Chương 1: Gió Lạnh Ngõ Xi Măng

Thuộc tiểu thuyết Pháo Đài Phượng Hoàng 1982

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 3132 từ · khoảng 16 phút đọc

Gió bấc luồn qua khe ngói.

Mưa phùn tháng Mười mang theo hơi muối mặn từ luồng lạch Cửa Cấm phả vào gian nhà ống. Không gian tĩnh lặng, thoang thoảng mùi dầu máy và muội than quen thuộc của xóm thợ đất Cảng.

Trên chiếc phản gỗ lim, Nguyễn Mai Vy mở mắt.

Cơn buốt nhói nơi đáy hộp sọ dịu dần, tựa như nhịp búa nguội vừa dứt trên mặt đe. Trong màn sương mờ của cơn sốt kéo dài ba ngày ba đêm, hai dòng chảy ký ức đan cài vào nhau, vừa xa lạ vừa gắn kết đến nhói lòng.

Ở một thế giới khác cách đây tròn ba thế kỷ, cô từng là Viện trưởng Cơ giáp Lượng tử, dành cả đời người bên các phương trình vi mô và cấu trúc mạng tinh thể. Nhưng khi bức màn văn minh ấy khép lại trong tro tàn lạnh lẽo, những trang sử lưu trữ thế kỷ hai mươi ba chỉ nhắc về năm 1982 bằng vài dòng đại cương khô khốc: cấm vận, đói nghèo và gian khổ.

Thế nhưng, thể xác này — cô gái hai mươi tuổi vừa gượng dậy sau cơn sốt li bì nơi ngõ xóm ven sông Cấm — lại lưu giữ một hơi thở rất khác. Trong ký ức người cha thợ tiện đã ngã xuống giữa mùa bom cảng, xóm thợ ngõ Xi Măng không chịu khuất phục. Họ bám máy tiện cũ rỉ, chắt chiu từng mẩu thép vụn để giữ cho những con tàu tiếp tục rẽ sóng. Sử liệu tương lai rõ ràng có những khoảng lặng chân thực mà các phương trình số hóa chưa bao giờ chạm tới.

Mai Vy khẽ nghiêng đầu nhìn vào mảnh gương vỡ cài trên vách nứa.

Dưới làn sáng ban trưa mờ đục, bóng hình cô gái hiện ra rõ nét. Sau những ngày sốt cao và những bữa cháo loãng độn bo bo, gương mặt cô có phần xanh xao, đôi bờ vai mảnh dẻ. Nhưng bên dưới manh áo vải thô bạc phếch là một khung xương thanh thoát, cần cổ thon dài và sống mũi cao thẳng. Nổi bật hơn cả là đôi mắt phượng trong veo, ánh lên nét sắc sảo và khí chất thông tuệ phi thường. Đó là thần thái kiêu hãnh của một bộ óc khoa học kiệt xuất, điều mà cái đói hay cảnh ngộ cơ hàn không thể nào vùi lấp.

Dạ dày cô khẽ thắt lại. Não bộ đòi hỏi năng lượng để vận hành.

Ánh mắt Mai Vy dừng lại ở chiếc đài bán dẫn vỏ nhựa hiệu National nằm ở góc bàn mộc, thân máy bám một lớp bụi mỏng.

Đứt dây truyền động cao su; đầu từ bám oxit sắt nâu; tiếp điểm lá đồng bị gỉ xanh.

Mai Vy gượng ngồi dậy, hai chân chạm xuống nền gạch mát lạnh. Cô bước lại chiếc chạn gỗ, nhặt lấy một cây kim khâu và mẩu dây thun buộc hàng. Dưới đáy chai dầu máy bên bếp còn đọng vài giọt óng ánh.

Đôi bàn tay thon dài bắt đầu chuyển động. Từng ngón tay tuy còn run nhẹ vì thiếu đường, nhưng động tác lại dứt khoát đến từng cử chỉ.

Cô nhúng đầu kim vào giọt dầu máy, nghiêng lưỡi thép gạt sạch lớp oxit bám trên đầu từ mà không để lại một vết xước vi mô nào. Cô thắt nút kép sợi dây thun, lồng êm vào rãnh bánh đà truyền lực, rồi dùng mũi kim nạy sạch gỉ đồng nơi tiếp điểm pin.

Lưng áo mỏng khẽ thấm một lớp mồ hôi. Ánh mắt cô lóe lên tia sáng rạng rỡ.

Cô cắm phích điện vào ổ trên tường gạch, ngón tay ấn nhẹ phím phát.

*Tách.*

Mô-tơ bên trong rù rù chuyển động. Tiếng rè rè nhanh chóng tan biến. Từ màng loa, giọng nữ phát thanh viên vang lên dõng dạc, ấm áp:

*"Đây là Tiếng nói Việt Nam, phát thanh từ Hà Nội... Bây giờ là 11:30..."*

Âm thanh ấy neo giữ cô trọn vẹn vào hiện thực năm 1982.

Mai Vy bước lại bàn, bốc nắm cơm nguội trong chiếc rá tre, nhai chậm rãi từng hạt để tinh bột chuyển hóa thành lượng đường ít ỏi nuôi dưỡng tế bào não.

*Rầm! Rầm!*

Tiếng đập cửa thô bạo giáng xuống then gỗ, làm bụi vôi trên mi cửa rơi lả tả.

"Mở cửa ra! Con bé khờ kia, có chết rấp trong đấy không?"

Tiếng phụ nữ the thé rít lên át cả tiếng gió ngoài ngõ. Ngay sau đó, cánh then cài lỏng lẻo bật tung. Gió lạnh thốc vào phòng cùng ba bóng người sầm sập bước qua ngưỡng cửa.

Đi đầu là người đàn ông trung niên béo thấp, mặc chiếc áo sơ mi đại cán màu cháo lòng cài kín cổ, nách kẹp chiếc cặp da nâu sờn rách. Đó là Nguyễn Văn Hữu, bác ruột của Mai Vy, hiện là phó chủ nhiệm Hợp tác xã cơ khí may mặc địa phương.

Bám sát phía sau là bà Hữu, người đàn bà mặt quắt, khóe môi mỏng dính quét son đỏ quạch. Người thứ ba bước vào là ông Tiến, cán bộ tổ dân phố, mặc chiếc áo trấn thủ bạc phếch, cặp kính lão buộc dây dù trễ xuống sống mũi.

Vừa vào nhà, bà Hữu đã đưa vạt áo lau khóe mắt ráo hoảnh, cất giọng than thở:

"Ối giời đất ôi là Vy ơi! Mày nằm đây mà đài đóm hát inh ỏi thế à? Vợ chồng tao thương mày côi cút, mưa gió thế này vẫn phải lội bùn sang lo tương lai cho mày! Đất ngõ này Ủy ban sắp mở rộng kho bãi cảng rồi. Mày ốm đau khờ khạo, giữ gian nhà dột nát này thì sống qua mùa đông làm sao nổi?"

Nguyễn Văn Hữu bước tới bàn mộc. Ông ta rút từ cặp da ra một tập giấy in rô-nê-ô, đặt cộp xuống mặt bàn:

"Bác bàn kỹ với Ủy ban phường rồi. Bác xin cho cháu một chân quét dọn trong kho Hợp tác xã, mỗi tháng được tiêu chuẩn sáu cân gạo với tem phiếu đầy đủ. Lại nhắm cho cháu mối anh Ba góa vợ bên phố Cầu Đất. Nhà người ta buôn chuyến lớn, có cả xe đạp Phượng Hoàng cánh chả. Cháu về bên ấy là ấm thân cả đời."

Ông Hữu hắng giọng, đẩy tập giấy về phía trước:

"Cháu điểm chỉ vào tờ đơn tự nguyện giao nộp nhà này đi. Để bác thay mặt gia đình nộp lên quận làm thủ tục."

Ông Tiến tổ dân phố đứng bên cạnh chép miệng khuyên nhủ:

"Cháu Vy à, hoàn cảnh cháu neo đơn, bác Hữu tính toán chu đáo thế là có tình có nghĩa lắm rồi. Cháu xem ký nhận đi để phường tiện bố trí chỗ ở mới cho cháu."

Mai Vy đứng thẳng lưng bên mép bàn. Đôi mắt phượng của cô không còn vẻ ngơ ngác thường ngày, mà lắng sâu như mặt nước mùa thu.

Ánh mắt cô lướt nhanh qua xấp giấy tờ.

Dưới tiêu đề giao nộp đất công thực chất là bản cam kết chuyển quyền sử dụng đất mang tên cá nhân Nguyễn Văn Hữu. Chưa hết, từ khe hở mép đáy chiếc cặp da của ông Hữu, ánh mắt tinh tường của cô bắt trúng một mẩu biên nhận kẹp sâu bên trong: *Biên nhận tiền cọc: Nhận 2 chỉ vàng Kim Thành từ ông Trần Văn Ba phố Cầu Đất để nhượng quyền thửa đất số 42.*

Năm cây vàng cho mảnh đất mặt ngõ gần luồng lạch Cửa Cấm. Và hai chỉ vàng cọc đã nằm gọn trong túi người bác ruột.

Khóe môi Mai Vy khẽ nhếch lên một tia giễu cợt. Cô không nói nửa lời, phong thái toát ra vẻ điềm đạm khó lường.

Thấy cháu gái nhìn mình với ánh nhìn bình thản mà thấu suốt lạ kỳ, bà Hữu bất chợt cảm thấy chột dạ. Nhưng lòng tham lập tức lấn át. Mụ xẵng giọng, chỉ tay sang chiếc máy may công nghiệp Singer bằng sắt đen đặt trên chiếc đòn gánh ngoài hiên:

"Mày còn trừng mắt nhìn ai? Chiếc máy may công nghiệp của Hợp tác xã hôm nọ mày phụ việc làm rơi, nhớ chưa? Trục truyền lực bên trong gãy đôi rồi! Bác mày phải muối mặt giấu nhẹm đi cho mày đấy! Thợ cơ khí xưởng tàu Thống Nhất bảo máy này hỏng nặng, linh kiện nước ngoài không có mà thay, tiền đền bằng cả gian nhà này đấy con ạ!"

Nguyễn Văn Hữu nhíu mày, tiến lại một bước, đưa bàn tay thô định chộp lấy cổ tay Mai Vy để cưỡng ép ấn ngón tay cô vào hộp mực đỏ:

"Vy, đừng bướng nữa. Cháu không đền nổi chiếc máy may này đâu. Ký đi!"

Bàn tay ông ta vừa chạm vào mép áo cô.

Động tác của Mai Vy không hề có chút phép màu nào, chỉ thuần túy là nguyên lý đòn bẩy cơ học kết hợp điểm tì giải phẫu.

Cô nghiêng người sang phải nửa bước, triệt tiêu lực chụp. Bàn tay trái cô bắt khớp cổ tay ông Hữu, ngón tay ấn mạnh vào rãnh gân quay. Tay phải vung lên, cùi chỏ thúc thẳng vào huyệt khuyết dưới nách đối phương.

*Rắc!*

Một tiếng khớp xương nắn lại giòn tan vang lên.

"Ối giời đất ơi!"

Nguyễn Văn Hữu thét lên đau đớn. Toàn bộ nửa thân trên của ông ta tê dại. Hai đầu gối mềm nhũn, quỳ sụp xuống nền gạch.

Bà Hữu nhảy dựng lên lu loa: "Ối ông Tiến ơi, con ranh này nó đánh người!"

Ông Tiến giật bắn mình lùi lại hai bước, hai mắt trố tròn không tin nổi. Một người đàn ông to béo gần bảy mươi cân lại bị cô gái mảnh dẻ hạ gục chỉ trong một cái trở tay.

Mai Vy buông tay ra, ánh mắt thản nhiên:

"Bác bảo chiếc máy may này gãy trục truyền lực, không ai sửa được?"

Âm sắc trong trẻo, rành mạch và đĩnh đạc lạ thường vang lên, xua tan hoàn toàn vẻ rụt rè ốm yếu trước đây.

Cô bước ra hiên nhà, một tay nâng nhẹ góc khung chiếc máy may Singer nặng trịch kéo vào giữa phòng. Bánh đà kẹt cứng không thể nhúc nhích.

Mai Vy nhặt chiếc tua-vít trên bậu cửa sổ. Cô nới lỏng ba con ốc hãm, mở toang nắp thép bảo vệ khoang truyền động bên trong.

Trục truyền chính bị cong do va đập cơ học; then bán nguyệt bị trượt khỏi rãnh; vòng bi khô dầu làm kẹt cáp kéo.

Cô bước sang góc xưởng nhỏ cạnh bếp của cha để lại, nhặt chiếc kìm mỏ quạ và chiếc búa sắt nhỏ ba trăm gam. Đặt thanh thép bị cong lên đe sắt kê chân bàn, cô dùng đầu búa gõ ba nhát đanh gọn vào đúng điểm tập trung ứng suất uốn.

*Keng! Keng! Keng!*

Từng nhát búa rơi xuống chuẩn mực. Thanh thép nắn mình ngay ngắn trở lại. Cô nhặt mẩu long-đền đồng mỏng từ vỏ đạn cũ trên bậu cửa, gài khít vào rãnh then bị rơ để triệt tiêu độ rơ chuyển động. Cô nhỏ hai giọt dầu máy vào ổ trục rồi siết chặt ốc nắp.

Toàn bộ thao tác cơ khí điêu luyện kết thúc chưa đầy ba phút.

Mai Vy đặt bàn chân lên bàn đạp sắt, nhấn nhẹ gót chân.

*Ròn rã... ro ro ro!*

Tiếng máy may ròn rã vang lên êm ru. Bánh đà quay tít không hề rung lắc. Mũi kim thép đâm xuyên qua tấm vải bạt dày dưới đế chân vịt, để lại một đường chỉ đều tăm tắp.

Tiếng máy dừng lại. Căn phòng im bặt, bốn bề không một tiếng động.

Mai Vy quay người, ánh mắt bình thản nhìn thẳng vào Nguyễn Văn Hữu đang ngồi bệt dưới đất:

"Máy may đã sửa xong. Chạy êm hơn cả máy của xưởng cơ khí Cảng. Hợp tác xã không mất một xu vật tư thay thế."

Cô cúi xuống, nhặt tờ đơn giao nộp đất trên bàn, lật ngược mặt sau giơ lên trước mặt ông Tiến tổ dân phố:

"Bác Tiến, bác nhìn cho rõ. Đây là giấy thỏa thuận sang tên đất cho cá nhân ông Hữu."

Đồng thời, ngón tay thon thả của cô lướt nhanh qua mép cặp da dưới đất, rút phắt mẩu biên nhận giơ cao:

"Biên nhận cọc 2 chỉ vàng Kim Thành. Người nhận tiền là Phó chủ nhiệm Nguyễn Văn Hữu. Người mua là ông Trần Văn Ba phố Cầu Đất."

Khuôn mặt ông Tiến sững lại rồi bốc hỏa phừng phừng. Ông giật lấy hai mảnh giấy, soi dưới ánh sáng rồi quay sang quát thẳng vào mặt ông Hữu:

"Ông Hữu! Ông dám làm trò đồi bại này à? Dám mượn danh nghĩa chính sách để cướp nhà của con liệt sĩ đem bán chợ đen? Tôi sẽ đem giấy tờ này lên thẳng Công an quận và Đảng ủy phường xử lý ngay chiều nay!"

"Bác... bác Tiến... hiểu lầm thôi..."

Nguyễn Văn Hữu run rẩy lắp bắp, mặt xám ngoét như tro bếp.

Bà Hữu sợ mất vía, cuống cuồng nhào tới xốc nách đỡ chồng dậy, vừa khóc mếu vừa lôi xềnh xệch người chồng tháo thân ra ngõ dưới làn mưa phùn buốt giá.

Ông Tiến quay lại nhìn Mai Vy, ánh mắt tràn ngập vẻ kính nể và xúc động:

"Cháu Vy... bấy lâu nay bà con cứ nghĩ cháu khờ... không ngờ cháu lại kiên cường và giỏi giang đến thế. Cháu cứ yên tâm ở đây, không ai dám động vào gian nhà của bố cháu nữa đâu. Bác lên phường đây!"

Mai Vy khẽ cúi đầu: "Cháu cảm ơn bác Tiến."

Tiếng bước chân của ông Tiến vội vã xa dần trong ngõ.

Khi cánh then gỗ khép lại, cơ thể Mai Vy bỗng lảo đảo một nhịp.

Cơn hạ đường huyết ập đến. Não bộ vừa phải thực hiện những phép tính quang học và lực học trong khi dạ dày trống rỗng. Mắt cô hoa lên, một vệt máu đỏ tươi khẽ rỉ ra nơi cánh mũi. Mai Vy tựa lưng vào vách gỗ, thở hắt ra một hơi mệt mỏi.

Bỗng nhiên, một bóng người cao lớn che khuất vệt sáng nơi cửa ra vào.

Một sĩ quan hải quân đã đứng dưới gốc bàng đầu ngõ từ lúc nào. Anh trạc hai mươi sáu tuổi, mặc chiếc áo khoác sĩ quan màu tím than dày dặn, ve áo thẳng nếp, quân hàm Thượng úy gắn trên vai áo sờn màu. Gương mặt vuông chữ điền dạn dày sóng gió, vầng trán cao vuông vức và ánh mắt rực sáng vẻ tinh anh.

Đó là Trần Hải Giang. Xuất thân từ đặc công nước tinh nhuệ của Lữ đoàn 126, anh từng chỉ huy các đội trinh sát ngầm lặn sâu rà phá thủy lôi phong tỏa vịnh Bắc Bộ. Trên ngực trái anh là một vết sẹo dài do mảnh bom phạt rách trong một trận đánh chìm tàu tuần tiễu địch — dấu ấn bi tráng của người lính biển từng vượt qua ranh giới sinh tử.

Giang bước qua hiên nhà, mang theo mùi gió biển mặn mòi. Dừng lại trước mặt Mai Vy, anh không hề tỏ ra e ngại. Anh rút từ túi ngực ra một chiếc khăn tay quân dụng màu xanh sạch sẽ, đưa về phía cô:

"Lau máu mũi đi, đồng chí."

Mai Vy ngước nhìn anh, ánh mắt cảnh giác nhưng kín đáo đánh giá người đối diện.

"Anh là ai?"

"Tôi là Trần Hải Giang, Thượng úy Hải quân, Trợ lý kỹ thuật công binh đảo tiền tiêu." Giang kéo chiếc ghế đẩu gỗ ngồi xuống đối diện cô, đặt chiếc ba lô con cóc xuống sàn. Anh mở nắp ba lô, lấy ra một phong lương khô 702 của quân đội bọc giấy thiếc kín và đặt lên bàn:

"Ăn đi. Loại này ép từ đậu tương và bơ hạt, nhiều năng lượng lắm. Đầu óc làm việc căng thẳng, bụng lại rỗng không, người bằng sắt cũng gục."

Mai Vy khẽ nhướng mày. Người này nhận ra ngay sự suy kiệt thể lực sau những tập trung cao độ của cô.

"Sao anh biết tôi ở đây?"

Giang nhìn vào đôi mắt trong veo của Mai Vy, giọng nói điềm tĩnh:

"Hai hôm trước, tôi đến xưởng đóng tàu Bạch Đằng tìm lại các tập hồ sơ của bác Thành — cha cô. Dưới góc bản vẽ hộp số giảm tốc tàu tuần tra dở dang của bác để lại, tôi thấy vài nét bút chì mới vạch thêm cách đây vài hôm. Ai đó đã vẽ thêm một rãnh dầu hồi lưu và sửa lại góc nghiêng bánh răng, triệt tiêu hoàn toàn rung chấn truyền động. Chú Tấn bảo mấy hôm nay chỉ có cô con gái bác Thành lúi húi bên bàn vẽ trong cơn sốt."

Giang dừng lại một nhịp, ánh mắt lộ rõ sự trân trọng:

"Vừa rồi thấy cô nắn trục máy may và vạch trần kẻ trục lợi, tôi biết phán đoán của mình không sai."

Mai Vy im lặng. Trong cơn sốt mê man hai đêm trước, khi luồng ý thức thức tỉnh, cô đã vô thức cầm mẩu bút chì vẽ tiếp vào bản vẽ dang dở của người cha nguyên chủ.

Giang nhìn thẳng vào cô, giọng trầm chắc mà chân thành:

"Đồng chí Nguyễn Mai Vy, cô không thuộc về những toan tính nhỏ nhen ở ngõ xóm này. Chiều mai, đơn vị sẽ duyệt danh sách cán bộ kỹ thuật bí mật ra đảo tiền tiêu Phượng Hoàng. Ở ngoài khơi xa, chúng tôi có hàng ngàn tấn thép, có chú Tấn — người thợ cả Ba Son tăng cường cho đất Cảng, và có một vùng biển trời cần những bàn tay, khối óc như cô."

Giang đưa tay về phía phong lương khô:

"Ăn đi rồi thu xếp đồ đạc. Chúng ta có một hải trình dài phía trước."

Mai Vy nhìn thanh lương khô trên bàn, rồi ngước nhìn người lính biển dạn dày sương gió. Một cơ hội để chạm tay vào thép, vào xưởng máy và vùng biển ngoài khơi xa đang mở ra ngay trước mắt.

Cô cầm lấy phong lương khô, khẽ gật đầu:

"Tôi đi cùng anh."