Chương 82: Vết Thương Của Thép

Thuộc tiểu thuyết Pháo Đài Phượng Hoàng 1982

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2188 từ · khoảng 11 phút đọc

07:00 sáng ngày 21 tháng 4 năm 1982, đáy ụ khô của âu ngầm K-82 ẩm ướt hơi sương biển.

Những vũng nước mặn đọng trên sàn bê tông bốc mùi nồng nồng của rong rêu và muối khoáng. Tàu ngầm Phượng Hoàng Đen nằm vững chãi trên hàng đế gỗ lim dày nửa mét xếp dọc lườn tàu.

Dưới ánh đèn dây tóc 100W mắc tạm bằng dây cáp cao su, thân vỏ hợp kim titan của con tàu hiện rõ sau trận hải chiến ngầm ngoài khơi vĩ tuyến 16. Trên mặt vỏ xám tro, lớp sơn gốm tro trấu hấp thụ sóng âm bị tróc vài mảng nhỏ ở mạn phải do va quẹt với bọt khí nén và mảnh vụn mồi bẫy. Những vệt xước kim loại ánh lên sắc xanh lạnh lùng dưới đáy ụ.

Chú Tấn mặc chiếc áo bảo hộ lao động vải bạt sờn vai. Ông cầm chiếc đèn pin bọc cao su chống nước soi sát đáy tàu. Ông đi chậm rãi quanh sống lườn. Tay ông gõ nhẹ chiếc búa con cán gỗ vào từng đường hàn chịu lực.

Tiếng búa đanh gọn vang lên đều đặn trong đáy ụ khô.

Người thợ cả Ba Son quệt mồ hôi trên trán. Ông gật đầu hài lòng:

"Mối hàn titan rất tốt. Vỏ tàu không hề bị rạn nứt."

Trần Hải Giang và Kỹ sư Vũ Đình Lâm đi ngay phía sau. Giang cúi người kiểm tra cánh lái chữ X ở đuôi tàu:

"Thân vỏ chịu lực tốt. Nhưng khoang đệm trục chân vịt lại rỉ nước."

"Đúng vậy," Lâm tiếp lời. "Lúc thoát ly khỏi tầm sóng chấn động của quả lôi 53-65KE, trục chính bị giật rung rất mạnh."

Hai Thuận đã chui hẳn vào hốc máy đuôi tàu từ một tiếng trước. Tiếng mỏ lết gõ lách cách vào các bu-lông cỡ lớn vang ra từ đường hầm bọc trục. Một lát sau, người thợ máy già lồm cồm bò ra ngoài. Mặt ông lấm lem dầu đen đặc quánh.

Trên tay ông là chiếc vòng đệm cao su kỹ thuật đường kính 250 milimét vừa được tháo khỏi cổ trục chân vịt.

Ông đặt chiếc vòng đệm lên mặt bàn gỗ dã chiến:

"Các anh xem này! Nó rách toác hết rồi!"

Chiếc gioăng cao su màu đen đã biến dạng nghiêm trọng. Bề mặt tiếp xúc với trục quay bị mòn vẹt thành những rãnh sâu hoắm. Vành ngoài chịu áp lực nước mặn bị trương phồng. Hàng chục vết nứt li ti chằng chịt xuất hiện như mai rùa nứt nẻ vì nắng hạn.

Kỹ sư Lâm rút chiếc kính lúp kỹ thuật phóng đại 20 lần soi sát vào vết nứt:

"Đây là cao su chịu dầu của Nhà máy Sao Vàng. Hàng cấp cuối năm ngoái. Tỷ lệ lưu huỳnh quá cao. Trục chân vịt quay 400 vòng/phút dưới áp suất 10 át-mốt-phe sinh nhiệt ma sát hơn 90 độ C. Nước mặn ngấm vào lập tức bẻ gãy liên kết polyme."

Hai Thuận ném chiếc giẻ lau dính dầu xuống sàn bê tông:

"Nói trắng ra là nó bị luộc chín rồi bở vụn! Thứ cao su này chỉ làm lốp xe tải đường bộ thôi. Đem bọc trục tàu ngầm lặn sâu 100 mét thì quá liều!"

Chú Tấn ngồi xổm xuống bên chiếc thùng phuy sắt rỗng. Ông rút chiếc điếu cày hút một hơi. Làn khói thuốc lào Tiên Lãng đặc quánh bay lên, quẩn quanh vòm hang đá:

"Tao đã giục Cục Vật tư Hải quân từ tháng giêng. Nhưng cao su tổng hợp nitrile chịu mặn của Liên Xô hiếm như vàng mắt. Cả nước chỉ còn vài tạ ưu tiên cho tàu tên lửa Petya ở Cam Ranh. Đảo mình lấy đâu ra mà thay thế?"

Không khí dưới đáy ụ khô chùng xuống.

Nước rỉ từ sống lườn tàu rơi từng giọt xuống rãnh bê tông. Không có đệm làm kín trục chân vịt đạt chuẩn, chiếc tàu ngầm Phượng Hoàng Đen sẽ bị giam chân ngay trong âu đá. Con tàu không thể lặn sâu. Nó không thể vượt qua hàng rào tuần thám mới mà máy bay săn ngầm Mỹ sắp giăng ra.

Tiếng bước chân nhẹ nhàng trên cầu thang sắt phía trên phá tan sự im lặng.

Mai Vy bước xuống đáy ụ. Cô mặc chiếc quần lụa đen rộng rãi và áo sơ mi bộ đội cài cúc chỉnh tề. Mái tóc cô buộc gọn sau gáy. Trên tay cô là một tập giấy can vẽ kỹ thuật màu vàng ố và hai chiếc lọ thủy tinh nút mài kín miệng.

Chú Tấn vội buông điếu cày, đứng dậy đón cô:

"Cô Vy xuống đây làm gì? Đáy ụ ẩm thấp và độc hại lắm. Thai phụ không nên ngửi mùi dầu máy."

Mai Vy mỉm cười dịu dàng:

"Cháu ở trên phòng làm việc ngửi thấy mùi khét. Cháu biết các chú đang gặp khó khăn với gioăng cao su."

Cô bước lại bên bàn làm việc và đón lấy chiếc vòng đệm hỏng. Ngón tay thanh mảnh của cô miết nhẹ qua những vết rạn nứt vi mô. Trong ánh mắt chăm chú của nhà khoa học, những vết nứt kia trở thành bản đồ dẫn lối cho một giải pháp công nghệ hoàn toàn mới:

"Cao su hữu cơ thông thường không chịu nổi ma sát thủy động lực học và muối biển. Nó sẽ hỏng chỉ sau vài chục giờ lặn."

"Nhưng không dùng cao su thì lấy gì làm kín trục quay hả em?" Giang bước lại gần, lo lắng hỏi. "Trục quay liên tục. Nếu dùng kim loại sẽ bị mài mòn cháy khét ngay."

Mai Vy mở nắp chiếc lọ thủy tinh đặt lên bàn.

Bên trong lọ là thứ bột màu trắng ngà mịn màng như phấn rôm. Cô dùng đầu que gạt một chút bột ra lòng bàn tay:

"Chúng ta sẽ làm gioăng trục bằng vật liệu gốm composite nano, tự bôi trơn bằng than chì biến tính."

Chú Tấn và Hai Thuận nhìn nhau ngỡ ngàng. Cả đời làm thợ cả Ba Son, họ chỉ quen với sành sứ bát đĩa thô mộc. Họ chưa từng hình dung thứ gốm mỏng manh lại có thể đưa vào bọc trục chân vịt của một cỗ máy ngàn mã lực.

Chú Tấn gãi đầu, thắc mắc:

"Gốm như cái bát ăn cơm hay cái bình vôi hả con? Đưa vào trục chân vịt 3.000 mã lực, nó nghiền nát thành cám ngay!"

Mai Vy mỉm cười giải thích:

"Gốm này khác xa đồ sành sứ thường ngày chú ạ! Đây là bột oxit silic tinh khiết dạng vô định hình. Cháu vừa chiết xuất từ tro trấu nông nghiệp của đồng bằng sông Hồng bằng phương pháp thủy phân nhiệt độ thấp."

Cô giơ cao chiếc lọ thủy tinh dưới ánh đèn điện:

"Tro trấu sau khi xử lý bằng axit clohydric loãng và nung ở 700 độ C sẽ tạo ra các hạt nano silic dioxide. Ta trộn bột nano này với bột graphit vảy mịn và sợi thủy tinh chịu mặn. Sau đó ép nóng ở áp suất 500 át-mốt-phe trong lò cao tần 1.400 độ C. Các hạt nano sẽ liên kết chặt chẽ thành một khối gốm composite bền chắc."

Kỹ sư Lâm chăm chú lắng nghe từng luận điểm khoa học. Anh gật đầu lia lịa:

"Đúng rồi! Cấu trúc gốm nano silic có độ cứng rất cao. Nó chống chịu tuyệt đối trước axit và muối biển. Các hạt than chì tự do phân tán bên trong ma trận gốm sẽ đóng vai trò như những viên bi siêu nhỏ tự bôi trơn mặt tiếp xúc. Nó không cần dầu mỡ. Nó không sinh nhiệt ma sát."

"Chính xác," Mai Vy tiếp lời. "Hệ số ma sát của nó chỉ bằng một phần mười so với đồng thau và cao su. Càng cọ xát với trục thép trong môi trường nước biển, bề mặt gốm lại càng trơn láng."

Trong tâm trí Giang, Bộ Đồng Xử Lý Lượng Tử Não Bộ (Quantum Mental Coprocessor) lập tức kích hoạt chuỗi mô phỏng cơ học. Đồ thị phân bổ ứng suất tiếp tuyến và hệ số truyền nhiệt hiện lên sắc nét trong tư duy. Kết quả tính toán lượng tử xác nhận độ bền mỏi của vòng đệm gốm tro trấu nano vượt trội gấp 15 lần cao su nitrile nhập khẩu.

Chú Tấn bước lại gần chiếc bàn gỗ. Ông đưa ngón tay xoa nhẹ lớp bột trắng trong lòng bàn tay Mai Vy. Chất bột mịn màng trượt qua kẽ tay người thợ già không để lại chút cặn sạn nào:

"Thứ bột tro trấu ở quê mình đốt rơm rạ bỏ đi mà làm được chuyện tày trời thế này thật sao?"

"Đúng vậy chú Tấn," Giang đặt tay lên vai người thợ cả. "Chúng ta không có nguồn viện trợ dồi dào. Nhưng chúng ta có trí tuệ và tài nguyên của chính mảnh đất quê hương. Đây là con đường để Phượng Hoàng Đen vươn ra biển sâu."

Hai Thuận sốt sắng xắn cao tay áo:

"Thế thì làm ngay thôi! Lò nung cao tần trong hang đá số 3 vẫn còn tốt. Tôi đi chuẩn bị khuôn ép ngay!"

"Khoan đã bác Thuận," Mai Vy ngăn lại. "Khuôn ép thường không chịu được nhiệt độ 1.400 độ C và áp suất 500 át-mốt-phe đâu. Cháu cần chú Tấn tiện giúp cháu một bộ khuôn ép bằng hợp kim graphit mật độ cao. Dung sai khe hở không được vượt quá 0,02 milimét."

Chú Tấn vỗ ngực đánh thịch một tiếng:

"Tiện ren dung sai hai phần trăm milimét thì thằng Tấn này làm từ hồi ở xưởng Ba Son năm 1954! Cứ giao cho tao!"

Người thợ cả quay lại gian máy tiện công cụ đặt ở góc âu ngầm. Động cơ máy tiện Liên Xô khởi động rền vang. Tiếng máy reo giòn giã trong lòng hang đá.

Giang bước lại bên vợ, khẽ gạt lọn tóc mai vương trên trán cô:

"Em về trạm xá nghỉ ngơi đi. Công đoạn nặng nhọc đã có anh và các chú lo."

Mai Vy ngước nhìn chồng, đáp khẽ:

"Em biết rồi. Em sẽ về phòng nghiên cứu chuẩn bị công thức pha trộn phụ gia. Anh nhớ cẩn thận nhé."

"Anh nhớ rồi," Giang mỉm cười.

Người chỉ huy tiễn vợ lên bậc thang đá. Anh quay lại gian máy tiện công cụ. Chú Tấn đã kẹp chặt khối graphit điện cực nặng 15 kilôgam lên mâm cặp 3 chấu của chiếc máy tiện cơ khí 1K62. Tay quay bàn dao xoay đều. Lưỡi dao tiện hợp kim cứng BK8 từ từ ăn sâu vào phôi kim loại. Từng dải phoi graphit xám mịn bay ra rào rào như mưa bụi.

Chú Tấn nheo một bên mắt. Thước cặp pan-me trên tay ông nhích từng vạch chia vi mét. Ông kiểm tra kỹ lưỡng đường kính trong 250 milimét của lòng cối ép. Từng đường tiện chuẩn xác không hề có một vết gợn.

Ở góc xưởng bên cạnh, Hai Thuận đang cặm cụi bên chiếc bàn gỗ. Ông dùng chiếc sàng rây mắt lưới siêu mịn 200 lỗ trên một inch vuông để lọc sạch từng mẻ bột tro trấu nano. Bột mịn rơi xuống khay nhôm mỏng như làn khói trắng. Phía trên khay, một bóng đèn sấy hồng ngoại 250W tỏa hơi nóng ấm áp để rút cạn độ ẩm còn sót lại trong không khí ẩm của biển khơi.

"Nhiệt độ sấy đạt 80 độ C rồi anh Giang!" Hai Thuận ngẩng lên thông báo. "Độ ẩm bột trấu đã về dưới 0,5 phần trăm!"

"Rất tốt," Giang gật đầu. "Tôi và Lâm đi kiểm tra cuộn cảm lò nung cao tần ngay."

Giang cùng Kỹ sư Lâm bước nhanh vào ngách hang số 3. Lò nung cao tần chân không nằm gọn gàng giữa vòm đá hoa cương kiên cố. Lâm bật công tắc nguồn điện thử nghiệm. Kim đồng hồ vôn kế nhích lên 380 vôn ổn định. Cuộn cảm ứng bằng ống đồng đỏ làm mát bằng nước tuần hoàn đã sẵn sàng dẫn dòng điện hàng ngàn am-pe để nung chảy và kết tinh mẻ gốm mới.

Dưới đáy ụ khô, nhịp lao động sôi nổi nhanh chóng lan tỏa khắp âu tàu. Từng tia lửa tiện kim loại bắn ra đỏ rực từ lưỡi dao của Chú Tấn. Tiếng búa gõ đe hòa lẫn tiếng máy tiện tạo thành giai điệu lao động rộn rã. Những người thợ máy đất Cảng và kíp lính biển trẻ tuổi bắt tay vào cuộc chạy đua kỹ thuật mới. Họ biến thứ phế phẩm đồng ruộng bình dị thành áo giáp bảo vệ con tàu thép nơi đầu sóng ngọn gió. Tiếng búa đe và tiếng máy móc hòa thành khúc ca lao động kiên cường giữa lòng đảo tiền tiêu.