Chương 2: Lễ Cưới Đơn Sơ Thời Bao Cấp

Thuộc tiểu thuyết Pháo Đài Phượng Hoàng 1982

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2509 từ · khoảng 13 phút đọc

Sương sớm tháng Mười phủ một màn trắng đục lên những rặng phi lao ven sông Cấm.

Căn phòng làm việc của Ủy ban nhân dân phường sáng nay ấm áp hơn thường lệ. Trên chiếc bàn gỗ tếch phủ tấm khăn hoa phượng đỏ có đặt một đĩa kẹo cau bọc đường phèn, hai bao thuốc lá Trường Sơn màu xanh và ấm trà Ba Đình bốc khói nghi ngút.

Chiếc đài bán dẫn treo trên góc tường đang phát bài hát "Gửi em ở cuối sông Hồng". Giai điệu mộc mạc làm dịu đi cái lạnh đầu đông cắt da cắt thịt.

Trần Hải Giang ngồi bên cạnh Mai Vy trên chiếc ghế tựa bọc simili màu nâu đã sờn mép.

Hôm nay anh mặc bộ quân phục Hải quân phẳng phiu, trên ve áo cài quân hàm Thượng úy viền đỏ sáng lóa. Mái tóc cắt ngắn để lộ vầng trán rộng vuông vức. Thỉnh thoảng, ánh mắt anh lại kín đáo quan sát người con gái ngồi bên cạnh.

Mai Vy mặc chiếc áo sơ mi trắng bằng vải popelin do bộ phận hậu cần cấp phát sáng nay. Chiếc áo có phần hơi rộng so với bờ vai mảnh dẻ của cô. Dẫu vậy, cổ áo cài kín lại tôn lên cần cổ thon dài và nét mặt thanh tú, sắc sảo. Nhờ thanh lương khô của Giang tối qua, sắc mặt cô đã bớt xanh xao, bờ môi nứt nẻ vì sương lạnh cũng lấy lại chút hồng hào tự nhiên.

"Hai đồng chí chuẩn bị xong cả chưa?"

Ông Tiến tổ dân phố cầm tập hồ sơ bước vào, nụ cười rạng rỡ làm giãn những nếp nhăn nơi khóe mắt. Theo sau ông là Chủ tịch Ủy ban phường, một cựu chiến binh cụt cánh tay trái trong chiến dịch Điện Biên Phủ, mặc chiếc áo trấn thủ bạc phếch.

Giang đứng dậy, giơ tay chào theo điều lệnh:

"Báo cáo đồng chí Chủ tịch, chúng tôi đã chuẩn bị đầy đủ giấy tờ theo quy định của Bộ Tư lệnh Quân chủng."

Đồng chí Chủ tịch bước tới, thân mật vỗ nhẹ lên vai Giang bằng bàn tay phải còn lành lặn:

"Tốt lắm. Đơn vị đã gửi công văn hỏa tốc sang đây từ sáng sớm. Thượng úy Giang ra đảo tiền tiêu nhận nhiệm vụ đặc biệt, đưa theo vợ diện nhân viên kỹ thuật. Đây là sự cống hiến rất lớn của cả hai đồng chí đối với biển trời Tổ quốc."

Ông quay sang Mai Vy, ánh mắt tràn đầy vẻ trìu mến của một bậc cha chú:

"Cháu Vy, bố mẹ cháu từng là thợ giỏi của xưởng đóng tàu, hy sinh vì bom đạn địch khi bảo vệ luồng hàng hải. Hôm nay cháu gả cho người lính biển, đi tiếp con đường của bố mẹ. Phường tự hào về cháu lắm."

Mai Vy khẽ cúi đầu:

"Cháu cảm ơn các bác. Cháu sẽ làm tròn nhiệm vụ kỹ thuật được giao."

Đồng chí Chủ tịch kéo chiếc ghế đẩu ngồi xuống, lật mở cuốn sổ đăng ký kết hôn bìa da đỏ in quốc huy vàng.

Ngòi bút máy Kim Tinh chấm mực Cửu Long kêu loạt soạt trên mặt giấy sần sùi. Từng dòng chữ ngay ngắn hiện lên: *Trần Hải Giang, sinh năm 1956, Thượng úy Hải quân — Nguyễn Mai Vy, sinh năm 1962, công nhân kỹ thuật.*

"Hai đồng chí ký vào đây."

Giang cầm bút, ký tên mình bằng nét chữ cứng cáp, vuông vức.

Khi anh chuyển chiếc bút sang tay Mai Vy, đầu ngón tay hai người vô tình chạm nhẹ vào nhau. Một luồng hơi ấm từ bàn tay dạn dày sóng gió của người lính truyền sang những ngón tay thon dài của cô gái. Mai Vy khẽ giật mình, nhưng rất nhanh lấy lại vẻ điềm tĩnh. Cô cầm bút, ký xuống trang giấy bằng một nét chữ bay bổng, sắc nét.

*Cạch.*

Tiếng con dấu đồng tròn của Ủy ban phường đóng xuống mặt giấy đỏ tươi.

"Chúc mừng hai vợ chồng đồng chí!"

Ông Tiến tổ dân phố cười khà khà, bốc nắm kẹo cau thả vào lòng bàn tay hai người:

"Ăn kẹo cau cho ngọt giọng, ăn kẹo cho tình nghĩa vuông tròn trăm năm! Giờ thì hai đứa đã là vợ chồng danh chính ngôn thuận rồi đấy!"

Giang đón lấy kẹo, khẽ nghiêng đầu nhìn Mai Vy: "Cảm ơn bác Tiến."

Đúng lúc đó, từ ngoài hiên vang lên tiếng bước chân vội vã. Một người đàn ông luống tuổi đẩy cửa bước vào, mang theo luồng gió lạnh đầu đông.

Đó là một người đàn ông ngoài năm mươi tuổi, vóc dáng đậm chắc như một khúc gỗ lim già. Đôi bàn tay to bè với những khớp xương thô ráp hằn sâu vết chai dày cộm của người cả đời quai búa. Ông mặc chiếc áo khoác công nhân xanh dính vài vệt dầu mỡ, chân đi đôi ủng cao su lội bùn. Trên khóe miệng ông ngậm chiếc tẩu thuốc lào bằng gốc tre đã bóng loáng vì năm tháng.

Đó chính là chú Tấn — Bùi Văn Tấn, thợ nguội bậc 7 lão thành.

Từng có hơn mười năm đứng bên triền đà Xưởng Ba Son ở Sài Gòn trước ngày thống nhất, chú Tấn đã trui rèn ngón nghề qua hàng ngàn nhịp búa tán đinh thép vang rền sông Sài Gòn. Những năm tháng ấy, dưới vỏ bọc thợ nguội xưởng tàu, ông từng bí mật chế tạo chốt điểm hỏa và tiện vỏ mìn cho lực lượng biệt động thành. Sau ngày giải phóng năm 1975, nghe theo tiếng gọi của Quân chủng, ông khoác ba lô bạc màu vượt đèo Hải Vân ra Bắc tăng cường cho Nhà máy đóng tàu Bạch Đằng và Xí nghiệp Cơ khí Duyên Hải. Tại đây, ông kết nghĩa chí cốt với bác Thành — cha Mai Vy. Hai người thợ cả một Nam một Bắc đã cùng nhau kề vai bám máy suốt những năm tháng khói lửa bảo vệ luồng hàng hải Cửa Cấm.

"May quá, còn kịp giờ!"

Chú Tấn quẹt mu bàn tay ngang trán ướt đẫm mồ hôi, đặt cộp một chiếc hòm sắt màu xanh quân dụng xuống chân bàn.

Ông Tiến ngạc nhiên buông bút:

"Kìa anh Tấn! Cả đêm qua xưởng sửa chữa tàu chạy ca ba, tưởng anh không kịp sang?"

Chú Tấn phẩy tay, kéo chiếc điếu cày sau lưng ra châm que diêm, rít một hơi giòn tan rồi nhả ra làn khói thơm nồng mùi thuốc lào Tiên Lãng:

"Việc trăm năm của con gái lão bạn chí cốt, tôi làm sao vắng mặt được! Tàu tuần tra bị hỏng hộp số, anh em chúng tôi phải thức trắng cả đêm dùng cờ-lê nắn lại bánh răng. Vừa lắp thử xong là tôi chạy thẳng sang đây ngay."

Chú Tấn quay sang Mai Vy. Đôi mắt kèm nhèm nhưng tinh tường của người thợ già dừng lại trên gương mặt thanh tú của cô gái.

Khóe mắt ông khẽ đỏ lên:

"Vy con... Mới hôm nào còn bé tí chạy quanh gầm máy tiện của bố, thế mà nay đã thành người của lính biển rồi. Bố mẹ con dưới suối vàng chắc cũng yên lòng."

Ông cúi xuống, mở nắp chiếc hòm sắt ra.

Bên trong không phải vải vóc hay quà cáp thông thường. Đó là cả một bộ đồ nghề gia công cơ khí nguội chính xác: chiếc thước cặp pan-me của Đức sản xuất năm 1968 bằng thép mạ crom sáng loáng, ba chiếc giũa mịn Thụy Sĩ chưa hề sứt mẻ và chiếc compa đo góc bằng đồng thau.

"Đây là gia tài của bố con gửi lại xưởng mười năm trước." Giọng chú Tấn trầm hẳn xuống:

"Bố con dặn khi nào con khôn lớn thì trao lại cho con. Bấy lâu nay thiên hạ cứ đồn con khờ khạo sau cơn sốt, nhưng lão Tấn này không tin. Máu thợ cơ khí của dòng họ Nguyễn chảy trong người con, làm sao mà khờ được!"

Mai Vy bước lại gần, cúi đầu nhìn vào chiếc hòm sắt. Đôi mắt cô khẽ rung lên.

Từng vết xước tế vi trên thân thước pan-me hiện lên rõ nét. Chiếc thước này đã qua tay hàng ngàn lần mài giũa của người cha nguyên chủ; từng vệt dầu bảo quản trên lưỡi compa đều chứa đựng sự nâng niu của người thợ lành nghề. Ở thế giới xa xôi ba trăm năm sau, những công cụ cơ học thế này đã nằm trong viện bảo tàng. Nhưng lúc này, chạm vào lớp kim loại mát lạnh, cô cảm nhận được hơi ấm của tình cha con và danh dự của người thợ đất Cảng.

Mai Vy đưa hai bàn tay đỡ lấy chiếc thước kẹp, cẩn thận ôm vào ngực:

"Cháu cảm ơn chú Tấn. Cháu sẽ giữ gìn cẩn thận."

Chú Tấn nhìn sâu vào mắt cô gái trẻ, khẽ gật đầu. Bằng trực giác nhạy bén của người thợ cả tiếp xúc với máy móc suốt bốn mươi năm, ông nhận ra sự đổi thay kỳ lạ trong ánh mắt ấy — ánh nhìn của một người thấu hiểu từng thớ kim loại.

Ông quay sang nhìn Giang, dặn dò nghiêm nghị:

"Cậu Giang, tôi đã nhận lệnh điều động của Quân chủng rồi. Chiều nay tôi sẽ cùng kíp thợ nòng cốt theo tàu của cậu ra đảo Phượng Hoàng. Cậu phải hứa với tôi: ngoài đó bão gió bom đạn thế nào, cậu cũng phải bảo vệ an toàn cho con bé Vy!"

Giang đứng nghiêm, giọng trầm chắc:

"Chú yên tâm. Tôi lấy danh dự người sĩ quan Hải quân bảo đảm: Chừng nào tôi còn đứng vững, tôi nhất quyết bảo vệ đồng chí Vy an toàn."

Đúng 10:30, thủ tục hôn nhân mộc mạc khép lại trong tiếng cười ấm áp của bà con xóm ngõ.

Khi hai người rời khỏi trụ sở phường, trời đã tạnh ráo đôi phần. Gió bấc vẫn thổi từng cơn rát mặt qua hàng phi lao ven sông Cấm.

Giang xách chiếc hòm sắt của Mai Vy đi bên cạnh cô, rảo bước về lại gian nhà nhỏ ngõ Xi Măng để dọn dẹp hành lý cuối cùng.

Bước vào gian nhà vắng lặng, Mai Vy rót một bát nước vối ấm đặt lên bàn mộc, rồi nhìn thẳng vào người sĩ quan trẻ:

"Anh Giang, chúng ta cần nói rõ một số chuyện trước khi ra khơi."

Giang kéo chiếc ghế đẩu gỗ ngồi xuống đối diện cô: "Đồng chí cứ nói."

"Cuộc hôn nhân này là giải pháp tổ chức. Đảo tiền tiêu là căn cứ quân sự tối mật, tôi không thể ra đó nếu không có danh nghĩa bảo bọc hợp pháp. Tôi hiểu rõ điều đó. Nhưng để công việc kỹ thuật đạt hiệu quả cao nhất, tôi có ba điều kiện hợp tác."

Giang khẽ nhướng mày. Anh im lặng lắng nghe.

"Thứ nhất, trên đảo tiền tiêu, tôi cần một phân xưởng kỹ thuật riêng và quyền tự chủ thiết kế công nghệ. Bất kể quy trình gia công hay cải tiến nào tôi đưa ra, kíp thợ phải được toàn quyền thử nghiệm mà không bị can thiệp bởi những định kiến thủ cựu."

"Thứ hai, toàn bộ kim loại thu hồi, khí tài hỏng hóc và quặng khoáng sản trên đảo, tôi có quyền ưu tiên phân loại và tái chế theo tính toán của mình."

"Thứ ba," Mai Vy nhìn thẳng vào mắt anh, giọng điệu điềm tĩnh nhưng rành rọt: "Đây là hôn nhân hợp đồng phục vụ nhiệm vụ quốc phòng. Chúng ta là đồng chí, là cộng sự kỹ thuật, tôn trọng ranh giới cá nhân và không can thiệp vào đời sống riêng của nhau."

Giang ngồi lặng nhìn cô gái trước mặt. Anh không hề tỏ vẻ khó chịu hay tự ái của một sĩ quan chỉ huy. Trái lại, trong đáy mắt anh ánh lên sự tôn trọng. Một người phụ nữ vừa bước qua cơn bạo bệnh đói khát mà điều đầu tiên đòi hỏi lại là quyền tự chủ kỹ thuật và vật tư chế tạo.

"Tôi đồng ý cả ba điều kiện của cô," Giang gật đầu quả quyết. "Trên đảo, tôi lo an ninh, kỷ luật và chiến thuật phòng thủ. Cô toàn quyền điều hành kỹ thuật và xưởng máy. Đích đến duy nhất của chúng ta là bảo vệ hòn đảo toàn vẹn."

Trưa hôm ấy, hai người nấu bữa cơm cuối cùng tại gian bếp ngõ Xi Măng bằng tiêu chuẩn tem phiếu đặc cách của đơn vị.

Bữa cơm thời bao cấp chỉ có một đĩa rau muống luộc chấm tương Bần, bát nước luộc vắt quả chanh cốm chua thanh, và một chiếc âu sành kho khúc cá thu mặn mòi với tóp mỡ.

Khi ngồi vào bàn, Giang cầm đũa gắp khúc cá nạc dày thịt nhất, cẩn thận đặt vào miệng bát cơm của Mai Vy.

Mai Vy khẽ sững lại: "Anh ăn đi. Thể lực của anh cần calo hơn tôi."

Giang khẽ lắc đầu. Anh gắp phần đầu cá nhiều xương vào bát mình, giọng nói trầm tĩnh:

"Cô vừa ốm dậy, cơ thể đang suy kiệt. Ra biển gió to sóng lớn, không có sức khỏe thì ba điều kiện của cô cũng chỉ nằm trên giấy. Ăn hết đi."

Mai Vy nhìn khúc cá thơm mùi tiêu đen trong bát cơm trắng. Vị ấm áp của hạt gạo và sự săn sóc kín đáo của người lính biển làm dịu đi lớp phòng ngự bấy lâu trong tâm trí cô. Ở thế giới tương lai ngập tràn kim loại và những thuật toán khô khan, cô chưa từng trải nghiệm sự săn sóc bình dị mà chân thành đến vậy.

Cô khẽ cúi đầu và bắt đầu và từng miếng cơm nhỏ.

Buổi chiều trôi qua nhanh chóng. Đến đêm, sương mù dày đặc bao trùm luồng lạch Cửa Cấm.

Tàu vận tải quân sự T-14 nằm lặng lẽ sát mép cầu cảng số 3. Toàn bộ máy móc, đồ nghề cơ khí của chú Tấn và phế liệu kim loại đã được bốc xếp gọn gàng dưới hầm tàu.

Giang xách chiếc hòm sắt, che chắn cho Mai Vy bước qua cầu tàu trơn trượt. Gió biển thổi từng cơn rát mặt.

"Cẩn thận ván ướt," Giang nhắc nhỏ, bàn tay anh đỡ nhẹ cánh tay cô.

Mai Vy bước vững vàng lên sàn gỗ lim: "Tôi ổn. Chúng ta xuất phát thôi."

Giang gật đầu, quay sang phía khoang lái ra lệnh: "Rời bến!"

Còi tàu không rúc. Tiếng máy rù rù chuyển động trong màn sương đêm lạnh buốt, đưa con tàu lặng lẽ lướt ra luồng lạch Cửa Cấm.