ thắm trên bảng tap-lô. Cánh tay robot công nghiệp sáu trục Fanuc màu vàng cam sẫm lập tức đứng khựng lại giữa không trung, chiếc đầu hàn laser Fiber-X chỉ cách khay chứa vỏ cell nhôm vỏn vẹn hai milimét.

Nam kéo chiếc kính bảo hộ tia laser lên trán. Anh bước lại gần bệ máy, chiếc cờ lê lục giác số sáu xoay nhẹ trên tay.

Trước mặt anh, hai mươi cánh tay robot công nghiệp Fanuc bãi vốn chỉ dùng để hàn vỏ thép thô ở xưởng đóng tàu Ba Son nay đã được xếp thành hai hàng dọc theo tuyến băng chuyền cấp phôi tự động. Mỗi cánh tay robot nặng hơn ba trăm kilôgam gang đúc, bề mặt kim loại vẫn còn loang lổ vài vệt sơn tróc sau nhiều năm ngâm sương gió biển mặn.

Nhưng bên trong lớp vỏ gang xù xì ấy, toàn bộ hệ thống cơ điện đã được Nam và tổ kỹ thuật tháo rời từng con ốc, thay thế toàn bộ vòng bi đỡ chặn bằng vòng bi gốm và tiện lại các căn đệm truyền động.

Ở phân khu dập phôi đầu dây chuyền, chú Bảy — người thợ cơ khí lành nghề kỳ cựu của xưởng Nam Phát cũ — đang lom khom kiểm tra bàn máy dập thủy lực hai trăm tấn. Mùi dầu cắt gọt kim loại bốc lên ngai ngái quen thuộc.

Chú Bảy cầm chiếc panme đo độ dày thành ống nhôm vừa dập xong, bước lại gần Nam:

"Mẻ ống nhôm ba nghìn không trăm linh ba dập sâu này đạt độ dày thành không phẩy hai lăm milimét rồi Nam ơi. Nhưng miệng ống vẫn còn dính chút bavia nhỏ. Nếu không vát mép cẩn thận, lúc robot nhét cuộn màng điện cực vào sẽ làm xước màng cách ly, dễ gây đoản mạch ngầm."

"Cháu đã chế tạo thêm một đầu dao gọt bavia xoay tự hành bằng thép gió gắn ngay sau bàn trượt dập." Nam mỉm cười, đưa tay đỡ lấy mẫu ống nhôm sáng bóng từ tay người thợ già. "Sau khi dập xong, mâm xoay khí nén sẽ kẹp và vát mép miệng ống góc mười lăm độ chỉ trong nửa giây."

Lê Vân cầm chiếc thước đo quang vi sai bước lại gần, mái tóc kẹp gọn gàng dưới mũ bảo hộ vải:

"Độ rơ cơ học của hộp số sóng hài sau khi thay căn đệm đã giảm xuống dưới không phẩy một độ. Nhưng khi cánh tay vươn hết tầm với một mét tám, quán tính của cụm đầu hàn nặng bốn mươi cân làm xuất hiện dao động tắt dần kéo dài tới nửa giây. Nửa giây đó làm trễ toàn bộ nhịp dập và hàn vỏ cell."

"Dao động đó không thể xử lý bằng cơ khí đơn thuần nếu không tăng độ dày thân cánh tay." Nam cúi người, ngón tay chạm vào mặt bích truyền động của khớp quay số bốn. "Chúng ta phải dùng thuật toán triệt rung chủ động Feed-Forward."

Lê Vân nghiêng đầu nhìn anh, ánh mắt tò mò:

"Anh định can thiệp trực tiếp vào bộ điều khiển DSP của Fanuc?"

"Đúng vậy." Nam mở chiếc vali nhôm chuyên dụng, lấy ra bo mạch điều khiển số hóa bốn trục do chính anh thiết kế và hàn gắn linh kiện. "Hệ điều hành gốc của Fanuc dùng thuật toán điều khiển PID cổ điển, nó phản ứng sau khi sai số đã xảy ra. Bo mạch Khởi Nguyên tích hợp cảm biến gia tốc ba trục MEMS gắn ở đầu mỏ hàn, đo trước tần số rung tự nhiên của cánh tay là mười hai héc. Khi phát lệnh di chuyển, bộ điều khiển sẽ phát ra một xung lực ngược pha để dập tắt rung lắc ngay trong năm mili-giây."

Nam ngồi bệt xuống sàn bê tông xưởng, đặt chiếc máy tính xách tay công nghiệp lên đùi rồi cắm cáp quang nạp firmware vào bo mạch chủ.

Từng dòng mã nguồn điều khiển động học ngược lướt nhanh trên màn hình.

Các kỹ sư cơ điện trẻ của nhà máy vây quanh Nam, chăm chú dõi theo từng nhát gõ phím của người thợ máy kiêm kỹ sư trưởng. Đối với họ, việc can thiệp và viết lại toàn bộ tầng điều khiển lõi của robot công nghiệp nhập khẩu là bài học thực nghiệm quý giá mà không giáo trình nào có được.

"Nạp firmware hoàn tất." Nam rút cáp dữ liệu, vặn chặt bốn ốc cố định hộp điều khiển.

Anh đứng dậy gạt cần cầu dao điện ba pha:

"Mở lại nguồn điện chính. Kích hoạt chu trình dập vỏ và hàn cell tự động ở tốc độ thiết kế."

Tách!

Rơ-le đóng mạch vang lên đanh gọn.

Hai mươi cánh tay robot đồng loạt khẽ rùng mình một nhịp ngắn rồi vươn dài ra không gian.

Lần này, không còn bất kỳ tiếng rít giật cục hay độ trễ đuôi nào. Cánh tay robot chuyển động nhịp nhàng, lướt đi vững vàng trong không khí. Đầu mỏ hàn laser Fiber-X mang chùm sợi quang công suất hai nghìn oát hạ xuống với tốc độ ba mét một giây, dừng lại đúng tiếp điểm niken trên miệng cell K-18650 với độ ổn định cao.

Xoẹt! Xoẹt! Xoẹt!

Tia laser phát xung màu xanh lam lóe sáng liên tục. Ánh sáng xanh phản chiếu trên kính chắn bảo vệ.

Chỉ mất đúng không phẩy tám giây cho một chu trình: Cánh tay cơ khí số một gắp vỏ cell nhôm từ máy dập của chú Bảy, cánh tay số hai nạp cụm màng điện cực quấn graphene vào thân ống, cánh tay số ba rót dung dịch điện phân qua van áp suất âm, và cánh tay số bốn bấm mối hàn laser niêm phong nắp van an toàn.

Đồng hồ đo chu kỳ hiển thị con số chính xác trên bảng điện tử: Sáu mươi cell pin hoàn chỉnh xuất xưởng trong mỗi phút!

"Sáu mươi cell một phút! Mối hàn rất ngấu, không có khuyết tật nhiệt!"

Kỹ sư trưởng phân xưởng reo lên, hai bàn tay đập mạnh vào thành lan can bảo vệ.

Tiếng máy móc chạy ro ro nhịp nhàng vang vọng khắp gian nhà xưởng. Dây chuyền tự động hóa do chính bàn tay người Việt cải tiến đã vận hành ổn định mà không cần tốn hàng triệu đô la thuê chuyên gia nước ngoài sang hỗ trợ.

Trong túi áo ngực của Nam, Quả cầu AI Khởi Nguyên (Origin Core) khẽ phát ra một luồng ấm áp:

`[Hoàn thành xuất sắc đại tu & số hóa dàn robot công nghiệp Fanuc 6 trục]` `[Thiết lập dây chuyền dập & hàn cell tự động tốc độ 60 cell/phút]` `[Thu nhận Điểm Ảnh Hưởng Công Nghệ: +250 điểm]` `[Tổng tích lũy hiện tại: 4.050 / 5.000 điểm Cấp 2]` `[Mở khóa cơ sở dữ liệu: Cấu trúc Tường lửa Phần cứng Cách ly Quang học SCADA]`

Dữ liệu về các giao thức mạng truyền thông công nghiệp an toàn và sơ đồ lọc gói tin thời gian thực rót vào tâm trí Nam, chuẩn bị phương án phòng thủ vững chắc trước những rủi ro an ninh mạng tiềm ẩn.

Nam bước lại gần băng chuyền đầu ra, dùng găng tay nhặt một cell pin vừa rời khỏi buồng làm nguội.

Mối hàn laser hình vảy cá tròn trịa, óng ánh sắc bạc sáng rõ.

"Độ sâu ngấu mối hàn đạt không phẩy bốn milimét, kiểm tra độ kín khí chân không âm mười bar đạt chuẩn." Lê Vân cầm kính lúp soi vào đường hàn, khẽ gật đầu hài lòng.

Chú Bảy đứng bên cạnh, đưa vạt áo lau mồ hôi trên trán rồi cười khà khà:

"Mấy cánh tay sắt này khéo léo chẳng thua gì thợ tiện bậc bảy của xưởng mình ngày xưa Nam à!"

"Có bàn tay của chú rà cối dập thì máy móc mới chạy mượt được như vậy." Nam mỉm cười, đặt cell pin vào khay kiểm định.

Tiếng bước chân vội vã từ cửa ngách kéo theo sự chú ý của mọi người. Hoàng Tuấn tay xách hai phích cà phê đá bước vào, gương mặt tràn ngập niềm vui:

"Tin vui từ ngân hàng! E-Motion vừa giải ngân tạm ứng ba mươi phần trăm cho đợt hàng thứ hai, đủ để chúng ta thanh toán tiền vật tư và mở rộng phân khu đóng gói pack pin."

Nam đón lấy cốc cà phê, nhấp một ngụm đắng dịu:

"Bên tổ mạng và tự động hóa đã kéo xong cáp Ethernet công nghiệp cho phòng điều khiển trung tâm chưa?"

"Đang cắm các cổng switch quang nối từ phân xưởng hai về trung tâm SCADA." Hoàng Tuấn gật đầu, đưa mắt nhìn hệ thống máy tính điều hành phía trên tầng lửng. "Họ dự kiến tối nay sẽ hòa mạng toàn bộ hệ thống điều khiển lò nhiệt phân graphene và dây chuyền robot vào mạng điều phối chung để theo dõi từ xa qua ứng dụng di động."

Nghe đến đây, Nam lập tức đặt cốc cà phê xuống bàn, ánh mắt trở nên cảnh giác:

"Tuyệt đối không được mở cổng truy cập từ xa qua Internet công cộng. Mọi giao thức điều khiển công nghiệp Modbus và Profinet của lò nung nhiệt phân phải chạy trên mạng nội bộ cách ly vật lý. Các đối thủ cạnh tranh sau khi thất bại trên thương trường và truyền thông sẽ tìm cách tấn công vào hệ thống điều khiển ngầm."

Lê Vân cũng gật đầu đồng tình:

"Đúng vậy, nhiệt độ lò ủ graphene chỉ cần bị can thiệp lệch mười độ C là toàn bộ mẻ bột than hóa sẽ hỏng hoàn toàn. Chúng ta không thể lơ là an ninh mạng công nghiệp."

Nam quay sang dặn dò kỹ sư trưởng phân xưởng:

"Cho dây chuyền chạy thử tải liên tục bảy mươi hai giờ không nghỉ. Đạt mười nghìn cell đầu tiên, chúng ta sẽ chuyển sang khâu đóng gói pack pin công nghiệp."

Anh nhấc chiếc kìm bấm chuyên dụng, gắn chốt niêm phong bảo mật vào cổng cáp lập trình của tủ điều khiển robot số một:

"Tôi sẽ trực tiếp thiết lập tường lửa phần cứng cho toàn bộ hệ thống SCADA trước khi đóng điện ca đêm."