Chương 5: Xin ông Cụt một lần

Thuộc tiểu thuyết Trọng Sinh Dưới Chân Núi Tản

Tác giả: · Thể loại: Huyền Huyễn · Đăng ngày · 2121 từ · khoảng 11 phút đọc

Ông Cụt là một con cá. Người ở xa nghe thế thì cười, nhưng người bến Ngọc không gọi con ấy bằng con. Nó ở Hàm Trâu, cái ghềnh đá cách bến nửa đêm chèo ngược dòng, nơi hai tảng đá lớn đội nước lên trông như hàm một con trâu đang nhai, bên dưới có một cái hang chưa ai lặn tới đáy. Nó là một con cá chiên, cả đời không ai biết nó dài bao nhiêu. Có người thấy cái lưng nó nhô lên trong một mùa nước cạn, bảo to bằng cái xuồng con, vây lưng cụt một nửa từ đời ông nội, do lưỡi câu nào đó từ thuở nào. Đi qua Hàm Trâu thì người bến bỏ mái chèo xuống, thả một nắm cơm, các cụ bảo chẳng tin gì đâu, đề phòng thôi. Ai cũng biết một ông thợ chài đời trước vác xiên ra đấy, tuần sau tìm thấy cái thuyền, không thấy ông. "Sáu mươi năm," hắn nói. Hai đứa đang ngồi sau bụi dứa dại, thằng Tí vừa bị đuổi về lần thứ ba. "Có khi hơn. Nó nằm ngay trên một nhánh mạch thủy, trong bong bóng nó bây giờ đầy khí, người tu thủy mua về là được cả một năm công phu. Ở Chợ Ma, một con như thế, đủ ba mươi bơ." "Sao mày biết?" Hắn biết vì hơn một trăm năm nữa có đệ tử Đạo Sơn vớt được xác con này trôi dạt sau một trận lũ, đem về núi, cái bong bóng đặt trên bàn trưởng lão, kèm một tờ trình cẩn thận, tập tính từng li, người ta hỏi dân chài cả tháng mới viết ra được. Nó ra khỏi hang kiếm ăn lúc trăng lặn, xuống cánh quẩn phía dưới, trời hửng lại về. Cá sống lâu tới nỗi nó trở thành một món trong sổ. Hắn quen đọc tờ trình. Hắn nói: "Tao nghe người ta kể." Cái Mây nhìn hắn, không nói gì trong khoảng ba nhịp thở. Từ sáng hôm qua nó nhìn hắn kiểu ấy nhiều lắm, nó chưa tin, nó chỉ tạm ghi vào sổ. "Đầu tiên, bán thế nào thì tao biết," nó nói. "Thứ hai, ông Cụt mà chết, cả bến sẽ chửi, bà mày sẽ giết mày, cái đó tao không can. Thứ ba, ai lặn?" Đó là chỗ hắn đã biết trước sẽ phải tới. Tấm lưới đụt phải giăng che cửa hang lúc con cá đã ra ngoài, móc vào hai mỏm đá ở dưới nước sâu chừng ba sải bằng nút sống, trong bóng tối, giữa dòng xoáy. Hắn biết rất rõ phải móc ở đâu. Nhưng hắn vừa xuống nước đêm qua, biết cái thân này thế nào rồi: bơi thì được, chứ đem cái đầu này đi lặn ba sải trong dòng thủy khí đậm nhất cả khúc sông thì chẳng khác gì bụng rỗng đi đỡ dao. Hắn nhìn nó. Trước đây một ngày, hắn sẽ bảo: Mày lặn. Giờ hắn phải cố một lúc mới ra được câu: "Tao không làm được. Mày có làm được không?" Cái Mây ngừng nhai cọng cỏ. Bà ấy vừa đi qua, đọc trộm mấy dòng này, bắt tôi sửa. Bà ấy bảo hôm đó bà ấy nhai trầu chứ cỏ gì, mười lăm tuổi đã học ăn trầu của bà Nhàn rồi. Tôi bảo con gái mười lăm tuổi ăn trầu nghe chẳng hay. Bà ấy bảo cứ ghi đúng. Tôi ghi đúng. Ngừng nhai trầu. "Câu đó mày nói lại xem," nó nói. "Nói gì." "Câu mày không làm được ấy. Tao chưa nghe mày nói câu đó bao giờ, từ bé tới giờ. Hồi mày ngã cây sung gãy tay mày còn bảo mày tự nhảy xuống. Mày hỏi tao thật à?" "Tao không xuống được. Nước làm tao đau. Việc còn lại tao biết hết, mà xuống thì tao không xuống được, chỉ có mày. Mày không làm thì thôi, tao nghĩ cách khác." Thật ra không có cách khác, hắn cũng không biết vì sao lại nói thêm câu cuối. Cái Mây nhìn hắn rất lâu, rồi cái răng khểnh từ từ lộ ra. "Chia thế nào?" --- Trăng mười hai lặn quãng cuối canh năm. Hai đứa mượn chiếc xuồng nan của nhà ông Tư Cọc cùng tấm lưới đụt cũ treo trên vách, không dám nói cho ông biết, để lại ở chỗ buộc xuồng hai con cá khô, chèo ngược từ lúc vừa tối, tính xong việc sẽ chèo về trả trước khi ông dậy. Hắn chèo, chèo là việc tay thằng nhóc tự biết, mà hắn được yên tĩnh để tính. Cái Mây ngồi mũi xuồng, lấy mỡ cá xoa khắp tay chân cho đỡ lạnh, trong lúc ấy bắt hắn kể đi kể lại miệng lưới phải móc ở đâu, nút sống buộc thế nào, tay nào trước. Nó hỏi như người bán hàng kiểm lại từng khoản trước khi kí, chứ nó có tỏ ra lo gì đâu. "Cá vào lưới thì nút tuột, miệng lưới rút lại như miệng túi, đúng không?" "Đúng." "Dây kéo chạy từ đít lưới lên bờ, đúng không?" "Đúng." "Thế nó khoẻ hơn cái cây thì sao?" Hắn nghĩ một lúc. "Thì tao với mày đi theo nó." Nó bật cười trong bóng tối, cười khe khẽ, rồi không hỏi nữa. Hàm Trâu hiện ra bằng tiếng trước, một tiếng nhai đều đều, ồm ồm, của nước qua đá, rồi tới cái lạnh. Ở đây thủy khí nặng tới mức nghẹn cả mũi, hắn phải dùng hết tâm trí để thở ngu. Hắn buộc xuồng vào một gốc sung mọc trong kẽ đá, quấn dây kéo sẵn quanh gốc. Cái Mây lục túi, đưa ra một nắm cơm, thả xuống nước. "Ông ơi," nó nói nhỏ, mặt rất nghiêm, chẳng còn tí gì giống con bé nhại giọng người. "Cháu là con ông Vạc ở bến Ngọc. Nhà cháu đang cần muối. Cháu xin. Ông thương thì ông cho, ông không cho thì thôi, ông đừng làm gì em cháu." Hắn nhìn nó, đầu óc trống ra một lúc. Một con cá. Bốn mươi mốt năm nữa cái bong bóng của nó sẽ được sấy khô, ghi vào sổ, hắn sẽ đọc đoạn ấy trong lúc nghĩ tới bữa trà. Đời hắn đã lấy đi của sông núi không biết bao nhiêu thứ, chưa từng nói với thứ nào một câu xin. "Mày cười đi," nó nói, vẫn nhìn xuống nước. "Tao không cười." "Thế thì đợi đi." Hai đứa ngồi đợi trăng lặn, người sát vào nhau cho đỡ lạnh, không ai nhắc chuyện đó. Trăng xuống tới rặng cây thì hắn đặt tay lên mặt nước, nhắm mắt. Mãi sau, tận dưới sâu, có một luồng đặc và chậm đi ra khỏi cửa hang, lướt về phía hạ lưu, không vội. "Nó ra rồi." Nó cắn một đầu dây vào răng, ôm cuộn lưới vào ngực, hít ba hơi dài, rồi tụt xuống nước không một tiếng động. Mặt nước đóng lại. Hắn đếm. Hắn đếm tới ba mươi, thấy cái dây trong tay mình giật hai lần theo đúng hẹn. Bốn mươi, một lần nữa. Năm mươi, nước vẫn nhai. Sáu mươi. Một con bé mười lăm tuổi có thể nhịn được bao lâu? Hắn không biết, cái gì của đời này hắn cũng không biết. Bảy mươi. Sợi cước, hắn nghĩ tới sợi cước, nó vẫn sáng khi nó còn ở bên trên. Bảy mươi lăm. Tay hắn đã nắm chặt sợi dây, sẵn sàng kéo, chẳng còn cái đầu tính trăm nước nào ở đây nữa. Một cái đầu nhô lên cách đó hai sải, phì ra một hơi dài. "Nút thứ hai trơn," nó nói, răng đánh vào nhau. "Tao buộc đúp. Ở dưới ấy có mùi." Nó bám vào mạn xuồng, không lên được, hắn phải kéo tay nó. Tay nó lạnh như cá. "Bây giờ thế nào?" "Giờ phải lùa nó về. Cá chiên già sợ tiếng đập truyền qua nước. Tao với mày chèo xuống phía dưới cánh quẩn, đập sào vào đá, ba nhịp một, từ từ dồn lên. Trời sắp sáng, nó vốn cũng sắp về, bị dồn thì nó sẽ lao thẳng về hang, không nhìn. Nó chui vào miệng lưới, nút tuột, dây chạy, lúc đó..." "Lúc đó sao?" Lúc đó một vật nặng hơn cả xuồng lẫn hai đứa sẽ giãy chết ở đầu dây, và cái gốc sung có giữ nổi không thì hắn không biết. Hắn nói hết điều đó, nói cả chỗ sai là chết. Cái Mây im một lúc trong bóng tối. "Tính được đấy," nó nói. Tiếng sào đập vào đá vang đi dưới mặt nước. Cốc, cốc, cốc. Rồi im. Cốc, cốc, cốc. Hàm Trâu vẫn nhai. Hai đứa dồn lên từng quãng một, hắn không rõ đã bao lâu, chỉ biết đập tới khi hai bàn tay chưa lành lại toác ra, máu chảy xuống sào, dính nhớp. Rồi nước chuyển. Hắn cảm thấy nó đi qua đáy xuồng, ngay dưới ván, như có cả một khúc gỗ lớn lướt qua mà không chạm vào, cái xuồng nâng lên nửa gang rồi hạ xuống, hơi nước lạnh và mùi tanh rất cũ dâng lên. "Sơn," cái Mây thì thào. Dây căng. Cuộn dây trên đá đang nằm yên thì một sải đã biến mất, hai sải, ba sải, rít lên và cháy da tay. Hắn nhảy lên gốc sung, ghì vào đoạn dây quấn. Dây căng đến mức kêu như dây đàn, cả gốc cây nghiêng về phía sông, đá lở lăn tòm xuống nước. Hắn trượt chân, nửa người rơi vào dòng, thủy khí đổ vào họng, đau nổ cả óc, tay hắn vẫn nắm dây. Có một bàn tay tóm lấy cổ áo hắn. Cái Mây nằm rạp trên đá, kéo hắn lại, cái áo rách toạc ra tới vai, nó vừa kéo vừa chửi những lời mà tôi được dặn là không ghi. Rồi hai đứa cùng đè lên đoạn dây quanh gốc sung, cả sức của cả hai người. Con cá đánh một phát, hắn không thấy, chỉ nghe tiếng nước, cả khúc sông bị tát một cái. Sóng dội lên đá, ướt sũng hai đứa. Gốc sung rên, một cái rễ bật ra. Rồi lại một phát nữa, yếu hơn, rồi nó đi vào cái đoạn mà lưới làm đúng việc của nó, càng vùng càng thít, sợi lưới quấn vào mang. Trời bắt đầu xám khi nó chịu thua. Hai đứa kéo tới khi không còn sức để đứng, cái khối dài ấy nổi lên trong cánh quẩn, cạnh mỏm đá. Mắt nó to bằng cái chén, đen, mờ, rất già, nhìn lên hai đứa trẻ con. Một bên lưng có cái vây cụt nham nhở, lâu đời như một cây cổ thụ bị sét đánh. Con cá dài hơn cả cái xuồng. Cái Mây tuột ngồi xuống đá, ôm hai đầu gối, thở. Nó nhìn cái mắt ấy, rồi quay đi. Cái miệng năm miệng mười của bến Ngọc lúc này không nói gì. Hắn cũng ngồi xuống, tay không còn cảm giác. Hắn nhớ tới những lần đứng trước lôi kiếp, tới cái lúc ba mươi sáu đệ tử quỳ dưới thềm. Chưa lần nào hắn thấy người mình rỗng và nhẹ như lúc này, ngồi cạnh một đứa con gái ướt sũng, mắt đang đỏ lên, trên một hòn đá lạnh. "Mày mà kể với ai là tao khóc," nó nói, không nhìn hắn, "tao dìm mày." "Tao không thấy gì." Sương đã nổi lên khắp mặt sông. Hai đứa đang nghĩ tới chuyện làm sao kéo cái khối này về mà giấu được cả bến, thì có tiếng một mái chèo khua nước, nhịp đều, chậm rãi, từ trong sương đi ra. Một chiếc đò, trên sóng ghềnh mà như đi trên mặt bàn, không tròng trành chút nào. Một người đàn ông cao, gầy, cổ dài, áo tơi rách, đứng ở lái, cạnh sào có đeo một cái hồ lô. Ông nhìn con cá, nhìn cái gốc sung bật rễ, nhìn hai đứa trẻ, mặt không lộ ra điều gì. Ông nhấp một ngụm từ cái hồ lô, rồi nhìn thẳng vào hắn, nhìn đúng vào chỗ hai vai hắn đang đứng thẳng, dù đang kiệt sức. "Ra Chợ Ma thì thêm hai gáo gạo," ông Hạc nói. "Đêm nay còn họp. Giấu cá dưới nước, để tới tối vẫn tươi, tôi biết chỗ. Cá thế này không để qua đêm mai được đâu, cậu ạ." Ở bến Ngọc từ thuở có bến tới giờ, chưa ai gọi thằng Sơn là cậu.