Chương 38: Sáu Trên Bảy
Thuộc tiểu thuyết Đế Chế Bắt Đầu Từ Hoang Đảo
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2197 từ · khoảng 11 phút đọc
Bàn hội đồng kê giữa nhà chung, bảy chiếc ghế xếp thành nửa vòng cung, một ghế bỏ trống ở góc xa nhất — chỗ của Mai, vẫn chưa về từ chuyến khảo sát trên núi. Ngoài cửa, mấy người không có ghế đứng túm lại nghe ngóng, tin đồn về "chuyện muối" đã lan khắp trấn từ sáng, dù không ai biết chính xác nội dung. Bà Tư đứng gần cửa nhất, tay vẫn cầm que khuấy nồi mắm dở dang, thỉnh thoảng nghển cổ nhìn vào trong. Nam đặt bốn thứ hàng mẫu lên giữa bàn: túi muối tinh, ba bánh xà phòng, hai tấm gương, cuộn dây gai. Anh không nói trước phương án nào, đúng như lời Trân dặn hôm qua.
Dương ngồi ở vị trí quen thuộc, tay đặt phẳng trên đầu gối, mắt nhìn thẳng về phía Nam. Lộc ngồi đối diện, cuốn sổ công đã mở sẵn từ trước khi ai kịp ngồi xuống, ba cột số kẻ ngay ngắn chờ điền. Se-ra ngồi cạnh Nam, một tay giữ cuốn sổ ghi các phép tính, tay kia xoay xoay que than viết. Chính, Vy, Trân lần lượt ngồi vào các ghế còn lại, không ai nói gì trong lúc chờ đủ người.
"Chuyện hôm nay chỉ có một câu hỏi." Nam đứng, hai tay chống lên mặt bàn. "Có mang muối tinh đi bán hay không. Mọi thứ khác đã rõ, không cần bàn lại."
Lộc lên tiếng trước, giọng chắc nịch, rõ ràng đã chuẩn bị sẵn từ đêm qua. Ông lật cuốn sổ tới đúng trang đã đánh dấu bằng một mẩu vỏ cây kẹp giữa hai tờ. "Tôi tính rồi. Chỉ riêng muối tinh, nếu bán được một phần ba số làm ra tới ngày khởi hành, đủ đổi hạt giống lúa mới, hai bộ dụng cụ rèn, và còn dư để mua sách. Bỏ muối tinh, ta chỉ đổi được đúng một nửa số đó."
Ông đẩy cuốn sổ ra giữa bàn để mọi người cùng nhìn được các cột số, ngón tay gõ nhẹ lên dòng tổng cộng được gạch chân hai lần.
"Một nửa vẫn là có." Dương đáp ngay, không chờ ai mời. "Nhưng nếu chuyến hàng bị bắt vì tội buôn muối lậu, con số ông vừa nói không còn ý nghĩa gì, vì sẽ không có chuyến thứ hai."
Chị đứng dậy khỏi ghế, một việc chị hiếm khi làm giữa buổi họp, bước chậm tới đứng ngay cạnh bàn, gần chỗ túi muối tinh đặt cạnh mấy bánh xà phòng. "Tôi không phản đối chuyện buôn bán. Tôi phản đối chuyện buôn đúng hai thứ khiến cả trấn thành tội phạm của một vương triều mà ta chưa từng đặt chân tới ngoài một lần cập bến."
"Chị nói y hệt việc chắc chắn sẽ bị bắt." Lộc quay sang, giọng gắt hơn một chút, tay siết chặt cây bút. "Cẩm Giang bao lớn, thuyền bao nhiêu, quan thu thuế soát được bao nhiêu phần trong số đó?"
"Tôi không nói chắc chắn." Dương đứng dậy, đối diện thẳng với Lộc qua mặt bàn. "Tôi nói mức cược. Ông đặt cả trấn hai mươi bảy người vào một mức cược mà ông không kiểm soát được phần thua."
Trân gõ nhẹ lên bàn, ra hiệu cả hai ngồi xuống. "Cãi nhau về khả năng bị bắt không đi tới đâu, vì không ai trong phòng này biết chắc con số đó. Bàn chuyện khác: nếu bị bắt, cái giá là gì?"
Dương quay sang A Xuyến, người được mời ngồi dự dù không có ghế chính thức, xếp ở góc bàn gần cửa ra vào. "Nói lại phần cô dịch hôm qua."
A Xuyến đứng lên, hai tay nắm chặt tờ giấy đã chép sẵn từ chiều hôm trước, ngón tay hơi run nhưng giọng đọc rõ ràng, chậm rãi, đúng như cách Cù Đễ vẫn dạy cô đọc trước đám đông.
"Người ngoài buôn muối lậu, bị bắt, coi như phạm tội biết luật mà cố phạm. Hình phạt là làm nô lệ triều đình, không có hạn. Không phải đóng phạt bằng tiền hay hàng, mà bằng chính người buôn."
Cô ngồi xuống lại, tờ giấy vẫn nắm trong tay, mắt cúi xuống mặt bàn.
Cả phòng im lặng một lúc, chỉ còn tiếng gió lùa qua khe cửa gỗ và tiếng ai đó bên ngoài ho khẽ. Chính là người phá vỡ nó, giọng trầm hơn thường ngày. "Ai đi chuyến buôn đầu tiên?"
"Chưa chốt danh sách, nhưng chắc chắn có tôi." Nam đáp. "Và Se-ra, vì cần người đọc số liệu tại chỗ. Có thể thêm A Xuyến, vì cần người dịch."
"Vậy nếu bị bắt, ba người trong phòng này thành nô lệ, không hạn." Chính nhìn quanh bàn, ánh mắt dừng lại ở Nam một lúc lâu hơn những người khác. "Không phải một con số trừu tượng trên sổ Lộc."
Lộc im lặng, tay vẫn cầm bút nhưng không viết gì thêm. Ông nhìn xuống trang sổ của mình, những cột số vừa lúc nãy còn rõ ràng giờ như mất bớt trọng lượng.
Vy, ngồi ở góc bàn, lần đầu lên tiếng từ đầu buổi, giọng nhỏ nhưng đủ nghe trong căn phòng đang im. "Tôi hỏi một câu khác: có cách nào bán một lượng nhỏ, không đủ để bị chú ý, mà vẫn đủ đổi được phần thiếu hụt không?"
"Đã hỏi hôm qua." Dương lắc đầu. "Trộn giấu bị coi là biết luật mà cố tình phạm — tội còn nặng hơn buôn công khai. Không có cách 'bán ít' để giảm tội, chỉ có bán hoặc không bán."
Se-ra mở cuốn sổ số liệu, đặt lên bàn cạnh túi muối tinh, lật qua ba trang đã ghi chi chít số từ đêm hôm trước. "Tôi đã tính lại đêm qua, theo hướng khác. Nếu bỏ hẳn muối tinh, dồn hết sức làm thêm gương và xà phòng trong những ngày còn lại trước khi khởi hành, có thể bù được gần hai phần ba khoản chênh lệch Lộc vừa nói, không phải một nửa."
Cô chỉ vào một cột số nhỏ ghi bằng nét than mảnh, khác hẳn nét đậm quen thuộc của những phép tính thường ngày — dấu hiệu cô đã thức khuya hơn mọi bận.
"Gần hai phần ba, không phải toàn bộ." Lộc vẫn chưa buông, giọng đã nhỏ hơn lúc đầu nhưng vẫn còn cứng. "Phần còn thiếu lấy ở đâu? Hai mươi bảy người, mùa tới thêm ruộng, thêm hạt giống, không phải chuyện có thể khất."
"Lấy ở việc không phải làm nô lệ triều đình." Dương đáp thẳng, không vòng vo. "Câu hỏi của ông cứ hỏi mãi một phía. Tôi hỏi lại: phần lời thiếu đó, ông định đổi bằng cái gì nếu ba người không quay về?"
Không ai trả lời câu đó ngay. Trân nhìn cả hai người, rồi lên tiếng, giọng chậm và cân nhắc từng chữ. "Tôi từng đọc tên bốn mươi sáu người mỗi tối trong những tuần đầu, khi trấn còn chưa có tên. Tôi không muốn thêm một cái tên nào vào danh sách đó vì một chuyến hàng, dù chuyến hàng đó quan trọng tới đâu."
Lộc quay sang nhìn Trân, không đáp lại ngay. Ánh mắt ông có phần dịu xuống, dù miệng vẫn mím chặt.
Lộc đặt bút xuống bàn, lần này mạnh hơn lúc trước, nhưng không nói gì thêm ngay. Ông nhìn bốn thứ hàng mẫu trên bàn một lượt, dừng lại lâu nhất ở túi muối tinh.
Nam đứng dậy, đi tới bên cửa sổ, đứng đó một lúc nhìn ra khoảng sân nơi mấy người đang đứng đợi tin. Anh quay lưng lại cả bàn khá lâu trước khi xoay người lại đối diện.
"Tôi từng nghĩ phương án tốt nhất là mang càng nhiều muối tinh càng tốt, vì con số đó thật, không phải chuyện viển vông." Anh nói chậm, từng chữ có khoảng dừng. "Nhưng con số của Dương cũng thật — không phải chuyện viển vông." Anh nhìn thẳng vào Lộc, rồi vòng qua nhìn từng người còn lại quanh bàn. "Tôi không thể chọn phương án tối ưu về tiền, khi phương án đó đặt ba mạng người làm cược mà chính tôi là một trong ba."
"Vậy anh quyết rồi." Trân nói, không phải câu hỏi.
"Chưa. Tôi đưa ra phương án, hội đồng biểu quyết." Nam nhìn quanh bàn. "Ai đồng ý bỏ hẳn muối tinh khỏi chuyến hàng đầu tiên, dồn sức làm thêm gương và xà phòng bù vào, giơ tay."
Dương giơ tay đầu tiên, không chần chừ, cánh tay đưa thẳng lên, rõ ràng đã chờ sẵn câu hỏi này từ đầu buổi họp. A Xuyến giơ tay theo ngay sau đó, dù biết rõ mình không có phiếu chính thức — không ai nhắc cô hạ tay xuống. Chính giơ tay thứ ba, chậm hơn nhưng chắc chắn, không do dự nửa nhịp nào một khi đã quyết. Vy nhìn Lộc một lúc trước khi giơ tay, ánh mắt cúi xuống thấp, như đang xin lỗi ông vì phần tính toán của ông giờ trở nên vô nghĩa. Trân giơ tay cuối cùng trong số những người ủng hộ, tay đặt thẳng lên cao, giữ nguyên tư thế một nhịp lâu hơn cần thiết, mắt vẫn không rời khỏi mặt Lộc.
Lộc không giơ tay. Ông ngồi im, hai tay đan trên mặt bàn, mắt vẫn dán vào túi muối tinh nằm giữa những thứ hàng mẫu khác. Se-ra ngồi cạnh ông, tay cầm que than lơ lửng trên trang sổ, chưa quyết giơ lên hay để yên.
"Se-ra?" Nam hỏi, giọng nhẹ hơn khi hỏi những người khác.
Se-ra nhìn túi muối tinh lần cuối, rồi đặt que than xuống, giơ tay lên theo phía Dương. "Con số tôi tính đêm qua đủ để tôi tin phương án kia khả thi. Không cần liều."
"Sáu trên bảy, tính cả tôi." Nam nói. "Đủ quá bán trên số ghế có mặt hôm nay. Mai vắng, phiếu treo, không tính là chống hay thuận."
"Ghi vào sổ đi." Lộc nói, giọng không còn gắt như lúc đầu, chỉ còn mệt. "Ghi rõ: quyết định này làm chuyến hàng đầu tiên lời ít hơn gần một phần ba so với phương án tối ưu. Không phải để trách ai, để lần sau ai hỏi lại còn có sổ mà tra."
Nam gật đầu. "Ghi đúng vậy."
"Còn một điều nữa, trước khi tan họp." Lộc nói thêm, tay đã cầm bút sẵn sàng ghi tiếp. "Nếu hai phần ba Se-ra tính không đủ bù, phần thiếu lấy từ đâu, phải bàn lại trước ngày khởi hành, không để tới lúc lên thuyền mới tính."
"Đồng ý." Nam đáp. "Se-ra và tôi sẽ báo cáo lại sau năm ngày, xem tiến độ gương và xà phòng có đúng như tính không. Nếu lệch nhiều, họp lại ngay, không đợi tới hạn."
Cuộc họp tan chậm. Không ai vội đứng dậy ngay lập tức, khác hẳn mọi lần trước, khi ghế thường bị đẩy lùi ken két ngay khi Nam vừa dứt lời tuyên bố kết quả. Lần này mọi người ngồi thêm một lúc, để con số vừa quyết có thời gian thấm vào, trước khi từng người lần lượt đứng lên.
Dương là người rời bàn sớm nhất, không nói thêm câu nào. Chị cầm túi muối tinh lên, mang trả lại chỗ Se-ra vẫn để trên giá kho — không phải để cất đi vĩnh viễn, chỉ để đúng chỗ của nó, chờ một ngày khác. Ra tới cửa, chị dừng lại một nhịp, nhìn đám người vẫn đứng đợi tin ngoài sân, rồi bước thẳng qua mà không nói gì với ai trong số họ.
A Xuyến gấp tờ giấy chép luật lại, đưa trả cho Nam trước khi ra về. Cô không nói gì thêm, chỉ khẽ gật đầu khi Nam cảm ơn, rồi bước ra cửa theo hướng ngược với Dương.
Lộc ngồi lại một mình sau khi mọi người đã ra gần hết, cuốn sổ công vẫn mở trên bàn. Ánh đèn dầu duy nhất còn cháy hắt bóng ông dài trên vách gỗ. Ông viết dòng cuối cùng của buổi họp bằng nét chữ chậm hơn những dòng trước đó: "Quyết định 6/7, ngày [để trống, điền sau]. Lời giảm ước tính một phần ba. Ký: Lộc." Ông gạch một đường thẳng dưới chữ ký, đậm hơn cần thiết, khiến đầu bút hơi xước qua mặt giấy.
Ông đóng sổ lại, ngồi thêm một lúc trong căn phòng đã vắng người, tay vẫn đặt trên bìa sổ như chưa muốn buông. Trên bàn, mấy bánh xà phòng và hai tấm gương kim loại vẫn còn để đó, chưa ai dọn đi. Ngoài sân, tiếng người túm tụm đợi tin đã tản dần, chỉ còn tiếng bước chân xa dần về phía các dãy lán. Cuối cùng ông đứng dậy, cầm cuốn sổ kẹp vào nách, và đưa tay tắt ngọn đèn dầu duy nhất còn cháy trên bàn.