Chương 5: Kỳ trả nợ đầu tiên và xấp hoá đơn cũ

Tác giả: Lê Minh Khang · Thể loại: Đô Thị · Đăng ngày 20/08/2026 · 2233 từ · khoảng 11 phút đọc

Ngày 10 tháng 5. Trần Hữu Nghĩa ngồi trên tấm chiếu trải giữa phòng trọ Quận 4, lưng tựa vào vách tường đã bong tróc vài mảng vôi. Dưới chân hắn là một chiếc hộp nhựa cũ đựng đầy tiền lẻ. Những tờ hai nghìn, năm nghìn, mười nghìn được vuốt phẳng, xếp thành từng xấp mười tờ, cột lại bằng dây thun vòng. Ba mươi ngày qua, nhịp sống của Nghĩa gói gọn trong một vòng lặp: 2 giờ sáng đi chợ đầu mối, 4 giờ về nhóm lửa hầm xương, 11 giờ trưa chợp mắt hai tiếng, 4 giờ chiều chuẩn bị xe và bán đến 1 giờ sáng hôm sau. Cái lưng thoát vị đĩa đệm L4-L5 của hắn đã bắt đầu gửi những tín hiệu cảnh báo mỗi khi hắn rướn người nhấc nồi nước lèo nặng ba mươi ký. Mỗi lần nhói lên, Nghĩa lại siết chặt cái đai lưng bốn thanh nhựa thêm một nấc. Chiếc xe hủ tiếu mua lại với giá 3,6 triệu đồng giờ đã không còn vẻ bóng bẩy lúc mới sơn lại. Cái nồi inox móp một góc do va chạm với gờ tường hẻm. Đôi dép lê hắn mang đã mòn vẹt gót bên phải, dấu vết của những đêm đứng trụ chân để trụng bánh liên tục cho hai trăm khách. "Chú Nghĩa, tui đếm xong xấp mười nghìn rồi." Út Lành ngồi đối diện, tay thoăn thoắt xếp tiền. Thằng nhỏ dạo này gầy đi, nhưng bắp tay bắt đầu săn lại vì đẩy xe và gõ sắt suốt một tháng. "Tổng cộng được bao nhiêu rồi Lành?" Nghĩa hỏi, mắt không rời xấp tiền năm mươi nghìn. "Dạ, tính cả tiền lời đêm qua với tiền để dành mấy tuần trước là mười triệu một trăm ngàn." Nghĩa cầm bút chì vạch lên tờ giấy lịch. Mười triệu một trăm ngàn. Nghĩa tính toán nhanh trong đầu. Một tháng qua, trung bình mỗi đêm hắn bán được 205 tô. Trừ đi tiền xương ống 38.000 đồng một ký, tiền bánh hủ tiếu, gia vị, gas và tiền trả công đêm cho Út Lành, mỗi tô hắn lời ròng 2.200 đồng. Một tháng thu được chừng mười ba triệu rưỡi tiền lời. Nhưng tiền nhà trọ mất một triệu tám, tiền đóng nợ gối đầu xương ống cho dì Năm Thoa mỗi tuần hết gần một triệu. Khoản dư ra hiện tại chỉ có thế. Hôm nay là ngày 10. Hạn nộp kỳ nợ đầu tiên là 12.000.000 đồng. "Thiếu một triệu chín," Nghĩa lẩm bẩm. Út Lành dừng tay, vẻ mặt lo lắng: "Hay tui mượn tạm mấy đứa bạn chạy xe ôm? Chừng vài hôm mình bán bù lại chú." "Khỏi. Nghề này không mượn tiền để đắp nợ." Nghĩa lắc đầu, mắt nhìn ra ngoài cửa sổ hướng về dãy trọ công nhân trong hẻm cụt. "Tiền phải từ cái nồi mà ra. Lành, hôm nay đừng ngủ trưa. 11 giờ theo tui vào mấy dãy trọ." "Vào làm chi chú? Giờ đó người ta ngủ bù ca đêm hết trơn rồi." "Thì mình bán cho người ngủ bù. Tụi nó ngủ dậy tầm 12 giờ, lười ra đầu hẻm ăn cơm tấm vì nóng. Mình nấu sẵn, bưng tận phòng." Út Lành gãi đầu: "Mà mình đâu có hộp xốp, rồi chén bát thu sao chú?" "Dùng chén của mình. Phát phiếu trắng, ai lấy một tô thì đưa một phiếu. Chiều tối mình bán ca đêm thì thu chén với thu tiền luôn một thể. Ghi chú lại: phòng nào không hẹ, phòng nào nhiều giá, phòng nào ăn bánh dai. Làm cho đúng thì mai người ta mới đặt tiếp." Nghĩa đứng dậy, khớp xương sống kêu rắc một tiếng khô khốc. Hắn nghiến răng, bám tay vào thành cửa sổ chờ cơn đau qua đi. 11 giờ trưa, trời Sài Gòn hầm hập như cái lò bát quái. Nghĩa nhóm bếp lò mini, nồi nước lèo nhỏ chỉ chứa đủ tầm ba mươi suất ăn bắt đầu sôi lăn tăn. Hắn bưng khay gỗ có mười tô hủ tiếu đi vào dãy trọ số 3. Đây là dãy trọ nghèo nhất hẻm, phần lớn là nữ công nhân may. "Phòng 12, hủ tiếu khô không hẹ phải không em?" Nghĩa gõ cửa, giọng đều đều. Cánh cửa mở ra, một cô gái trẻ uể oải bước ra, dụi mắt: "Ủa, chú xe gõ? Sao giờ này chú bán tận đây?" "Giao tận phòng điểm tâm trưa cho mấy đứa. Ăn đi cho có sức tối vào ca. Bảy nghìn một tô như cũ, chiều chú qua lấy chén rồi trả tiền sau cũng được." "Dạ, cho con một tô. Chú bán tới mấy giờ hen chú?" Nghĩa lặp lại thao tác đó qua từng phòng. Phòng 15, một tay thợ hàn đòi thêm tóp mỡ. Phòng 22, bà mẹ đơn thân mua một tô chia đôi cho hai đứa nhỏ. Hắn cúi đầu, bưng khay, bước qua những hành lang chật hẹp nồng nặc mùi quần áo ẩm và mùi cống. Đến tầng hai của dãy trọ cuối cùng, cái chân trái của Nghĩa bỗng nhiên tê dại. Cơn đau từ đốt sống L4-L5 phóng xuống như điện giật, làm hắn lảo đảo. Nghĩa phải ngồi thụp xuống bậc cầu thang xi măng, đặt khay hủ tiếu sang bên cạnh. Mồ hôi vã ra như tắm, thấm đẫm cái áo thun bạc màu. "Chú Nghĩa! Chú sao dzậy?" Út Lành chạy lại, tay bưng chồng chén không. "Kẹt cái lưng... Đợi xíu." Nghĩa hít sâu, bóp chặt đùi trái. "Còn năm phòng nữa trên kia. Con cầm khay đi giao nốt đi. Phòng 34 hai tô nhiều giá, phòng 38 một tô không thịt chỉ lấy xương. Nhớ đừng lộn." "Dạ, chú cứ ngồi đó nghen. Con đi lẹ." Nghĩa ngồi một mình ở góc cầu thang tối tăm. Hắn nhìn xuống bàn tay mình, những đầu ngón tay đã bị nước sôi làm cho sần sùi, móng tay ám mùi nước mắm và hành phi. Hai năm trước, cũng giờ này, hắn đang ngồi trong phòng máy lạnh, ký lệnh chi lương cho bốn trăm nhân viên của chuỗi Quán Tư. Bây giờ, hắn đang ngồi đây, tính toán từng hai nghìn lẻ tiền lời để đủ tiền trả nợ. 2 giờ chiều, Nghĩa và Út Lành thu chén xong. Tổng cộng buổi trưa bán được sáu mươi hai suất. "Thu được bốn trăm ba mươi tư ngàn chú ơi," Út Lành đếm tiền, cười. "Mấy phòng trển đặt thêm nữa nè chú." Nghĩa cộng con số đó vào số tiền lúc sáng. Vẫn còn thiếu một triệu tư. Hắn không nói gì, lẳng lặng chuẩn bị cho ca bán đêm. Đêm đó, nhịp gõ của Út Lành vang lên dồn dập hơn thường lệ. 9 giờ rưỡi tối, ca chiều tan, công nhân đổ vào hẻm đông nghịt. Nghĩa làm việc như một cỗ máy. Trụng bánh, chan nước, thêm thịt, rắc hành. Mỗi thao tác mất đúng mười hai giây. Đến 1 giờ sáng, chiếc nồi nước lèo cạn tới đáy. Út Lành vét sạch những sợi bánh cuối cùng. Về đến phòng trọ, Nghĩa đổ sạch tiền trong hộp nhựa ra chiếu. Hắn đếm đi đếm lại ba lần. Mười hai triệu bốn trăm mười lăm nghìn đồng. "Đủ rồi," Nghĩa thở ra một hơi dài, nằm vật xuống chiếu. "Lành, mai con nghỉ một đêm. Chú đi nộp tiền." Sáng hôm sau, Nghĩa mặc chiếc áo sơ mi cũ nhưng sạch sẽ nhất của mình. Hắn đi bộ đến văn phòng luật sư khu vực, nơi được chỉ định làm điểm thu nợ. Trong căn phòng máy lạnh sạch sẽ, một người đàn ông trung niên đeo kính nhìn Nghĩa từ đầu đến chân, rồi nhìn xấp tiền lẻ toàn tờ mười nghìn, hai mươi nghìn trên bàn. Ông ta dùng máy đếm tiền, tiếng máy chạy xoành xoạch khô khốc. "Đúng mười hai triệu. Đây là biên lai kỳ đầu tiên." Người đàn ông đẩy tờ giấy về phía Nghĩa. Không có lời hỏi thăm, không có một câu khích lệ. Nghĩa cầm tờ giấy, nhìn chữ ký của phía chủ nợ. Hắn gấp gọn tờ giấy bỏ vào túi quần, cảm giác nhẹ bẫng ở vai nhưng cái lưng vẫn còn đau âm ỉ. Trong túi hắn bây giờ còn đúng 415.000 đồng cho tiền hàng ngày mai. Rời văn phòng, Nghĩa đứng dưới bóng một cây phượng vĩ. Hắn rút điện thoại, tìm trong danh bạ cái tên "Bé Diệp". Chuông reo đến hồi thứ tư mới có người nhấc máy. "Con nghe." Giọng bên kia lạnh nhạt, cụt lủn. "Diệp đó hả? Bố vừa đóng xong tiền học kỳ tới cho con rồi. Gửi vào tài khoản của dì Hai rồi đó." Bên kia im lặng một lúc lâu. Tiếng ồn ào của quán cà phê nào đó vọng vào điện thoại. "Con nói bố đừng gửi nữa mà. Con đi làm thêm được rồi." "Làm thêm thì cứ làm để trải nghiệm, nhưng tiền học bố phải lo. Con ăn uống cho đầy đủ, đừng có nhịn." "Biết rồi. Bố... vẫn khoẻ chứ?" Nghĩa nhìn xuống đôi dép mòn vẹt và cái chân vẫn còn hơi run vì cơn đau thoát vị. "Khoẻ. Bán đắt lắm. Thôi con học đi." Hắn cúp máy trước khi con gái kịp nói thêm điều gì. Hắn sợ nếu nghe thêm một câu nữa, cái vẻ cứng cỏi hắn cố dựng lên suốt một tháng qua sẽ sụp đổ. 4 giờ chiều, Nghĩa đang dọn xe chuẩn bị bán thì thấy dì Năm Thoa ghé qua hẻm. Dì không xách theo xương như mọi khi, mà cầm một túi giấy nhỏ buộc dây thun kỹ càng. "Nghĩa, nộp tiền xong chưa con?" "Dạ xong rồi dì Năm. Dư được mấy trăm bạc thủ thân." Dì Năm nhìn quanh, thấy Út Lành đang đi lấy nước phía sau, dì mới dúi túi giấy vào tay Nghĩa, nói nhỏ: "Hôm qua tui dọn lại cái kho cũ ở sạp, lòi ra xấp hoá đơn này. Hồi đó bên chuỗi của ông còn lấy xương bên tui, có mấy tháng thanh toán lộn xộn tui giữ lại làm bằng chứng đối chiếu. Ông cầm về coi đi." "Hoá đơn cũ thì coi chi nữa dì?" "Cứ coi đi. Coi cái tháng mà ông bị dính vụ dầu bẩn đó." Dì Năm nói xong thì quay người đi thẳng ra đầu hẻm, leo lên xe ôm mất hút. Nghĩa lau tay vào tạp dề, mở túi giấy ra. Bên trong là xấp hoá đơn bán lẻ của sạp dì Năm, giấy đã ngả vàng, mùi ẩm mốc bốc lên. Hắn lật từng tờ. Tháng 1 năm nọ, tháng 2, tháng 3... Đây rồi. Tờ hoá đơn tháng 6, thời điểm mười bốn quán của hắn đồng loạt bị kiểm tra và phát hiện dùng dầu ăn tái chế không rõ nguồn gốc. Mắt Nghĩa nheo lại. Theo quy trình của chuỗi Quán Tư lúc đó, mọi đơn hàng nhập vào đều phải có chữ ký xác nhận của quản lý kho tổng và nhà cung cấp. Trên tờ hoá đơn nhập hàng phụ trợ đi kèm lô hàng xương, có một dòng ghi chú: "Nhận kèm 20 can dầu đậu nành". Bên dưới dòng chữ đó là chữ ký nhận hàng. Nghĩa nín thở. Tim hắn đập thình thịch vào lồng ngực. Chữ ký đó chỉ là hai chữ viết tắt "H.N", nhìn qua thì rất giống tên Hữu Nghĩa của hắn. Nhưng ở dưới nét gạch chân của chữ ký, có một dấu chấm nhỏ hơi lệch về bên trái. Đó là thói quen của người ký. Nghĩa run rẩy đưa ngón tay chạm vào dấu chấm đó. Hai năm trước, khi ra toà và khi làm việc với thanh tra, hắn luôn đinh ninh rằng mình đã ký nhầm vào một lô hàng lậu mà không kiểm tra. Hắn tự trách mình cẩu thả dẫn đến tán gia bại sản. Nhưng dấu chấm này... Nghĩa biết rõ nó. Mỗi khi người đó ký nhanh, ngòi bút luôn khựng lại một nhịp trước khi hất lên. Đó không phải là chữ ký của hắn. Đỗ Quang Kiệt. Thời điểm đó, Kiệt là người duy nhất được Nghĩa tin tưởng giao cho con dấu cá nhân và quyền ký thay khi Nghĩa đi vắng. Nhưng trong hồ sơ vụ án năm đó, Kiệt đã khai rằng mọi hoá đơn dầu bẩn đều do Nghĩa trực tiếp ký với nhà cung cấp lạ tại văn phòng riêng. Nghĩa nhìn chăm chằm vào tờ hoá đơn. Tên nhà cung cấp dầu ghi trên đó là "Công ty TNHH Thương mại Minh Phát". Hắn gấp mạnh xấp hoá đơn lại, tay siết chặt đến mức móng tay đâm vào da thịt. Tiếng gõ sắt của Út Lành vang lên đầu hẻm. Một nhịp, hai nhịp, ba nhịp. Khách bắt đầu kéo vào. Nghĩa đứng dậy, tháo đai lưng ra rồi siết lại thật mạnh, đau đến mức hắn phải nghiến răng. Hắn cầm lấy cái vá, múc một gáo nước lèo dội vào bát sứ, khói bốc lên nghi ngút che mờ khuôn mặt đang đanh lại. Trong túi hắn còn 415.000 đồng.