Chương 1: Điểm căn mồng Bảy tháng Chạp trên sân khánh đá

Thuộc tiểu thuyết Tấm Khánh Đá Không Chịu Ngân

Tác giả: · Thể loại: Huyền Huyễn · Đăng ngày · 2723 từ · khoảng 14 phút đọc

Sương mồng Bảy tháng Chạp sắc như mảnh sành, cứa vào những gò má xám của đám hạ xá sinh đang đứng xếp hàng trên sân khánh.

Hạ xá sinh là hạng thấp nhất trong ba hạng học trò của đạo viện Yên Sơn. Trên họ còn trung xá sinh, trên nữa là thượng xá sinh; càng lên cao thì càng được thầy dạy kỹ, lĩnh càng nhiều thuốc, và càng ít phải đụng tay vào việc nặng. Hạ xá thì học chung nửa buổi, nửa buổi còn lại đội củi, sấy dược, quét sân và gánh nước cho cả viện.

Nguyễn Trác đứng ở cuối hàng. Hắn co vai, hai bàn tay luồn vào ống tay áo vá ở khuỷu để tìm chút hơi ấm tàn dư từ lò sấy dược đêm qua. Trước mặt hắn, rãnh thoát nước chạy chéo sân đọng một vệt nước sương đã đóng màng mỏng, phản chiếu ánh sáng trắng lạnh từ đỉnh núi Yên đổ xuống.

"Thượng xá Đàm Chí Thành. Ba mươi nhịp. Giữ nguyên."

Tiếng thầy coi sổ đều đều, vang rõ trong cái tĩnh lặng của buổi sớm. Ở đầu sân, một thiếu niên áo chàm thêu chỉ bạc vừa buông tay khỏi khánh đá. Tấm khánh dựng trên hai trụ đá ong khẽ rung, tiếng ngân trong trẻo kéo dài, len qua những tán tùng già rồi mới tan vào mây mù phía am Mây.

Buổi sáng nay gọi là buổi điểm căn: đầu mỗi tháng, cả viện xếp hàng áp tay lên tấm khánh ấy một lượt để xét lại hạng. Khánh ngân dài thì lên xá, ngân ngắn thì giữ nguyên, câm thì xuống.

Hàng người nhích lên một bước.

"Thượng xá Trần Công. Tám nhịp. Xuống."

Cả sân đá xao động nhẹ rồi lặng ngắt. Trần Công đứng sững lại, bàn tay vẫn còn áp trên mặt đá xám lạnh. Hắn nhìn thầy coi sổ, rồi nhìn xuống đôi bàn tay mình, đôi vai sụp xuống thấy rõ. Không ai nói với ai câu nào, Công vẫn đứng trân trân cho đến khi thầy coi sổ không ngẩng lên, đọc sang tên người kế tiếp theo nhịp đưa bút đều đặn. Trần Công lầm lũi rời khỏi hàng thượng xá, bước chậm rãi sang phía hàng trung xá đang đứng đợi.

"Trung xá Trịnh Khản. Mười lăm nhịp. Giữ nguyên."

Tiếng khánh lần này ngắn hơn. Trịnh Khản cúi đầu, mặt không giấu nổi vẻ nhẹ nhõm, lùi sang bên. Cứ mỗi lần tiếng khánh vang lên, thầy coi sổ lại cúi xuống dòng tên tương ứng, ngọn bút lông đưa nhanh những nét mực đen đặc.

"Hạ xá Vũ Thị Sen. Hai nhịp. Giữ nguyên."

Cái Sen bước ra, mặt nó đỏ bừng vì lạnh. Nó nhìn về phía Trác, khẽ nháy mắt một cái rồi chạy về phía cuối sân, nơi cụ Đàn đang đứng cạnh đống nong dược. Nó không cần nhìn cũng biết vị trí của mình đã an bài: vẫn là đứa hái thuốc hạ xá, ngày ngày leo dốc Rùa hái cỏ.

"Hạ xá Lưu Bút. Một nhịp. Giữ nguyên." Tiếng khánh đục ngầu, vừa vang lên đã gãy vụn giữa chừng. "Hạ xá Trần Văn Toàn. Không nhịp. Giữ nguyên." Khánh đá im lìm. "Hạ xá Ngô Thị Mỹ. Hai nhịp. Giữ nguyên." Một tiếng ngân dài hơn một chút, đủ để người đứng sau thở phào. Trác đứng bất động, hắn đưa hai bàn tay lên ngang miệng, hà hơi ấm vào lớp da đang bắt đầu nứt nẻ. Hơi thở trắng đục tan nhanh trong gió. Hắn cúi đầu, dùng móng tay cái cẩn thận cạy một vệt nhựa củi khô bám dai dẳng ở kẽ ngón trỏ. Đứa hạ xá đứng ngay phía trước quay đầu lại, hỏi khẽ: "Củi mồng Năm có bị ẩm không anh?" "Củi trám thì khô, củi dẻ còn ngậm sương," Trác trả lời cụt ngủn. Đứa kia gật đầu rồi quay đi. Tuyệt nhiên không ai nhắc gì tới việc chỉ còn vài bước chân nữa là tới lượt hắn.

Cuối cùng, hàng người chỉ còn lại mình Trác.

Hắn bước tới trước khánh đá. Mặt đá lạnh lẽo, xám xịt, lốm đốm những vết rêu khô. Trác hít một hơi sâu, đưa bàn tay thô ráp, móng tay còn vương viền đen của tro lò, áp chặt vào mặt khánh.

Một hơi thở. Hai hơi thở.

Cái sân đá im phăng phắc. Tiếng một người ho khan ở xa vọng lại. Sương từ mái giảng đường đọng thành giọt, rơi trúng một tảng đá ong kêu "tách".

Khánh câm.

Trác vẫn giữ tay thêm một lúc, dù hắn biết kết quả chẳng khác gì mười bảy lần trước. Hắn cảm nhận được cái lạnh từ đá thấm qua da, buốt vào tận xương, nhưng tuyệt nhiên không có một rung động nào đáp lại.

"Mười tám."

Một giọng nói trống không cất lên từ phía hàng trung xá. Không có ác ý, chỉ là một sự xác nhận. Mười tám tháng, mười tám lần điểm căn, khánh không kêu lấy một tiếng nhỏ nhất. Thầy coi sổ không ngẩng đầu lên, ngọn bút dừng lại ở dòng tên "Nguyễn Trác".

"Hạ xá Nguyễn Trác. Không nhịp. Giữ nguyên bậc không."

Thầy lật sang trang sổ công hằng tháng, giọng khàn đi vì gió lạnh:

"Tháng này, hạ xá Trác đội bao nhiêu gánh củi cho lò sấy?"

"Bẩm thầy, tám mươi hai gánh." Trác trả lời.

"Thiếu tám gánh so với lệ xá tháng Chạp là chín mươi gánh. Trừ một phần tư phần dược mồng Mười."

Trác khựng lại. Hai bàn tay hắn siết chặt trong ống tay áo.

"Bẩm thầy, tháng Chạp sương muối nặng, củi trên rừng ẩm hết. Nhà cháu phải sấy khô mới dám nhập kho, nên mới chậm..."

"Lệ là lệ." Thầy coi sổ ngắt lời, mắt vẫn nhìn vào mặt giấy. "Người kế tiếp."

Trác đứng lặng thêm hai nhịp thở. Phần dược là suất thuốc viện phát cho học trò vào mồng Mười hằng tháng, đủ thang cho thượng xá, hai phần ba cho trung xá, hạ xá được một phần ba. Hắn định nói về cái Nụ, định nói rằng một phần ba thang thuốc vốn đã chẳng thấm vào đâu với chứng hàn nhập cốt, giờ lại cắt thêm thì em hắn sao chịu nổi. Nhưng nhìn cái lưng khom khom của thầy coi sổ, hắn lại thôi. Hắn quay người, lầm lũi đi về phía lò sấy dược.

"Này!"

Cái Sen chạy theo, tay nó vẫn còn dính nhựa cỏ xanh đen. Nó đi sóng đôi với hắn:

"Thầy coi sổ già rồi, tai nặng, chả nghe được lời phân trần đâu. Để mai tao lên dốc Rùa, hái thêm ít cỏ sương mồ cho. Loại ấy không có trong đơn, nhưng nấu nước ngâm chân cho cái Nụ cũng đỡ buốt. Với lại ráng mà làm, kỳ khảo tất niên vào ngày Ba mươi tháng Chạp đấy, còn có hai mươi ba ngày nữa thôi."

Trác gật đầu, môi mím chặt: "Ừ. Cảm ơn mày."

"Mà này, anh Thành thượng xá... lúc nãy cứ nhìn mày mãi đấy." Cái Sen hạ thấp giọng, mắt liếc về phía am Mây. "Nhà giàu thế, việc gì phải để mắt đến một đứa hạ xá như mày nhỉ?"

Trác không đáp. Hắn nhìn xuống đôi bàn tay chai sần của mình.

Buổi chiều, nắng hanh hao không đủ làm tan cái lạnh. Trác gánh củi lên dốc. Đòn gánh tre già kêu kịt kịt theo mỗi bước chân. Vai trái hắn lệch hẳn sang một bên, chỗ xương quai xanh đã chai cứng thành một khối u sần sau hai năm lao dịch.

Con đường từ chân dốc lên lò sấy chạy ngoằn ngoèo qua ba quãng dốc đứng. Quãng đầu tiên đất thịt trơn trượt vì sương đêm chưa kịp thấm, Trác phải bấm mười đầu ngón chân xuống đất để giữ thăng bằng cho gánh củi ẩm. Củi tháng Chạp nặng hơn bình thường gần một nửa vì ngậm nước sương, sức nặng nghiến lên vai đau điếng. Đến quãng dốc thứ hai, mồ hôi bắt đầu vã ra, nóng hôi hổi rồi gặp gió núi thổi thốc vào liền lạnh ngắt lại, dính dấp dưới lớp áo vải thô. Hắn phải dừng lại ở tảng đá dẹt bên đường để đổi vai, hơi thở đục ngầu trong không khí lạnh.

Lò sấy dược nằm khuất sau vườn thuốc, ba cái lò xây bằng đá ong tỏa ra hơi ấm và mùi thuốc nồng. Cụ Đàn đang đứng bên một dãy nong dược, bàn tay trái của cụ kẹp lấy mép nong bằng ba ngón khẳng khiu.

"Xếp vào ngăn thứ hai. Gạch kê dưới chân chưa đều, kê thêm hòn kê cho thoáng gió bên dưới không là mốc hết đấy." Cụ Đàn nói cộc lốc, không nhìn lên.

Trác đặt gánh củi xuống, tiếng "rầm" vang lên trên nền đất nện. Hắn cầm lấy cuốn sổ nhập củi treo trên vách đá ong, ghi ngày mồng Bảy, tên mình, rồi ghi số cân như một việc đã làm hàng nghìn lần.

Hắn tiến đến họng lò, ngồi thụp xuống dùng một thanh củi gãy gạt đống gạch kê dưới đáy cho rộng ra. Tay hắn luồn sâu vào gầm lò, kê lại hai viên đá ong bị lệch để luồng gió từ cửa lò có thể lùa thẳng vào tâm lửa. Xong việc kê dọn, Trác bắt đầu dỡ củi từ gánh. Hắn cầm từng thanh, tay khẽ miết qua mặt cắt: thanh nào gõ vào nhau nghe tiếng "cộp" đanh thép là đã đủ nắng, thanh nào gõ nghe tiếng "bịch" trầm đục là lõi còn tươi. Hắn phân loại rất nhanh, xoay những mặt gỗ còn ẩm ra phía mép ngoài lò để hơi nóng đẩy nhựa ra.

Chưa hết nửa nén nhang, đống củi đã xếp xong, vuông vức và thông gió. Cụ Đàn liếc qua một cái, không nói gì, rồi quay lại nong dược của mình.

Trác quay trở lại con đường mòn dẫn xuống. Khi hắn gánh gánh cuối cùng, nặng nhất từ rừng đi lên, thì Đàm Chí Thành đã đứng đó. Thiếu niên thượng xá đứng giữa lối rẽ, áo chàm phẳng phiu, tay chắp sau lưng.

Trác dừng lại, hơi thở dồn dập. Hắn hạ gánh củi xuống. Mồ hôi vã ra như tắm khiến lớp áo vải thô dính chặt lấy lưng, hắn vội đưa tay kéo lệch vạt áo sang một bên để hơi lạnh thấm vào da cho dịu bớt cơn nóng hầm hập. Chỗ vai và xương quai xanh nơi vừa đặt đòn gánh hằn lên những vệt rát đỏ lừ, trong khi vùng ngực trắng nhợt bị phơi ra trước gió núi.

"Thượng xá Đàm Chí Thành, lối này dẫn vào lò sấy, là chỗ lao dịch." Trác cúi đầu.

Đàm Chí Thành không nhìn Trác. Hắn nhìn về phía đỉnh núi, giọng thản nhiên:

"Đường này sau giờ Thân là lối tản bộ của thượng xá. Hạ xá không xem lệ viện à?"

Giờ Thân là quãng xế chiều, lúc bóng cột đã ngả dài quá nửa sân. Trác đội củi qua lối này đúng vào giờ ấy suốt hai năm, chưa lần nào có ai nói gì.

"Tôi xin lỗi, gánh cuối cùng nên hơi chậm. Xin anh cho tôi đi qua, củi sắp sập kho rồi."

"Lệ là lệ." Đàm Chí Thành quay lại, đôi mắt sắc nhìn thẳng vào Trác. "Hạ xá điểm căn mười tám lần đều câm. Đạo viện không nuôi phế vật quá ba năm. Suất của hạ xá, có người cần hơn."

Trác chưa kịp phản ứng, Đàm Chí Thành đã bước tới. Bước chân hắn nhịp nhàng, vững chãi. Trác lùi lại một bước, định bưng gánh củi né sang bên để nhường đường, nhưng chân hắn vấp phải một rễ tùng trồi lên.

Đàm Chí Thành vung tay. Đòn đánh đi thành ba nhịp rõ rệt. Đốt thứ nhất nhắm vào vai, đốt thứ hai xoay hông lấy đà, và đốt thứ ba đâm thẳng vào giữa ngực Trác.

Cạnh bàn tay của Thành đập mạnh vào khoảng ngực để hở của Trác. Lòng bàn tay nóng rực chạm vào làn da lạnh dính mồ hôi. Một luồng lực xộc thẳng vào bên trong. Trác nghe thấy tiếng xương ức kêu răng rắc. Không khí trong phổi bị ép sạch ra ngoài.

Cả người Trác bay ngược ra sau, đập mạnh vào vách đá. Gánh củi đổ tung, những thanh gỗ lăn lọc cọc xuống lối mòn. Trác đổ gục, hai tay ôm lấy ngực, miệng há ra nhưng không hít được hơi nào. Đàm Chí Thành nhìn xuống, ánh mắt không gợn sóng, rồi xoay người đi thẳng về hướng am Mây.

Sương bắt đầu buông. Trác gượng dậy, nhặt từng khúc củi nằm rải trên lối mòn. Hắn đếm thành tiếng, đếm hết một lượt rồi đếm lại. Ba khúc lớn đã lăn quá xa, mất hút trong bụi cây dưới lối.

Ba khúc. Đội bù thì phải thêm một chuyến, mà chuyến ấy lấy vào giờ nào thì hắn chưa nghĩ ra. Đúng lúc đó, một bóng người từ phía trên đi xuống. Người đó không dừng lại, cũng không nhìn Trác, chỉ dùng mũi chân khẽ gạt một khúc củi văng xa về phía tay Trác rồi lẳng lặng bước tiếp. Trác nhặt lấy khúc củi ấy, xếp vào đống củi tơi tả của mình, lầm lũi về nhà kho sát lò sấy.

Đêm mồng Bảy, nhà kho vách hở lộng gió. Trác nằm trên đống vỏ bào khô, vội vã kéo chặt hai vạt áo trước ngực để chống lại cái rét cắt da của đêm tháng Chạp. Ngực hắn đau nhói từng cơn. Một lát sau, khi hơi thở đã tạm ổn định, hắn mới run rẩy hé vạt áo ra. Dưới ánh trăng mờ lọt qua khe vách, trên vùng da ngực hằn lên một vệt đỏ hình bàn tay. Vệt đỏ nổi rõ từng đường vân, trông như một đoạn trúc ba đốt bám chặt vào thịt.

Trác cố gắng thở. Mỗi lần hít vào, hắn cảm nhận rõ rệt luồng khí đi vào cổ họng, xuống tới ngực thì tan biến mất qua những kẽ xương đang đau buốt.

Tuy nhiên, trong bóng tối, có một thứ khác đang ở lại. Đó là đường đi của bàn tay vừa đánh hắn. Một cảm giác vật lý rõ mồn một về ba đốt tay, và đặc biệt là chỗ hông xoay ở đốt thứ hai. Cái xoay ấy như vẫn còn đang âm ỉ trên da thịt hắn.

Trác nghiến răng ngồi dậy. Cơn đau ở ngực khiến hắn lảo đảo. Hắn đưa tay ra, cố bắt chước lại cái đường đi ấy trong bóng tối.

Lần thứ nhất. Cánh tay hắn đưa ra quá cao, vai đi trước hông khiến ngực nhói lên đau đớn. Sai.

Hắn thử lại. Lần thứ hai, thứ ba, hông xoay quá đà làm hắn suýt ngã quỵ xuống đống vỏ bào. Mỗi lần sai, vệt đỏ trên ngực lại như có kim châm.

Lần thứ tư. Hắn chú ý đến nhịp xoay ở đốt thứ hai, nhưng ba đốt ngón tay lại dính liền thành một khối, không ra được cái thế của Xích Trúc thủ. Vẫn sai.

Hắn hít một hơi thật sâu, mặc kệ luồng khí lại tan đi. Hắn để ý vào chỗ vệt đỏ trên ngực, chỗ còn nhớ được cái xoay ấy.

Lần thứ bảy.

Vai rung. Hông xoay đúng nhịp ở đốt thứ hai. Ba đốt ngón tay vươn ra nhịp nhàng. Khi cánh tay hắn đẩy ra đúng cái hình của đòn đánh ấy, một luồng không khí mỏng trong nhà kho bỗng dưng bị xô lệch.

Dưới nền đất, một nhúm tro và vỏ bào khô dạt sang hai bên như có một bàn tay vô hình gạt đi, để lộ ra một khoảng nền đá to bằng gang tay, sạch sẽ giữa đống bụi bặm.

Trác nhìn khoảng nền đá ấy một lúc lâu.

Hắn không khoẻ hơn một chút nào. Ngực vẫn đau, trong người vẫn không có gì.