Chương 26: Cây Cột Phải Đợi

Thuộc tiểu thuyết Đế Chế Bắt Đầu Từ Hoang Đảo

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2260 từ · khoảng 11 phút đọc

Sáng sớm, sương còn đọng trên be thuyền, con Chín Bảy nằm lật úp trên bốn thanh kê gỗ, đáy chổng lên trời như một con cá khổng lồ phơi bụng.

Đêm qua mưa nhỏ. Cát quanh thuyền còn sẫm màu và lún nhẹ dưới chân, in lại vết giày của Chính từ lúc ông ra sớm hơn cả Nam. Xa hơn, phía bếp chung, khói đã bốc lên thành một cột mảnh — bà Tư dậy nấu nước từ trước khi trời sáng hẳn, như mọi ngày trong một trăm hai mươi ngày qua.

Vết nứt chạy dài hơn cả hai người tưởng.

Chính quỳ xuống bên mạn thuyền, luồn tay dọc theo đường gãy, và gõ nhẹ bằng đốt ngón tay ở từng khoảng một gang. Chỗ nào gỗ còn chắc thì tiếng gõ đanh. Chỗ nào đã mục thì tiếng gõ bẹt, như gõ vào một cái hộp rỗng. Ông làm việc đó chậm rãi, dừng lại ở mỗi điểm nghe không chắc, gõ lại lần hai, đôi khi lần ba, trước khi di chuyển bàn tay sang khoảng kế tiếp.

"Từ đây," ông nói, "tới đây."

Đoạn ông chỉ dài hơn hai sải tay.

Nam ngồi xổm cạnh ông, nhìn theo ngón tay Chính di chuyển.

"Cả tấm ván này thay mới?"

"Ván với xà ngang phía dưới nó. Xà mà gãy thì thay ván cũng vô ích, sóng đánh một cái là bung lại." Chính đứng dậy, cất cái đục vào bao đồ nghề bên hông, rồi đi vòng ra mũi thuyền để nhìn tổng thể. "Kỹ sư nghĩ mất bao lâu?"

"Nếu chỉ có một việc này thôi thì mười lăm ngày."

"Còn nếu không chỉ có một việc này thôi?"

Nam không trả lời ngay.

Anh đứng dậy, đi một vòng quanh thân thuyền, đếm số tấm ván còn nguyên bằng mắt, rồi đếm lại bằng tay — chạm vào từng tấm, cảm nhận độ rung khi gõ khớp ngón giữa lên bề mặt. Có chín tấm chắc, năm tấm nghi ngờ, và đoạn Chính vừa chỉ là chắc chắn phải bỏ.

*

Trước giờ họp, Se-ra và Khang ra kho gỗ kiểm lại toàn bộ số thiết mộc còn tồn.

Kho là một mái che dựng sát vách đá, sàn kê cao khỏi mặt đất bằng đá tảng để tránh ẩm. Từng khúc gỗ được xếp theo hàng, đánh số bằng than trên đầu khúc, ghi ngày đưa vào và ngày dự kiến đủ hai tuần ngâm nước biển.

Se-ra đi dọc hàng, đọc từng số, và Khang đi sau cô, xác nhận lại bằng cách gõ tay lên từng khúc.

"Khúc mười hai," cô đọc. "Bốn mét ba, không mắt, ngâm đủ hai mươi mốt ngày."

"Khúc mười ba. Ba mét tám, có một mắt nhỏ gần gốc."

"Khúc mười lăm. Bốn mét không, không mắt, còn tám ngày nữa mới đủ hai tuần."

Cô dừng bút, đếm lại từ đầu, rồi ngồi xuống trên một khúc gỗ khác, mở tập sổ mỏng của mình ra một trang mới.

"Ba khúc đủ tiêu chuẩn cột buồm," cô nói, phần lớn là nói với chính mình. "Một đã đủ ngày ngâm nhưng ngắn hơn một gang so với yêu cầu. Một đủ dài nhưng có mắt gỗ ngay giữa thân — chỗ đó sẽ là điểm yếu nhất khi buồm căng gió. Một đủ dài, không mắt, nhưng còn thiếu tám ngày."

Khang ngồi xổm cạnh cô, im lặng chờ. Cậu đã theo Chính học nghề gỗ được gần hai tháng, từ sau trận đánh, và tay cậu bây giờ tự động chạm vào mỗi khúc gỗ khi đi ngang, thử độ ẩm và độ cứng như một thói quen chứ không còn phải nghĩ.

"Khúc mười lăm với khúc mười ba nữa," cậu nói thêm, "cả hai đều dư khoảng nửa gang so với sáu tấm ván bác Chính cần. Phần dư đó cắt ra được một khúc ngắn, đủ làm cán rìu, không phí."

Se-ra gật đầu, ghi thêm một dòng vào sổ.

"Bác Chính cần bao nhiêu cho xà ngang?" cô hỏi, dù đã biết câu trả lời, như thể muốn nghe lại một lần nữa cho chắc.

"Hai khúc dài nhất, không mắt," Khang nói. "Ông ấy dặn thế từ hôm qua."

Se-ra gạch một đường dưới con số cuối cùng trong sổ, rồi đứng dậy, cài lại cây bút gỗ vào mép tập.

"Vậy chỉ còn đúng một khúc cho cột buồm," cô nói. "Và nó chưa sẵn sàng."

*

Buổi họp hội đồng chiều hôm đó có tám người ngồi quanh nền vữa phẳng dưới mái che chung, và một cuộn dây thừng đặt giữa vòng, dùng để đo khoảng cách trên sơ đồ.

Nam trải sơ đồ con Chín Bảy lên nền vữa, vẽ bằng than: thân thuyền, chỗ nứt, chỗ cột buồm sẽ dựng, chỗ bánh lái sẽ lắp.

"Kế hoạch bốn tháng chia làm bốn phần," anh nói. "Tháng một vá đáy. Tháng hai cột buồm và bánh lái. Tháng ba dệt buồm và dây. Tháng tư thử biển. Tôi muốn rút ngắn xuống ba tháng."

"Rút bằng cách nào?" Trân hỏi.

"Làm song song. Chính lo đáy thuyền với Khang. Tôi lo cột buồm với hai người nữa, ngay từ tuần này, không đợi đáy xong."

Có tiếng xì xào quanh vòng người.

"Anh cần bao nhiêu gỗ cho cột buồm?" Se-ra hỏi.

"Một khúc thiết mộc dài bốn mét, thẳng, không mắt."

"Chính đang cần bao nhiêu cho đáy?"

"Sáu tấm ván, cỡ tương đương." Nam chỉ vào sơ đồ. "Cùng loại gỗ, nhưng khác chỗ trong kho."

Se-ra không trả lời ngay. Cô lật một trang trong tập sổ mỏng của mình, dò theo hàng số bằng đầu ngón tay.

"Không cùng chỗ trong kho," cô nói. "Cùng một khúc gốc. Thiết mộc thẳng đủ bốn mét không mắt, cả trấn hiện có đúng ba khúc. Bác Chính cần hai cho xà ngang. Còn một."

Cả vòng người im.

"Vậy thì cột buồm dùng khúc còn lại," Nam nói.

"Khúc còn lại đang ngâm nước biển dở, còn tám ngày nữa mới đủ hai tuần," Chính nói. "Cắt ra bây giờ thì gỗ chưa hết nhựa, làm cột thì cong trong ba tháng đầu dùng."

*

Lộc mở sổ công của mình, đọc không cần nhìn kỹ, vì ông đã đọc trước cả buổi.

"Việc dựng cột buồm, theo cách anh Nam tính, cần mười hai ngày công cho ba người. Vượt mười." Ông gõ que khắc lên bìa sổ. "Tôi không ký."

"Tôi chưa nói xong," Nam nói.

"Anh không cần nói xong. Tôi chỉ cần đọc con số." Lộc gấp sổ lại, nhưng không cất đi. "Việc gì tiêu quá mười ngày công của cả trại, sổ của tôi ký trước khi làm. Đó là điều kiện tôi xin lúc nhận ghế, và anh đã nhận."

"Đây không phải chuyện tiền bạc, ông Lộc. Đây là bốn tháng, ngắn xuống ba tháng, để kịp mùa gió."

"Tôi biết mùa gió. Tôi cũng biết cột buồm dựng bằng gỗ chưa khô đúng thì gãy giữa biển, không phải giữa vịnh." Lộc nhìn quanh vòng người, rồi nhìn lại Nam. "Anh muốn nhanh hơn một tháng. Tôi hỏi anh: nhanh hơn một tháng để đổi lấy cái gì, nếu cột gãy ở ngày thứ hai trên biển?"

Không ai nói gì trong vài giây.

"Ông giữ chữ ký để trả thù chuyện gì à?" một người phía sau hỏi, giọng không lớn nhưng đủ nghe.

"Không." Lộc không quay đầu lại tìm ai đã hỏi. "Tôi giữ chữ ký vì đúng cái tôi được giữ. Ai nghĩ khác thì đưa ra bỏ phiếu bãi ghế tôi ngay bây giờ, tôi ngồi đây chờ."

Trân gõ nhẹ hai ngón tay lên đầu gối, nhìn cả hai người.

"Không ai đề nghị bãi ghế," cô nói. "Tôi cũng không thấy có lý do bãi ghế. Ông Lộc đang làm đúng việc ông được giao."

"Vậy ba tháng thành bốn," Nam nói.

"Vậy ba tháng thành bốn," Trân nói lại, chậm hơn, như đóng dấu lên câu đó. "Chị ghi vào biên bản: đáy thuyền xong trước, cột buồm sau, đúng kế hoạch ban đầu. Không phải vì ai đúng ai sai. Vì đó là cái chúng ta có gỗ để làm."

Dương ngồi ở rìa vòng, tay đang cuộn lại một cuộn băng vừa giặt xong, dừng tay lại.

"Tôi chỉ nói một điều, rồi tôi im." Chị nhìn Nam, không nhìn Lộc. "Anh đã từng đưa cả trại đi nhanh hơn một bước trước khi mọi thứ sẵn sàng, ở cái hố xí năm ấy, và mười bốn người ốm vì chuyện đó. Tôi không nói anh sẽ làm lại y hệt. Tôi nói tôi mừng vì lần này có người ngăn được anh trước khi anh kịp làm, chứ không phải sau."

Mai không nói gì cho tới lúc mọi người đứng dậy giải tán.

"Bốn tháng," cô nói, ngắn, với riêng Nam. "Chịu được."

*

Nam ra khỏi buổi họp trước cả tiếng đồng hồ ai đó gọi anh ăn tối.

Anh đi xuống bãi, đứng cạnh con Chín Bảy lật úp, và nhìn vào đúng chỗ vết nứt Chính đã chỉ ban sáng.

Bốn tháng nghe thì dài, cho tới khi nó bị chia thành từng khúc gỗ có sẵn hay không có sẵn. Anh đã quen tính bằng ngày công, bằng cân sắt, bằng lít nước — những thứ có thể cộng dồn và rút ngắn nếu làm giỏi hơn. Đây là lần đầu tiên một giới hạn không nằm ở kỹ thuật của anh mà nằm ở chữ ký của một người khác, và người đó đúng.

Bà Tư mang xuống cho anh một bát cá hấp còn nóng, đặt lên mạn thuyền úp, không nói gì trong lúc anh chưa cầm đũa.

"Ăn đi," bà nói, khi thấy anh vẫn đứng nhìn vết nứt. "Gỗ nó không chạy mất đâu mà cậu phải canh."

"Con đang tính lại thôi, bà ạ."

"Tính cái gì thì tính, bụng đói tính sai." Bà ngồi xuống trên một thanh kê gỗ, nhìn ra biển cùng hướng với anh một lúc. "Hồi xưa nhà tôi đóng ghe cũng vậy. Ông nhà tôi cứ đòi làm nhanh cho kịp mùa cá, bà nội chồng tôi cản, bảo gỗ chưa tới thì chưa tới, cãi cố là hỏng cả con ghe lẫn cả mùa. Cãi nhau ba ngày, rồi vẫn làm theo bà."

"Bà ấy đúng?"

"Đúng." Bà Tư đứng dậy, kéo lại vạt áo cho ngay ngắn. "Nhưng ông nhà tôi cãi nhau ba ngày liền, không phải cãi một câu rồi thôi như cậu với ông Lộc chiều nay. Cậu học được cái đó nhanh hơn ông ấy nhiều."

Bà đi khỏi, để cái bát lại trên mạn thuyền, hơi nóng còn bốc lên mỏng trong không khí chiều.

Có tiếng chân khác sau lưng. A Xuyến ngồi xuống cách anh một quãng, không nói gì, nhìn ra biển tây.

"Anh giận ông Lộc à?" cô hỏi, sau một lúc.

"Không." Nam nghĩ lại câu vừa nói, thấy nó chưa đúng hẳn. "Có. Một chút. Rồi hết."

"Ông ấy nói đúng."

"Tôi biết."

A Xuyến im một lúc, rồi chỉ tay ra phía biển, nơi nước đang chuyển màu theo ánh chiều.

"Ngoài kia," cô nói, "người ta không tính bằng ngày. Người ta tính bằng con nước còn hay hết. Anh tính nhanh hơn thì tốt. Nhưng biển không quan tâm anh tính nhanh cỡ nào."

Nam nhìn cô một lúc.

"Cô học câu đó ở đâu?"

"Không học. Nhìn người khác chết vì tin mình nhanh hơn nước." A Xuyến đứng dậy, phủi cát khỏi ống chân. "Tôi đi phụ chị Vy. Mai chị ấy đi lấy hạt giống mới, cần đếm lại kho trước."

Cô đi khỏi, để Nam lại một mình với con thuyền lật úp và vết nứt dài hơn hai sải tay.

Trời xuống dần, và ánh sáng chuyển từ vàng sang cam rồi sang một màu xám nhạt phủ lên toàn bộ bãi cát. Bát cá bà Tư để lại đã nguội, nhưng anh vẫn ăn hết, ngồi ngay trên thanh kê gỗ nơi bà vừa ngồi, nhìn con thuyền từ góc thấp.

Từ góc đó, vết nứt trông nhỏ hơn lúc sáng. Không phải vì nó thu lại — vì anh đã quen mắt với nó, đã biết chính xác nó chạy tới đâu và dừng ở đâu, và cái biết đó làm nó bớt đáng sợ hơn một chút.

Anh đặt cái bát không xuống cát, đứng dậy, và nhặt cái đục Chính để lại gần đó.

Lớp gỗ mục ở mép vết nứt bong ra từng miếng nhỏ dưới lưỡi đục, giòn và ẩm, có mùi hơi chua như đất lâu ngày không thấy nắng. Anh cạy chậm, từng miếng một, gom lại thành một đống nhỏ bên cạnh để sau này đem đốt cùng vỏ trấu. Việc này không cần tính toán gì nhiều — chỉ cần kiên nhẫn, và biết dừng lại đúng chỗ gỗ tốt bắt đầu, trước khi lưỡi đục ăn quá sâu vào phần còn dùng được.

Anh làm việc đó cho tới khi trời tối hẳn, không cần đèn, chỉ cần cảm nhận qua tay mình chỗ nào mềm chỗ nào cứng.

Tám ngày nữa khúc gỗ ngoài kho mới đủ ngâm. Không sớm hơn được, dù anh có đục nhanh cỡ nào.

Việc này thì không cần chữ ký của ai cả.