Chương 24: Mắt Biển Thạch Anh
Thuộc tiểu thuyết Pháo Đài Phượng Hoàng 1982
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2052 từ · khoảng 10 phút đọc
Mùi khói than đá cay nồng quyện cùng hơi lạnh buốt giá từ vòm đá vôi Hang Đầm Phá.
Trên bệ đá cạnh mép nước, chú Tấn đang cúi rạp người. Chiếc kính hàn che kín gương mặt sạm đen. Ngọn lửa mỏ thổi axê-ty-len xì ra tia lửa xanh biếc. Ngọn lửa liếm láp quanh chiếc vòng đai bằng hợp kim titan dày sáu mi-li-mét vừa được uốn nóng đỏ rực.
"Giữ kìm kẹp cho chắc tay! Thả vòng đai titan chụp vào cổ ống xả ngay khi kim loại còn đang giãn nở nhiệt!"
Mai Vy đứng bên cạnh. Ngón tay cô điểm nhẹ vào vị trí vết rạn chân chim trên cổ vỏ bơm nhôm. Vết nứt vừa được mài vát hình chữ V cẩn thận.
Trước đó, Mai Vy đã dùng kính hiển vi quang học dã chiến soi kỹ từng vết nứt tế vi. Áp lực dòng nước lớn trong lần thử tải đêm trước đã làm thành nhôm xuất hiện các đường rạn mỏi. Nếu hàn đắp nhôm thông thường, nhiệt độ cục bộ sẽ làm kim loại bị giòn và nứt toác trở lại khi xuồng tăng tốc tối đa.
Giải pháp tối ưu là sử dụng phương pháp ép nóng đai ôm titan.
Khi nung nóng đến sáu trăm độ C, vòng đai titan giãn nở thể tích nhẹ. Chú Tấn dùng kìm chết gắp chiếc đai lồng khít qua cổ ống xả nhôm. Phía bên trong khe nứt, Mai Vy đã quét kín một lớp keo gốm dã chiến. Hỗn hợp gồm bột tro trấu nghiền siêu mịn hòa lẫn thủy tinh lỏng silicat natri. Keo gốm có khả năng chịu nhiệt và điền đầy mọi khe hở mao dẫn.
Xèo! Xèo!
Chú Tấn dội gáo nước muối lạnh vào mối ghép. Hơi nước bốc lên mù mịt vòm hang. Tiếng kim loại co xiết đanh gọn phát ra ròn rã.
Chiếc đai titan xám bóng nguội đi nhanh chóng. Lực co ngót sinh ra sức siết hàng chục tấn, ép chặt lấy cổ ống xả nhôm thành một khối thống nhất. Chú Tấn dùng búa con gõ thử ba nhát keng keng đanh thép:
"Chắc như đinh đóng cột! Có chạy hết ga ba ngàn mã lực cũng đừng hòng nứt được nữa!"
Người thợ cả quẹt mồ hôi trán. Ông cười lớn nhìn sang Mai Vy. Sự khâm phục trong ánh mắt người thợ già đất Cảng ngày càng sâu sắc. Cô gái này luôn tìm ra những giải pháp kỹ thuật dã chiến vượt ngoài khuôn khổ sách vở.
Nhưng thử thách lớn nhất của đêm nay nằm ở hai khối thép thuôn dài giữa xưởng: Hai quả ngư lôi dã chiến cỡ nòng bốn trăm mi-li-mét mang tên Lôi Điểu.
Một chiếc xuồng tàng hình chạy nhanh đến đâu cũng chỉ là phương tiện không răng nếu thiếu vũ khí tấn công dưới mặt nước. Với lượng giãn nước nhỏ của Hải Yến 2, việc mang theo ngư lôi cỡ lớn năm trăm ba mươi ba mi-li-mét là bất khả thi. Mai Vy đã thiết kế riêng mẫu ngư lôi bốn trăm mi-li-mét thu gọn. Thân lôi dài bốn mét hai, mang một trăm tám mươi cân thuốc nổ nén định hình.
Thế nhưng, bài toán hóc búa nhất năm 1982 là: Làm sao để ngư lôi tự tìm đến mục tiêu khi ta không hề có vi mạch bán dẫn hay máy tính điện tử thu nhỏ?
Mai Vy bước lại chiếc bàn mộc phủ vải bạt trắng ở góc hang khô ráo.
Trên bàn đặt ba chiếc hộp gỗ lót nhung đỏ. Bên trong là mười hai phiến tinh thể thạch anh tự nhiên trong suốt như pha lê. Đó là vật tư quý thu hồi từ các thiết bị đo đạc địa chấn cũ của Đoàn thăm dò địa chất Hải Phòng.
"Độ nhạy áp điện của thạch anh phụ thuộc rất lớn vào góc cắt theo trục quang học Curie," Mai Vy cầm chiếc cưa dây kim cương mảnh như sợi chỉ. Cô nhẹ nhàng cắt gọt từng phiến đá trong suốt dưới ánh đèn pin trùm vải đỏ.
Cô đặt từng phiến thạch anh dưới kính hiển vi quang học dã chiến. Góc cắt được căn chỉnh chuẩn xác theo phương X-cut ba mươi lăm độ mười lăm phút. Độ dày phiến rung mài phẳng đúng một phẩy hai mi-li-mét.
Tần số cộng hưởng nội tại của phiến rung thạch anh dao động từ sáu mươi đến một trăm hai mươi héc. Dải tần này trùng khớp chính xác với tiếng ồn phát ra từ trục chân vịt và hệ thống bơm nước làm mát lò phản ứng của tàu ngầm hạt nhân đối phương.
Khi sóng âm dưới nước đập vào màng rung của đầu ngư lôi, các phiến thạch anh sẽ biến đổi áp lực cơ học thành các xung điện áp li ti tính bằng mi-li-vôn.
Mai Vy cẩn thận gắp từng phiến thạch anh. Cô hàn nối chúng vào cụm đèn điện tử chân không mini của Liên Xô tháo ra từ máy thu vô tuyến hàng không. Mạch khuếch đại vi sai tương tự này không dùng đến một con chip bán dẫn nào. Nhưng nó có khả năng chống nhiễu điện từ rất tốt. Nó phân biệt rạch ròi giữa tiếng sóng biển tự nhiên và tiếng máy bơm nước tuần hoàn của tàu ngầm hạt nhân.
Để kiểm tra độ nhạy của đầu tự dẫn, Mai Vy thả đầu dò vào một chậu nước biển lớn. Ở góc hang cách đó hai mươi mét, chú Tấn dùng chiếc cờ-lê gõ nhẹ vào một thanh thép ngâm dưới nước để tạo dao động âm thanh tần số thấp.
Tích... tích...
Chiếc đồng hồ đo điện thế siêu nhạy trên bàn giật nảy kim chỉ số. Tín hiệu thu nhận rõ nét, không hề bị lẫn tạp âm.
Trần Hải Giang đứng bên cạnh cô. Hai tay anh giữ chặt chiếc khung gá đầu dò bằng đồng thau. Ánh mắt anh chăm chú nhìn từng ngón tay thon thả của người con gái đang thao tác tỉ mỉ:
"Đầu tự dẫn này bắt được mục tiêu ở cự ly bao xa?" Giang hỏi nhỏ.
"Trong điều kiện biển lặng, nó bắt được tiếng chân vịt tàu khu trục từ cự ly ba hải lý," Mai Vy vừa luồn sợi dây bạc qua ống sứ cách điện vừa trả lời. "Với tàu ngầm hạt nhân chạy ngầm dưới tầng nghịch nhiệt, cự ly bắt bám khoảng một hải lý rưỡi. Chỉ cần tàu đối phương không tắt máy ngắt quãng, đầu tự dẫn thạch anh sẽ lái cánh đuôi ngư lôi bám theo nguồn âm cho đến khi kích nổ."
Giang gật đầu. Ánh mắt anh ánh lên niềm tin cậy:
"Một hải lý rưỡi là cự ly lý tưởng để phục kích ngoài rãnh ngầm Hòn Én rồi."
Cách đó vài bước chân, kíp thợ của chú Tấn khẩn trương nhồi khối thuốc nổ dẻo vào khoang đầu đạn. Một chiếc phễu bằng đồng đỏ dày ba mi-li-mét được đặt úp ngược ở mũi quả đạn theo nguyên lý nổ lõm định hướng.
Khi chạm nổ vào vỏ tàu địch, phễu đồng đỏ sẽ bị áp lực hàng trăm ngàn át-mốt-phe ép dẹp lại. Nó biến thành một luồng hỏa tiễn kim loại nóng chảy có vận tốc lên tới tám ngàn mét mỗi giây. Luồng hỏa tiễn này đủ sức thổi bay lớp vỏ thép dày mười lăm phân của bất kỳ chiến hạm hiện đại nào.
Giang cùng hai chiến sĩ công binh trực tiếp lắp ráp cụm cánh lái đuôi và bình khí nén đẩy con quay hồi chuyển giữ thăng bằng. Anh dùng cờ-lê siết chặt từng chiếc ốc ren đồng thau:
"Hệ thống con quay hồi chuyển hoạt động trơn tru. Cánh lái đuôi phản ứng nhạy với tín hiệu điều khiển từ mạch đèn chân không."
Đến bốn giờ sáng, quả ngư lôi Lôi Điểu thứ nhất hoàn tất lắp ráp. Thân quả đạn bằng thép tôi sơn phủ một lớp mỡ trấu bóng bẩy, đen nhánh như một con cá kình nằm trên giá đỡ gỗ lim.
"Mở nắp cửa ống phóng titan mạn trái!" Chú Tấn ra lệnh.
Hệ thống tời cáp nhẹ nhàng nhấc bổng quả ngư lôi nặng gần tám trăm cân lên khỏi mặt sàn đá.
Chiếc ống phóng hợp kim titan dài hơn năm mét — tuyệt tác cơ khí mà chú Tấn và Mai Vy đã doa bóng gương lòng ống — mở toang nắp đậy bằng gioăng cao su kín khí.
Mai Vy bôi một lớp mỡ silicon mỏng dọc theo hai rãnh trượt dẫn hướng bên trong nòng phóng.
"Đẩy đạn vào nòng!" Giang hô lớn.
Bốn chiến sĩ công binh cùng ghì tay đòn đẩy. Quả ngư lôi Lôi Điểu trượt êm ái vào lòng ống phóng titan. Tiếng ngàm hãm cơ khí bật lên một tiếng cạch đanh gọn.
"Quả số một đã vào nòng an toàn!" Mai Vy kiểm tra đồng hồ đo áp lực bình khí nén đẩy nguội hai trăm át-mốt-phe gắn ở đuôi ống phóng. "Áp lực khí nén đạt chuẩn, sẵn sàng khai hỏa khi nhận lệnh."
Giang bước lại đuôi ống phóng, cùng người thợ máy kiểm tra van xả điện từ dã chiến. Cơ chế phóng ngư lôi của Hải Yến 2 là một sáng tạo độc đáo:
"Hệ thống khai hỏa hai giai đoạn hoạt động rất chuẩn xác," Giang nói với kíp chiến đấu. "Khi điểm hỏa, luồng khí nén hai trăm át-mốt-phe sẽ đẩy quả lôi trượt êm ra khỏi ống phóng với vận tốc ban đầu mười hai mét một giây. Quả lôi lướt ra xa mạn xuồng năm mét, chân vịt đuôi mới tự động bung cánh quay rẽ sóng. Cách đánh này không tạo ra bọt khí hay luồng lửa phụt làm lộ vị trí chiếc xuồng trước hệ thống trinh sát âm học của đối phương."
Chú Tấn đóng nắp cửa nòng ống phóng mạn trái, vặn chặt bốn chiếc bu-lông hãm. Người thợ cả thở phào, quay sang nhìn quả ngư lôi số hai đang nằm trên bệ lắp ráp:
"Kíp thợ tiếp tục bắt tay vào quả số hai!"
Cả nhóm lại miệt mài làm việc thêm một tiếng đồng hồ. Từng khối thuốc nổ, từng phiến thạch anh và mạch đèn chân không được gá đặt chuẩn xác vào thân quả đạn thứ hai.
Mai Vy đích thân kiểm tra cụm pin kích hoạt bằng nước biển đặt ở khoang giữa quả ngư lôi. Đây là loại pin hợp kim ma-giê và bạc clorua thu hồi từ phao cứu sinh hàng không. Khi quả lôi lao xuống nước mặn, nước biển tràn vào các khe ngăn sẽ đóng vai trò chất điện phân, tạo ra dòng điện một chiều hai mươi tư vôn cung cấp liên tục cho động cơ điện và mạch khuếch đại thạch anh trong suốt mười lăm phút hành trình.
Giang cùng chú Tấn kiểm tra lại khớp nối quả nổ lõm phễu đồng đỏ. Mọi khe hở đều được quét keo kín nước. Đúng năm giờ sáng, quả Lôi Điểu số hai được tời cáp đưa vào ống phóng titan mạn phải.
Hai nanh vuốt thép của chiếc xuồng tàng hình đã vào vị trí chiến đấu.
Chú Tấn ngồi xuống chiếc hòm gỗ đạn pháo. Ông châm ấm trà mạn Thái Nguyên đặc sánh, rót ra từng chiếc bát sành trao tận tay từng người:
"Uống ngụm trà nóng cho ấm bụng các cháu ơi. Hồi ở xưởng Ba Son Sài Gòn trước năm bảy lăm, rồi những năm tháng về nhà máy Bạch Đằng đội bom Mỹ sửa tàu ở bến Bính, lão Tấn này chưa từng thấy cỗ máy nào tinh xảo như con tàu Hải Yến 2 này. Hai quả lôi thạch anh này là tinh hoa của đất Cảng, là niềm tự hào của lính thợ chúng ta."
Mùi trà mạn nóng hổi quyện với mùi dầu máy lan tỏa trong hang đá. Những người lính thợ mỉm cười siết chặt tay nhau, sẵn sàng cho những công đoạn cuối cùng trước giờ xuất kích.