Chương 71: Ống Thở Kình Ngư

Thuộc tiểu thuyết Pháo Đài Phượng Hoàng 1982

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 3617 từ · khoảng 18 phút đọc

Buổi sáng mồng sáu tháng Tư năm một chín tám hai, gió nồm từ ngoài vịnh Bắc Bộ thổi lùa qua kẽ đá cửa âu K-82. Hơi nước biển mặn nồng phả vào vách núi. Con tàu ngầm Phượng Hoàng Đen vừa hoàn thành chuyến lặn thử nghiệm ở rãnh Hòn Én đang nằm im lìm trên giá đỡ gỗ lim. Lớp vỏ hợp kim titan xám đen còn lấm tấm những vệt muối khô trắng xóa. Trên sàn bê tông bên mạn phải, tấm hải đồ tác chiến vùng biển phía đông đảo Bạch Long Vĩ và tuyến hàng hải miền Trung được trải rộng. Chiếc bàn sắt dưới tấm hải đồ được ghép tạm từ bốn thùng phuy rỗng.

Trần Đức Giang cầm chiếc compa đồng đo một đường thẳng từ cửa lạch Vạn Hoa ra tới rìa thềm lục địa phía nam vĩ tuyến mười chín. Anh đặt đầu nhọn của compa xuống điểm giao cắt giữa hai luồng hải lưu. Anh ngẩng lên nhìn các cán bộ kỹ thuật đang đứng quanh bàn.

"Theo mật lệnh của Bộ Tư lệnh Hải quân, giữa tháng Tư này một đoàn tàu vận tải quân sự sẽ xuất phát từ cảng Hải Phòng," Giang nói. Giọng anh trầm và rõ. "Đoàn tàu chở thiết bị công binh và lương thực chi viện cho quần đảo Trường Sa. Nhiệm vụ của Phượng Hoàng Đen là bí mật đi trước mở đường."

Anh dừng lại một nhịp rồi chỉ vào hải đồ:

"Chúng ta phải hộ tống đoàn tàu vượt qua vùng biển quốc tế giáp ranh. Đó là nơi tàu chiến và máy bay trinh sát của Hạm đội Bảy thường xuyên rình rập. Quãng đường cả đi lẫn về dài hơn bốn trăm hải lý. Chuyến đi sẽ kéo dài ít nhất năm ngày đêm."

Hai Thuận đang cầm chiếc giẻ lau tay dính dầu mỡ. Ông chau mày. Nghe tới con số bốn trăm hải lý, ông lên tiếng:

"Báo cáo chỉ huy, giàn ắc quy kiềm một trăm hai mươi khối của chúng ta có giới hạn. Nó chỉ nuôi động cơ điện chạy ngầm được mười bốn đến mười sáu tiếng ở tốc độ sáu hải lý một giờ. Nếu bò chậm bốn hải lý một giờ để tiết kiệm điện thì cũng chỉ cầm cự được hơn một ngày đêm."

Người thợ máy già lắc đầu nói tiếp:

"Muốn đi suốt năm ngày ngoài khơi, chúng ta buộc phải nổi lên. Tàu phải chạy máy phát diesel để nạp lại điện cho ắc quy."

"Chính chỗ đó là tử huyệt đấy anh Thuận ạ," kỹ sư Lâm chống chiếc nạng gỗ đứng bên cạnh bàn tiếp lời. "Vùng biển ngoài cửa vịnh hiện giờ không lúc nào vắng bóng máy bay tuần tra săn ngầm P-3C Orion của Mỹ. Radar mặt biển của chúng có thể quét thấy tháp chỉ huy tàu ngầm nổi lên từ cách xa ba mươi hải lý. Chưa kể ống kính hồng ngoại ban đêm sẽ bắt gọn luồng khói xả nóng rực của máy phát diesel ngay lập tức."

Cả góc xưởng chìm vào sự im lặng. Ai cũng hiểu con tàu ngầm titan vừa chế tạo là tài sản vô giá. Nếu cứ mỗi đêm lại phải trồi hẳn lưng lên mặt nước hàng giờ đồng hồ để nổ máy nạp điện thì quá nguy hiểm. Con tàu sẽ tự phơi mình làm bia tập bắn cho đối phương.

Mai Vy đặt cuốn sổ bìa đen ghi nhật ký thông số lặn xuống mặt bàn. Tay cô khẽ đỡ lấy phần bụng đã nhô lên dưới lớp áo khoác vải bạt. Cô rút một cây bút chì than. Cô vẽ nhanh lên tờ giấy can trắng một hình trụ đôi lồng vào nhau nằm gọn phía sau vách ngăn tháp chỉ huy.

"Chúng ta không nổi lên mặt nước để nạp điện," Mai Vy nói. Đầu bút chì của cô vạch những đường cắt ngang gãy gọn. "Chúng ta sẽ chế tạo hệ thống ống thông hơi lặn thu gọn. Tài liệu kỹ thuật tàu ngầm thế giới vẫn gọi nó là ống thở Snorkel. Con tàu vẫn giữ nguyên độ sâu lặn tám mét dưới mặt biển. Chúng ta chỉ thò một đầu ống thép đường kính hai mươi lăm phân nhô lên khỏi ngọn sóng chừng nửa mét. Đầu ống này sẽ hút không khí tự nhiên xuống cho máy phát diesel hoạt động."

Chú Tấn nâng gọng kính lão lên trán. Ông cúi sát xuống bản vẽ phác thảo của Mai Vy:

"Tôi từng thấy bản vẽ ống thở của tàu ngầm lớp Whiskey Liên Xô hồi còn ở xưởng Ba Son. Nguyên lý thì gọn, nhưng làm cái van đầu ống mới là chuyện gai góc. Biển ngoài cửa vịnh mùa này sóng lừng cao hai, ba mét. Tàu đang lặn ở độ sâu tám mét mà một con sóng lớn ập qua, cái van đầu ống phải đóng kịp."

Ông chỉ tay vào đầu ống trên bản vẽ:

"Nếu van đóng chậm, hàng khối nước biển sẽ tràn thẳng vào cổ hút gió. Nước mặn mà tống vào buồng đốt lúc máy diesel đang quay một ngàn năm trăm vòng một phút thì hỏng hết. Máy sẽ gãy tay biên và vỡ lốc ngay tức khắc."

"Chú Tấn nói trúng điểm mấu chốt nhất rồi," Mai Vy gật đầu. Cô vẽ tiếp một cấu trúc hình cầu nằm trong lồng thép ở đỉnh ống. "Các tàu ngầm thế hệ cũ dùng van lá lật cơ khí nên hay bị kẹt bởi bọt sóng hoặc đóng chậm nửa giây. Chúng ta sẽ thiết kế van phao quả cầu rỗng bằng hợp kim titan mỏng kết hợp cảm biến điện cực muối."

Cô giải thích tiếp:

"Khi ngọn sóng vừa chạm tới chân cổ ống, mạch điện cực bị nước biển làm đoản mạch sẽ phát tín hiệu. Nó kích hoạt van bướm thủy lực khóa chặt đường ống từ bên dưới trước khi ngọn nước kịp dâng tới đỉnh phao. Quả cầu titan ở trên chỉ đóng vai trò lớp chặn thứ cấp. Kể cả có vài lít nước lọt qua khe van thì cũng sẽ rơi vào bầu tách nước ly tâm đặt ở đáy cột ống rồi xả về két nước bẩn."

Hai Thuận đập mạnh bàn tay chai sần xuống mép bàn sắt. Mắt ông sáng lên:

"Thế còn đường khói xả của máy phát thì sao hả cô Vy? Hút gió vào được rồi, nhưng máy nổ thì phải xả khói ra. Nếu dẫn ống xả lên tận đỉnh ống thở thì khói đen và hơi nóng vẫn bốc lên mặt biển. Máy bay Mỹ nó nhìn thấy ngay."

"Khói xả sẽ không đi lên mặt nước đâu anh Thuận," Mai Vy chỉ vào đường ống dẫn vòng xuống phía dưới bụng tàu. "Chúng ta sẽ dẫn khí thải của tổ máy phát diesel bốn xi-lanh đi qua một bầu trộn nước biển làm mát hai tầng. Khí xả ở nhiệt độ bốn trăm độ C sẽ phun qua giàn vòi sen nước biển lạnh. Nhiệt độ khí sẽ hạ xuống chỉ còn ngang nhiệt độ nước ở độ sâu tám mét. Toàn bộ muội than bị nước rửa sạch."

Cô vạch thêm một đường dẫn ra phía đuôi tàu:

"Phần khí không màu sẽ được chia nhỏ qua hàng trăm lỗ li ti trên tấm lưới đồng đặt sát luồng phụt của động cơ phản lực nước phía đuôi tàu. Dòng nước xoáy sẽ nghiền nát các bọt khí thành những hạt vi bọt nhỏ li ti tan vào tầng nước mặt. Nó không để lại vệt khói hay dấu vết nhiệt nào trên màn hình tầm nhiệt của địch."

Trần Đức Giang nhìn bản vẽ chi tiết của vợ, gật đầu tán thưởng phương án kỹ thuật sắc sảo ấy. Anh quay sang chú Tấn và Hai Thuận:

"Thời gian của chúng ta chỉ có bốn ngày để gia công, lắp đặt và thử nghiệm thực tế trước khi có lệnh xuất kích. Kho vật tư của căn cứ còn đủ phôi ống titan và cụm máy phát phụ không chú Tấn?"

Chú Tấn bấm đốt ngón tay nhẩm tính:

"Trong kho góc hang số ba còn hai đoạn ống titan-vanadi đúc liền dài bốn mét rưỡi. Đó nguyên là phôi ống dẫn dầu cao áp lấy từ xác chiếc tàu trục vớt đợt trước. Còn tổ máy phát điện thì chúng ta có sẵn chiếc động cơ diesel bốn xi-lanh sáu mươi mã lực tháo từ xe công trình hải quân. Nó được nối đồng trục với máy phát điện một chiều ba trăm vôn. Chỉ cần chế thêm bộ khung giảm chấn kép và bầu trộn khói là lắp vừa khít vào khoang phụ sau tháp chỉ huy."

"Vậy bắt tay vào làm ngay trong sáng nay!" Giang hạ lệnh. "Tổ cơ khí của chú Tấn và anh Thuận phụ trách tiện ống lồng thủy lực và gò quả cầu phao titan. Anh Lâm cùng tổ điện tử làm mạch cảm biến nước mặn và bộ điều khiển van bướm tự động. Tư Râu chuẩn bị máy hàn hồ quang khí trơ để mở cổ lắp ghép trên vách tháp chỉ huy."

Tiếng còi hiệu vào ca vang lên lanh lảnh dưới vòm đá. Cả xưởng ngầm lập tức vào ca.

Tư Râu vác chiếc mỏ cắt plasma và cuộn cáp đồng nặng trịch leo lên lưng tháp chỉ huy của chiếc Phượng Hoàng Đen. Không gian bên trong vòm âu thuyền rực sáng những chùm tia lửa xanh biếc. Hai Thuận đứng bên bàn máy tiện. Ông cẩn thận gá đoạn ống titan đường kính hai trăm năm mươi milimét lên mâm cặp bốn chấu. Thép titan rất cứng và dai. Nếu cho dao tiện ăn sâu quá sẽ sinh nhiệt làm cháy lưỡi hợp kim, còn ăn nông quá thì phôi bị trượt. Người thợ cả Ba Son chăm chú nhìn dòng nước tưới nguội màu trắng đục chảy xối xả lên mũi dao. Tay ông xoay đều từng vạch khắc.

"Làm cái ống lồng này phải đạt độ bóng gương ở mặt ngoài đấy nhé anh Thuận," chú Tấn vừa dùng thước pan-me đo độ dày thành quả cầu phao vừa nhắc. "Nó trượt lên trượt xuống trong ống bao thủy lực dưới áp suất nước biển. Chỉ cần một vết xước răm bằng sợi tóc là gioăng cao su chắn dầu bị rách ngay."

"Chú cứ yên tâm, cháu đánh bóng bằng bột oxit crôm mịn ba lượt rồi mới lắp gioăng chữ V kép," Hai Thuận đáp. Tay ông vẫn không rời cần gạt.

Ở bàn nguội cách đó mười bước chân, Mai Vy đang cùng kỹ sư Lâm pha chế mẻ hỗn hợp sơn phủ đặc biệt. Mẻ sơn này dành riêng cho phần đỉnh ống thông hơi. Đầu ống thở phải nhô lên khỏi mặt nước nửa mét suốt bốn, năm tiếng đồng hồ mỗi khi nạp điện. Nếu để nguyên bề mặt kim loại trần thì sóng radar tần số X của máy bay P-3C Orion quét qua sẽ phát hiện ngay. Nó sẽ tạo ra tín hiệu phản xạ rất mạnh trên màn hình hiện sóng của địch.

Mai Vy đổ hai bát bột oxit sắt từ tính nghiền mịn từ các lõi cuộn cảm cũ vào chậu gốm. Cô trộn đều chúng với bột silic tro trấu nung ở nhiệt độ tám trăm độ và nhựa epoxy chịu nước mặn. Mùi hăng hắc của dung môi hóa học bốc lên khiến cô hơi nhíu mày. Kỹ sư Lâm thấy vậy vội vàng kéo chiếc quạt thông gió xách tay quay hướng khác. Anh đỡ lấy chiếc đũa thủy tinh trong tay cô:

"Chị Vy đứng lùi ra chỗ thoáng gió đi. Hơi nhựa thông với dung môi này độc lắm, không tốt cho cháu nhỏ đâu. Để em khuấy và phết thử lên tấm mẫu cho. Chị chỉ cần đọc tỷ lệ pha là được rồi."

Mai Vy mỉm cười. Cô lùi lại một bước nhưng mắt vẫn theo dõi sát độ sánh của hỗn hợp đen nhánh trong chậu:

"Cảm ơn chú Lâm. Nhớ khuấy đều theo một chiều để không bị bọt khí nhé. Lớp sơn đầu tiên chúng ta quét dày hai milimét. Chờ sơn se mặt thì rắc một lớp lưới sợi than mảnh lên trên rồi mới phủ lớp thứ hai dày ba milimét. Cấu trúc đa lớp gồm bột ferit từ tính và khung xương tro trấu rỗng này sẽ hấp thụ sóng. Nó biến năng lượng sóng điện từ của radar địch thành nhiệt năng vi mô thay vì phản xạ ngược lại máy thu của chúng."

Suốt hai ngày đêm liền, tiếng máy tiện, tiếng búa gò đồng và tiếng máy hàn TIG rền vang không dứt trong lòng núi đá đảo Vạn Hoa. Trần Đức Giang ngoài những giờ họp giao ban với trạm radar của Đồn trưởng Hoàng Văn Nam cũng xắn tay áo xuống xưởng. Anh trực tiếp cùng các chiến sĩ khiêng từng tấm đệm chì dày hai phân lót dưới chân bệ máy phát diesel bốn xi-lanh.

Tiếng nổ của động cơ đốt trong không được phép truyền qua khung sườn tàu ngầm ra môi trường nước biển xung quanh. Để giải quyết việc đó, chú Tấn đã nghĩ ra cách treo toàn bộ cụm máy phát và động cơ lên một hệ thống khung võng bằng lò xo nhíp xe tải bọc cao su đặc. Khung này đặt lơ lửng bên trong một vỏ hộp thép kín lót bông thủy tinh và chì tấm. Toàn bộ các ống dẫn dầu, dẫn nước làm mát và cáp điện nối từ máy phát ra ngoài đều dùng ống mềm bện lưới đồng. Cách làm này giúp cắt đứt cầu truyền rung động cơ học.

Đến chiều ngày mồng tám tháng Tư, cột ống thở Snorkel dài ba mét rưỡi đã được lắp đặt hoàn chỉnh vào khoang vây sau tháp chỉ huy. Phần đỉnh ống có hình dáng thuôn dẹp giống hệt chiếc vây lưng của một con cá mập lớn. Toàn thân ống phủ lớp vật liệu gốm pha ferit đen mờ sần sùi.

"Tất cả các bộ phận chuẩn bị thử nghiệm vận hành hệ thống ống thở và máy phát nạp ngầm ngay trong âu đá!"

Giọng Trần Đức Giang vang lên qua hệ thống loa truyền thanh nội bộ. Anh cùng Mai Vy, Hai Thuận, kỹ sư Lâm và Tư Râu chui qua cửa nắp tròn xuống khoang điều khiển trung tâm. Cửa nắp thép đóng sầm lại. Chốt khóa xoay chặt tám vòng.

"Mở van thông khí két dằn chính! Cho tàu lặn tĩnh xuống độ sâu tám mét!" Giang ra lệnh.

Nước biển trong âu ngầm sủi bọt trắng xóa quanh sườn tàu. Kim đồng hồ đo độ sâu cơ khí trên vách ngăn nhích dần từ vạch không qua vạch bốn, sáu, rồi dừng lại đúng ở vạch tám mét. Toàn bộ thân tàu Phượng Hoàng Đen và cả phần tháp chỉ huy đã chìm sâu dưới mặt nước.

"Kính tiềm vọng quan sát chuẩn bị! Nâng cột ống thở Snorkel!"

Hai Thuận gạt cần van phân phối dầu thủy lực áp suất cao. Một tiếng rít nhẹ như gió lùa vang lên phía trên trần khoang máy. Cột ống titan đường kính hai mươi lăm phân từ từ trượt dọc theo rãnh dẫn hướng. Nó vươn thẳng lên khỏi mặt nước âu thuyền chừng năm mươi phân.

Qua ống kính tiềm vọng, Giang nhìn thấy phần chóp ống màu đen mờ vừa nhô lên khỏi mặt nước. Chiếc van phao quả cầu tự động hạ xuống mở thông cửa hút gió. Đèn báo màu xanh lá cây trên bảng điều khiển của kỹ sư Lâm bật sáng.

"Đường ống dẫn khí đã thông suốt! Áp suất không khí trong cổ góp đạt mức tiêu chuẩn, độ ẩm bình thường, không có nước rò rỉ!" Lâm dõng dạc báo cáo.

"Khởi động tổ máy phát nạp diesel số một!" Giang hạ lệnh tiếp.

Hai Thuận nhấn nút đề điện ở khoang máy phụ. Bên trong chiếc hộp cách âm kép bằng chì và bông thủy tinh, động cơ diesel bốn xi-lanh rùng mình nổ giòn. Thế nhưng đứng ở khoang điều khiển cách đó chỉ một vách ngăn titan, Giang và Mai Vy chỉ nghe thấy một tiếng rì rầm trầm đục rất khẽ. Âm thanh đó êm hơn cả tiếng chiếc quạt gió gia đình.

"Kiểm tra độ ồn thủy âm bên ngoài vỏ tàu và nhiệt độ khí xả!" Giang quay sang Mai Vy.

Mai Vy đeo tai nghe nối với bốn đầu thu thủy âm đặt ở bốn góc vách đá âu thuyền. Mắt cô chăm chú nhìn dải băng giấy đồ thị đang chạy ra từ máy ghi âm phổ.

"Bầu trộn khói nước biển ở đuôi tàu hoạt động rất tốt," Mai Vy đọc từng thông số trên băng giấy. "Nhiệt độ hỗn hợp nước và khí xả thoát ra ở độ sâu tám mét chỉ chênh lệch không quá nửa độ C so với nước biển xung quanh. Các bọt khí thải bị cánh khuấy đuôi đánh tơi thành sương mù mịn. Chúng tan biến trước khi kịp nổi lên mặt nước. Độ ồn âm học đo được ở khoảng cách năm mươi mét chỉ ở mức năm mươi hai đề-xi-ben. Mức này thấp hơn cả tiếng sóng vỗ vào ghềnh đá ngoài cửa hang."

Chưa dừng lại ở đó, Giang muốn thử nghiệm tình huống khắc nghiệt nhất khi gặp sóng lớn ngoài khơi. Anh cầm ống tổ hợp điện thoại hữu tuyến nối lên cầu công tác trên bờ âu thuyền. Trên đó, chú Tấn đang chỉ huy tổ thợ vận hành trạm bơm xả lũ công suất lớn:

"Chú Tấn, mở van xả ống nước áp lực cao dội thẳng vào đỉnh ống thở cho cháu!"

Trên vòm đá, chú Tấn kéo mạnh tay gạt. Một cột nước biển lớn từ họng ống gang đường kính nửa mét phun ầm ầm xuống mặt âu thuyền. Nó tạo thành một ngọn sóng cao hơn hai mét trùm kín lên phần chóp ống thở Snorkel vừa nhô lên.

Ngay khoảnh khắc dòng nước mặn chạm vào hai vòng điện cực gắn ở cổ ống, đèn cảnh báo màu vàng trên bảng mạch của kỹ sư Lâm nháy sáng. Một tiếng "cạch" đanh gọn vang lên ở đỉnh hộp góp gió. Van bướm thủy lực đóng sập lại trong vòng một phần mười giây. Nó cắt đứt đường ống trước khi khối nước biển kịp ập vào.

Trong khoảng bốn giây ngọn sóng trùm qua đỉnh ống, máy phát diesel chuyển sang hút lượng không khí dự trữ trong khoang đệm. Động cơ không hề bị sặc nước hay chết máy. Ngay khi ngọn nước vừa rút xuống, quả cầu phao titan nổi lên, điện cực khô ráo trở lại. Van bướm lập tức mở ra đón luồng không khí mới tràn vào. Kim đồng hồ am-pe kế trên bảng nạp điện vẫn chỉ thẳng ở vạch một trăm năm mươi am-pe. Dòng điện một chiều ba trăm vôn đều đặn chảy vào nuôi một trăm hai mươi khối ắc quy kiềm.

"Thử nghiệm thêm năm lần dội sóng liên tiếp nữa!" Giang ra lệnh. Mắt anh không rời đồng hồ áp suất buồng đốt.

Năm đợt nước lớn liên tiếp ập xuống đỉnh ống thở. Cả năm lần hệ thống van kép của Mai Vy và chú Tấn đều đóng mở nhịp nhàng không sai một nhịp. Chỉ có khoảng nửa ca nước biển bắn lọt qua khe phao ở lần thứ tư. Vừa rơi xuống đáy ống, lượng nước ấy đã bị bầu tách ly tâm gom gọn vào bình chứa phụ.

"Dừng máy phát! Thu ống thở Snorkel! Cho tàu nổi lên mặt nước!"

Tiếng động cơ diesel tắt hẳn. Nắp khoang tàu mở ra đón luồng gió mát rượi trong hang đá. Tư Râu từ dưới khoang máy chui lên, khuôn mặt lấm lem dầu mỡ cười toe toét khoe hàm răng trắng bóng:

"Thế này thì nhất quả đất rồi các anh chị ơi! Con kình ngư của mình vừa bơi ngầm dưới mặt nước tám mét vừa thò mũi lên hít thở ăn no điện. Bọn máy bay Mỹ có căng mắt ra tìm cả tháng cũng chỉ thấy toàn bọt sóng trắng!"

Trần Đức Giang bước lên cầu thang sắt. Anh đỡ tay Mai Vy bước từ tháp chỉ huy xuống sàn cầu cảng. Anh nhìn cột ống thở đã thu gọn nằm phẳng lì trong lớp vỏ lưng tàu, rồi nhìn sang những gương mặt thợ máy đang rạng rỡ dưới ánh đèn. Con tàu ngầm Phượng Hoàng Đen giờ đây đã có thể tự mình nạp lại nguồn năng lượng ngay giữa biển khơi rộng lớn mà không cần phụ thuộc vào trạm điện bờ.

Dưới chân cầu tàu, chú Tấn và Hai Thuận đang ngồi xổm bên chiếc thùng sắt đựng dầu nhờn. Hai người cẩn thận tháo chiếc bầu lọc nước ly tâm ở đáy ống thở ra để kiểm tra lượng muối bám trên cánh quạt. Hai Thuận cầm chiếc cờ-lê mười bốn vặn từng con ốc đồng còn ấm nóng. Ông vừa thổi phù phù vào khe lưới lọc vừa bảo Tư Râu đi lấy thêm chiếc chổi lông nhỏ và nửa lon dầu hỏa để cọ sạch lớp cặn bọt biển vừa đọng lại.