Chương 31: Ngọn Lửa Viện Vật Liệu

Thuộc tiểu thuyết Toàn Cầu Công Nghệ: Thao Túng Kỷ Nguyên

Tác giả: · Thể loại: Đô Thị · Đăng ngày · 1941 từ · khoảng 10 phút đọc

8 giờ sáng ngày thứ 185, cơn mưa rào đầu mùa hạ vừa dứt trên mái tôn phân xưởng mới thuộc Khu Công Nghiệp Amata, thành phố Biên Hòa.

Nắng vàng xuyên qua những tán cây xà cừ cổ thụ ven đường nội bộ, rọi thẳng lên tấm biển đồng nặng hơn hai trăm kilôgam vừa được gắn trang trọng trước cổng tòa nhà ba tầng sơn màu ghi sáng: Viện Nghiên Cứu Vật Liệu Tiên Tiến Khởi Nguyên — AIMR.

Nguyễn Thành Nam đứng ở sảnh chính, hai tay phủi nhẹ vệt bụi vôi còn vương trên vạt áo sơ mi công tác. Dưới chân anh, sàn bê tông mài bóng phủ lớp sơn epoxy chống tĩnh điện màu xanh ngọc phẳng lỳ như mặt gương. Mùi sơn mới hòa lẫn mùi dung môi cồn isopropyl dùng để lau sạch bề mặt thiết bị tạo nên bầu không khí đặc trưng của một cơ sở nghiên cứu chuẩn bị bước vào vận hành.

"Toàn bộ năm mươi phòng chức năng đã được kết nối xong hệ thống điều hòa chính xác áp suất dương." Hoàng Tuấn cầm cuốn sổ tay da bước tới, chiếc bút bi kẹp bên mép bìa kêu lách tách. "Năm mươi nhân sự ký hợp đồng đợt một đều có mặt đầy đủ từ bảy giờ sáng. Mười lăm tiến sĩ trẻ tốt nghiệp từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Đức, ba mươi lăm kỹ sư hóa lý thực nghiệm xuất sắc từ Bách Khoa và Tự Nhiên. Lương khởi điểm gấp rưỡi các tập đoàn đa quốc gia tại Khu Công Nghệ Cao quận chín, kèm cam kết cấp nhà công vụ sau hai năm cống hiến."

Nam mỉm cười, ánh mắt dừng lại ở hàng người đang tập trung trước khán phòng tầng hai:

"Tiền lương chỉ giữ chân được người làm thuê, Tuấn à. Thứ đưa họ rời khỏi những phòng lab tiện nghi ở Tokyo hay Stuttgart về đây chính là quyền được tự tay làm ra vật liệu bán dẫn mang thương hiệu Việt Nam."

Cánh cửa cách âm mở ra. Cả khán phòng đồng loạt đứng dậy khi Nam và Hoàng Tuấn bước vào. Năm mươi gương mặt trẻ măng, ánh mắt sáng ngời nét háo hức lẫn sự nghiêm cẩn của những người quen làm việc với kính hiển vi và máy đo phổ.

Trên bục phát biểu, Nam không dùng micro tăng âm. Giọng anh đanh gọn, vang rõ từng tiếng giữa không gian tĩnh lặng:

"Năm năm trước, các trường đại học trong nước dạy chúng ta rằng Việt Nam chỉ phù hợp với khâu đóng gói gia công chip chân tay, ăn đong từng đồng tiền công lắp ráp rẻ mạt. Năm ngoái, khi Khởi Nguyên khởi công nhà máy pin Giga-1, các liên minh ngoại quốc phong tỏa từng con ốc, từng súng hàn laser, dọa sẽ bóp nghẹt ngành xe điện nội địa ngay từ trong trứng nước. Chúng ta đã chứng minh bằng cell pin K-18650, bằng màng than chì vỏ trấu An Giang rằng bàn tay thợ máy và khối óc kỹ sư Việt Nam đủ sức làm chủ công nghệ lõi."

Nam dừng lại một nhịp, đưa mắt nhìn về phía hàng ghế đầu:

"Nhưng pin và động cơ mới chỉ là bắp thịt và gân cốt. Trái tim và bộ não của toàn bộ nền công nghiệp hiện đại nằm ở miếng bán dẫn silicon mỏng chưa đầy một milimét. Hôm nay, Viện AIMR ra đời với một sứ mệnh duy nhất: đập tan sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bán dẫn ngoại bang, đi từ hạt cát thạch anh miền Trung đến những tấm wafer siêu sạch chuẩn mười hai inch."

Tiếng vỗ tay rộ lên, dứt khoát và nén chặt như nhịp búa gõ trên đe thép.

Nam mở tập hồ sơ bọc da đỏ trên bàn, trang trọng đọc quyết định thành lập Viện và bổ nhiệm nhân sự:

"Bổ nhiệm Tiến sĩ Lê Thị Vân giữ chức vụ Viện trưởng Viện Nghiên Cứu Vật Liệu Tiên Tiến Khởi Nguyên."

Lê Vân đứng dậy từ hàng ghế đầu. Hôm nay cô không mặc bộ đồ bảo hộ lấm lem mỡ bò như những ngày lặn lội dưới móng cọc Amata, mà khoác chiếc áo blouse trắng tinh khôi, mái tóc đen buộc gọn sau gáy. Cô bước lên bục nhận quyết định, ngón tay khẽ run khi đón lấy con dấu đồng từ tay Nam.

"Cảm ơn anh Nam, cảm ơn toàn thể anh chị em kỹ sư." Giọng Vân trong trẻo nhưng rành rọt từng chữ. "Mục tiêu của AIMR trong sáu tháng tới không phải là những bài báo học thuật nằm im trong ngăn kéo, mà là quy trình công nghệ đưa thẳng ra dây chuyền sản xuất. Chúng ta sẽ bắt đầu từ phân xưởng hóa chất siêu tinh khiết và buồng phản ứng nhiệt phân silicon."

Sau buổi lễ ngắn gọn không hoa hòe hình thức, Nam cùng Lê Vân và ban chủ nhiệm viện đi thẳng xuống phân khu thực nghiệm hóa chất ngầm tại tầng trệt.

Đẩy cánh cửa kính cường lực dày hai lớp, một luồng gió mát lạnh thổi tạt vào mặt. Đây là phòng sạch Class 1.000 đầu tiên của viện, nơi bụi mịn trong không khí bị máy lọc HEPA kiểm soát nghiêm ngặt dưới một nghìn hạt trên một mét khối.

Vân dẫn Nam đến bên dãy tủ hút khí độc bằng thép không gỉ 316L, chỉ vào dãy bình định mức bằng nhựa teflon chuyên dụng:

"Khâu nhức nhối nhất của ngành bán dẫn không phải là máy móc, mà là hóa chất xử lý bề mặt. Axit flohyđric (HF) và axit sulfuric siêu sạch để tẩy rửa wafer hiện tại đều phải nhập khẩu từ Nhật Bản với giá gấp ba mươi lần hóa chất công nghiệp thông thường. Độ tinh khiết điện tử yêu cầu nồng độ tạp chất kim loại phải dưới một phần tỷ, tức một ppb. Chỉ cần một phần triệu miligam ion sắt hay đồng lọt vào dung dịch, toàn bộ tấm silicon sẽ bị đoản mạch khi khắc vi mạch."

Nam rút từ túi áo ra chiếc bút chì bấm kỹ thuật, trải rộng một tập bản vẽ cơ khí khổ A1 lên bàn làm việc bằng đá granit đen:

"Chúng ta không mua hóa chất tinh khiết của họ mãi được. Bản vẽ này là sơ đồ công nghệ lò phản ứng tầng sôi nhiệt phân khí Trichlorosilane, mã hiệu TCS-01."

Lê Vân cúi xuống, đôi mắt mở to nhìn vào các cụm chi tiết phức tạp:

"Phương pháp Siemens cải tiến?"

"Đúng vậy, nhưng đã được AI Khởi Nguyên tối ưu hóa trường nhiệt độ và áp suất." Nam chỉ ngòi bút chì vào buồng phản ứng hình trụ bằng thạch anh chịu nhiệt. "Khí Trichlorosilane (SiHCl3) trộn với khí hydro lọc sạch ẩm sẽ được nạp vào buồng phản ứng ở nhiệt độ một nghìn một trăm độ C. Thay vì dùng các thanh silicon mồi đắt tiền nhập ngoại, chúng ta sử dụng hạt mầm silicon siêu mịn nghiền từ phế phẩm quang điện, cho lơ lửng trong luồng khí nóng. Phản ứng khử sẽ bồi đắp từng lớp nguyên tử silicon đồng nhất lên hạt mầm, sinh ra silicon đa tinh thể Polysilicon dạng hạt."

"Hiệu suất chuyển hóa nhiệt tăng gấp ba lần phương pháp truyền thống." Lê Vân tính nhẩm trên mặt sổ, ánh mắt lấp lánh niềm vui nghề nghiệp. "Lượng điện năng tiêu thụ cho mỗi kilôgam Polysilicon giảm từ sáu mươi kilowatt-giờ xuống còn hai mươi kilowatt-giờ. Lưới điện công nghiệp của mình gánh vác tốt mức tải này!"

"Nhiệm vụ của viện trong ba mươi ngày tới là chế tạo buồng phản ứng thử nghiệm công suất năm mươi kilôgam mỗi mẻ." Nam nhấn mạnh. "Thân vỏ bằng thép hợp kim chịu áp lực bốn mươi bar, lớp lót trong bằng gốm silic cacbua để chống ăn mòn bởi khí clo. Chú Bảy và tổ cơ khí Nam Phát sẽ chịu trách nhiệm gia công toàn bộ các cụm van áp lực cao và mặt bích làm kín bằng vòng đệm kim loại mềm."

Mười hai giờ trưa, không gian viện nghiên cứu lắng xuống. Các kỹ sư trẻ đã tản về căng-tin ăn trưa, chỉ còn lại Nam và Lê Vân trong phòng làm việc của Viện trưởng.

Góc phòng, ấm nước điện kêu reo sôi ùng ục. Vân với tay lấy chiếc ấm gốm Bát Tràng tráng men ngọc, cẩn thận trút từng búp chè ướp hoa sen Tây Hồ mà mẹ cô gửi từ Hà Nội vào.

Hương sen thanh tao quyện với hương cốm non thoang thoảng lan tỏa khắp căn phòng thơm mùi sách mới. Vân rót trà ra hai chiếc chén nhỏ, đưa một chén cho Nam:

"Uống chén trà sen cho ấm bụng đi anh. Từ sáng đến giờ anh chưa nuốt nổi hột cơm nào."

Nam đón lấy chén trà, hơi nóng ấm áp truyền qua đầu ngón tay ráp những vết chai cơ khí:

"Cảm ơn em. Trà sen mẹ gửi thơm thật."

Vân ngồi xuống chiếc ghế đối diện, hai tay ôm lấy tách trà, ánh mắt nhìn ra khung cửa sổ lớn hướng về phía đại công trường Amata đang rền vang tiếng máy dập:

"Nhiều lúc em nghĩ lại quãng thời gian ở xưởng cơ khí cũ ngập nợ năm ngoái, cứ ngỡ như một giấc mơ. Hồi đó chúng ta chỉ mong tiện xong mấy chục trục láp xe tải để trả nợ lãi ngày. Ai ngờ hôm nay lại ngồi đây bàn chuyện tinh chế silicon cấp ppb."

"Đó không phải giấc mơ đâu Vân." Nam nhấp một ngụm trà, vị chát dịu tan nhanh nơi đầu lưỡi nhường chỗ cho hậu vị ngọt sâu. "Đó là con đường tất yếu. Đất nước mình có mỏ cát thạch anh trắng dài hàng trăm cây số ven biển miền Trung, độ tinh khiết tự nhiên lên tới chín mươi chín phẩy năm phần trăm. Bao nhiêu năm nay chúng ta toàn xúc cát thô bán cho nước ngoài với giá vài chục đô-la một tấn, rồi mua lại từng tấm wafer silicon với giá hàng chục nghìn đô-la. Bất công kỹ thuật đó phải chấm dứt ở thế hệ của chúng ta."

Lê Vân ngước nhìn Nam, trong mắt ngập tràn sự tin tưởng tuyệt đối:

"Em hứa với anh, phân xưởng hóa chất và lò TCS-01 sẽ đánh lửa đúng hạn. Tuần sau em sẽ cùng đội khảo sát ra Cam Ranh lấy mẫu cát thạch anh về phân tích khoáng vật học."

"Anh sẽ đi cùng em." Nam đặt chén trà xuống bàn. "Chúng ta phải tự tay chạm vào từng vốc cát."

Trong túi áo ngực của Nam, quả cầu hợp kim AI Khởi Nguyên rung lên một nhịp ngắn ngủi, mát lạnh lan tỏa vào lồng ngực:

*Ghi nhận thành lập Viện Nghiên Cứu Vật Liệu Tiên Tiến Khởi Nguyên (AIMR). Chuyển giao thành công kiến trúc lò phản ứng tầng sôi Siemens cải tiến. Điểm Ảnh Hưởng Kỷ Nguyên Bán Dẫn: +100 điểm. Tiến độ Cấp 2: 100/15.000 điểm.*

Dưới sân viện, ngọn cờ đỏ sao vàng tung bay phần phật trong gió trưa bên cạnh lá cờ xanh mang biểu tượng bánh răng lồng hạt nguyên tử của Khởi Nguyên. Nam đứng dậy, bước đến bên bàn vẽ, tiếp tục vạch nên những đường nét sắc sảo cho hệ thống tháp chưng cất phân đoạn Trichlorosilane.