Chương 39: Mài Xỉn Ánh Gương

Thuộc tiểu thuyết Đế Chế Bắt Đầu Từ Hoang Đảo

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2204 từ · khoảng 11 phút đọc

Mai về tới trấn lúc trời vừa sáng, bùn còn bám nguyên trên ống quần, hai người đi cùng theo sau vác đồ đo đạc đã gấp gọn. Sương còn chưa tan hết trên bãi cỏ ven đường, ba người bước qua để lại một vệt chân rõ trên lớp cỏ ướt. Cô không ghé nhà mình trước, đi thẳng ra bãi nơi Nam và Se-ra đang bày sáu tấm gương mới hoàn thành lên một tấm bạt trải sẵn, ánh nắng sớm hắt qua rặng cây phía đông chiếu thẳng vào mặt kim loại sáng bóng.

"Đi hết cả sườn núi phía tây." Mai đặt cuộn bản đồ lên tấm bạt, cạnh mấy tấm gương. "Không tìm thêm chỗ nào khác có lỗ vuông trên cả đoạn sườn núi đã đi qua. Hai chỗ cũ vẫn là hai chỗ duy nhất."

"Coi như đóng đợt này." Nam gật đầu, đưa tay đỡ cuộn bản đồ Mai vừa đặt xuống. "Ghi lại đầy đủ, để dành cho lần sau có người rảnh hơn."

Mai cất bản đồ vào túi, nhìn xuống sáu tấm gương xếp hàng trên bạt, mặt kim loại sáng loáng phản chiếu cả bầu trời buổi sớm. "Cái này mà mang đi, ai nhìn cũng biết không phải đồ vùng biển làm ra."

"Đúng vấn đề hôm nay." Se-ra cầm một tấm lên, nghiêng qua nghiêng lại dưới nắng, quan sát kỹ độ bóng của mặt kim loại. Ánh phản chiếu quét một vệt sáng chói qua mặt cát. "Sáng quá. Nhà giàu thật sự mua gương, nhưng gương sáng cỡ này ở một trấn nhỏ mới lập thì chỉ gây tò mò, không gây tin tưởng."

Chính bước tới, mang theo một túi vải nhỏ đựng cát mịn trộn tro bếp. "Bà Tư nghĩ ra cách này hôm qua. Xát nhẹ lên mặt gương, không đủ làm xước sâu, chỉ đủ làm mờ bớt lớp bóng ngoài cùng."

Anh xát thử lên một góc tấm gương đang cầm, động tác nhẹ và đều, xoay tròn theo một hướng cố định. Vệt sáng chói dịu hẳn xuống sau vài chục vòng xát, ánh phản chiếu giờ mờ đục, không còn quét chói mắt người đứng cách xa. Anh thổi lớp bụi tro còn bám trên mặt gương, đưa lên soi lại dưới nắng một lần nữa.

"Vẫn soi được mặt rõ, chỉ không còn sáng loá." Nam cầm lên soi thử, gật đầu, xoay tấm gương một vòng để ánh sáng rọi qua mọi góc. "Vừa đủ để trông đã qua tay vài người trước khi tới đây, không phải mới đúc hôm qua."

Cả buổi sáng, năm người thay nhau xát mờ từng tấm gương một, tay ai cũng dính bụi tro đen, mồ hôi lấm tấm trên trán dù trời còn chưa nắng gắt. Khang phụ trách kiểm tra lại từng tấm sau khi xát, so hai mặt gương cạnh nhau dưới cùng một góc nắng để chắc độ mờ đều tay, không tấm nào bị xát quá tay thành xước rõ. Có một tấm cậu xát hơi mạnh tay, để lại một vệt xước dài chạy chéo qua góc dưới; cậu đưa cho Chính xem, mặt hơi lo.

"Không sao, xoay góc này ra sau, không ai để ý." Chính lật tấm gương qua lại vài lần, đánh dấu góc có vệt xước bằng một chấm than nhỏ ở mép ngoài, chỗ sẽ nằm khuất khi gói vào vải.

Buổi chiều, Se-ra chuyển sang phần xà phòng. Cô lấy một bánh mẫu, đặt cạnh một mảnh vải thô. "Bánh xà phòng đóng khuôn vuông vắn thế này, cạnh thẳng tắp, ai nhìn cũng biết có khuôn đúc bằng kim loại, không phải nặn tay."

"Đổi khuôn được không?" Dương hỏi, ngồi gần đó đang giúp gói lại số xà phòng đã làm xong.

"Đổi khuôn thì mất thêm mấy ngày, không kịp, ngày khởi hành đã định." Se-ra lắc đầu. "Cách nhanh hơn: gói từng bánh trong lá chuối khô, buộc dây gai thô, để phần khuôn vuông bị che bớt, chỉ lộ ra khi người mua tự mở."

Bà Tư ngồi cạnh, tay thoăn thoắt gói từng bánh xà phòng vào lớp lá đã hơ qua lửa cho mềm dai. Bà xếp lá thành hình phễu, đặt bánh xà phòng vào giữa, gập bốn góc lại rồi buộc một vòng dây gai mảnh quanh miệng gói, thắt nút gọn trong vài nhịp tay quen thuộc. "Gói kiểu này còn giữ mùi thơm lâu hơn để trần. Được cả hai việc."

Vy ngồi phụ một góc, xếp những gói đã buộc xong vào giỏ tre theo hàng, đếm nhẩm số lượng. Mỗi khi đủ hai mươi gói, cô lại buộc chung thành một bó lớn hơn bằng dây gai thô, dán một mảnh vỏ cây nhỏ ghi số lên trên bằng than.

Tới xẩm tối, cả đống hàng đã gói xong xếp thành từng chồng gọn gàng trong kho: sáu tấm gương mờ bọc vải riêng từng tấm, hơn trăm bánh xà phòng gói lá chuối, cuộn dây gai để riêng một góc không cần nguỵ trang gì thêm. Nam đứng nhìn cả đống hàng, tay xoa cằm, đếm lại một lượt bằng mắt trước khi lên tiếng.

Lộc bước vào kho lúc này, không nói gì, chỉ đi vòng quanh nhìn đống hàng đã gói. Ông cầm một bánh xà phòng bọc lá lên, lật qua lật lại, rồi đặt xuống đúng chỗ cũ.

"Trông khác hẳn hàng để bán bình thường." Ông nói, giọng không còn gay gắt như buổi họp mấy hôm trước. "Nhưng nếu bán được giá, cách gói này cũng không phải vấn đề."

"Vấn đề là nếu khách mở ra thấy cạnh vuông vắn bên trong lớp lá, có nghi ngờ gì không." Se-ra đáp. "Tôi nghĩ không, vì lúc đó họ đã cầm hàng trong tay, muốn mua rồi."

Lộc gật đầu, không tranh luận thêm. Ông đứng nhìn thêm một lúc, mắt lướt qua từng chồng hàng một lần cuối, rồi quay ra, để lại câu nói cuối trước khi bước qua cửa kho. "Mong là đủ."

Tiếng bước chân ông xa dần ngoài sân, hoà vào tiếng sóng vọng lên từ bãi biển phía dưới trấn.

"Còn một việc chưa bàn." Anh nói, giọng chậm lại. "Nếu có ai hỏi hàng này từ đâu ra, trấn mình là gì, phải trả lời sao cho giống nhau."

Trân, vừa tới kho sau khi nghe tin Mai về, ngồi xuống một góc bàn. "Câu hỏi đúng lúc. Nếu mỗi người nói một kiểu, còn đáng ngờ hơn là không nói gì."

"Nói thật một phần, giấu một phần." Dương đề nghị. "Trấn nhỏ mới lập trên một hòn đảo, sống bằng nghề biển và nghề thủ công. Đúng, không cần bịa. Chỉ không nói rõ chuyện đắm tàu, không nói rõ cách làm ra thứ gì, không nói mình từng ở đâu trước khi tới đảo."

"Nếu hỏi cụ thể cách làm gương, làm xà phòng thì sao?" Chính hỏi.

"Nói là bí quyết gia truyền của một người già trong trấn, không tiện kể." A Xuyến góp lời từ góc kho, đang xếp lại chồng vải bọc gương. "Cách nói này người Xích Chiếu quen nghe, không gây khó chịu bằng một câu từ chối thẳng."

"Nếu hỏi trấn có bao nhiêu người, ở đâu chính xác?" Se-ra hỏi thêm, tay vẫn đang gấp một mảnh vải bọc gương cuối cùng.

"Nói chung chung: một hòn đảo nhỏ ngoài khơi, vài chục người, chưa có tên trên hải đồ triều đình." A Xuyến đáp. "Không nói số chính xác, không nói hướng chính xác. Người buôn nào cũng giữ kín chỗ lấy hàng, hỏi kỹ quá mới đáng ngờ."

"Nếu hỏi có đàn ông trong trấn không, có vũ khí không?" Dương hỏi tiếp, giọng nghiêm hơn một chút.

"Câu đó không trả lời trực tiếp." Nam xen vào trước khi A Xuyến kịp đáp. "Nói lảng sang chuyện hàng hoá, không né tránh lộ liễu nhưng cũng không xác nhận."

Nam gật đầu, nhìn quanh một lượt cả nhóm đang đứng vây quanh đống hàng đã gói gần xong. "Vậy chốt câu chung: trấn nhỏ trên đảo, sống bằng nghề biển và thủ công, bí quyết gia truyền không tiện kể chi tiết. Ai được hỏi cũng trả lời đúng vậy, không thêm không bớt."

"Tôi sẽ không phải trả lời câu đó." Mai đứng dậy, phủi tay. "Tôi ở lại trấn, không đi chuyến này."

"Ai giữ trấn khi ba người đi vắng?" Se-ra hỏi.

"Tôi, cùng nửa số người canh gác còn lại." Mai đáp gọn. "Không đổi, đã bàn từ trước khi có chuyện muối."

Cô lấy trong túi ra một mảnh gỗ nhỏ, đưa cho Nam. "Trước khi tôi quên. Trong lúc khảo sát, tìm thêm một điểm nữa, không phải lỗ vuông — một cây bị chặt từ rất lâu, gốc đã mục gần hết, nhưng vết chặt còn thấy rõ hình dạng lưỡi rìu, khác kiểu lưỡi rìu trấn mình đang dùng."

Nam cầm mảnh gỗ, xoay qua xoay lại nhìn kỹ hình vẽ Mai đã phác lại vết chặt bằng than. "Khác thế nào?"

"Lưỡi rìu ta dùng để lại vết cong đều một bên. Vết này thẳng cả hai bên, như bổ bằng một dụng cụ có hai lưỡi đối xứng." Mai chỉ vào hình vẽ. "Tôi không dừng lại đo kỹ, vì đợt này đã hết hạn ba ngày, phải về báo trước. Ghi lại toạ độ rồi, để dành cho đợt sau."

"Ghi vào cùng chỗ với hai lỗ vuông kia." Nam gật đầu, cất mảnh gỗ vào cùng ngăn với tấm bản đồ cũ, xếp cho thẳng hàng với những ghi chú khác đã có từ trước. "Không phải hôm nay, nhưng không quên."

Chiều muộn hôm đó, khi phần lớn số gương đã xát mờ xong, Se-ra gọi mọi người lại kiểm tra một lượt cuối trước khi cất vào kho. Cô xếp sáu tấm gương thành hàng trên bạt, đi dọc theo từng tấm, nghiêng đầu ngắm dưới nhiều góc nắng khác nhau.

"Tấm thứ tư vẫn còn hơi sáng hơn năm tấm kia." Cô dừng lại, cầm tấm đó lên so với tấm bên cạnh. "Không nhiều, nhưng đứng cạnh nhau nhìn ra ngay."

Chính lấy lại túi cát tro, xát thêm vài vòng nhẹ vào tấm thứ tư, rồi đặt lại cạnh những tấm còn lại để so sánh. Lần này độ mờ đã đều, sáu tấm gương trông như cùng một lứa đồ cũ, không tấm nào nổi bật hơn tấm nào.

Chiều muộn, khi phần lớn công việc gói hàng đã xong, Trân gọi riêng A Xuyến ra một góc sân. Cô ngồi xuống cạnh cô gái trẻ, giọng nhẹ hơn lúc họp.

"Em không phải đi chuyến này nếu chưa sẵn sàng." Trân nói. "Tôi biết đại lục là nơi có người của em."

A Xuyến im lặng một lúc, mắt nhìn ra phía biển. "Em muốn đi. Không phải vì tìm mẹ và em ngay lần này — em biết chưa tới lúc. Nhưng em cần tự mắt thấy Cẩm Giang, tự tai nghe người ta nói chuyện, trước khi tính bước tiếp theo."

Trân gật đầu, không hỏi thêm. Cô đặt tay lên vai A Xuyến một lúc rồi đứng dậy, quay lại phía kho nơi mọi người vẫn đang làm nốt phần việc còn lại.

A Xuyến ngồi lại thêm một lúc, nhìn ra mặt biển đang chuyển màu cam nhạt lúc chiều tà. Cô lấy từ trong túi áo ra một mảnh vỏ sò nhỏ, vật cô vẫn mang theo từ ngày đầu trên đảo, xoay xoay trong tay trước khi đứng dậy đi về phía kho theo sau Trân.

Tối đó, trước khi tắt lửa, Nam đi một vòng quanh kho, kiểm lại từng chồng hàng đã gói lần cuối. Ánh đèn dầu anh cầm theo hắt bóng dài lên vách gỗ mỗi khi anh dừng lại ở một chồng hàng. Anh đếm lại số gói xà phòng, so với con số Vy đã ghi trên mảnh vỏ cây, khớp đúng từng bó một. Anh kiểm cuộn dây gai, còn nguyên vẹn chưa động tới, cuộn tròn ngay ngắn trong góc kho.

Anh dừng lại lâu nhất ở chỗ sáu tấm gương, đưa tay chạm vào lớp bề mặt mờ đục Chính vừa xát chiều nay, cảm nhận đúng độ nhám vừa phải dưới đầu ngón tay. Anh nhấc tấm có vệt xước lên, xoay lại đúng góc Chính đã đánh dấu, kiểm tra một lần cuối xem vệt xước có còn lộ ra ngoài lớp vải bọc hay không. Nó nằm khuất hẳn. Anh kéo tấm vải phủ lại, buộc dây cẩn thận, gút chặt hai vòng như cách anh vẫn buộc mọi thứ cần mang ra biển.

Trước khi rời kho, anh ghé qua chỗ mảnh gỗ Mai đưa lúc chiều, vẫn nằm cạnh tấm bản đồ cũ trong ngăn gỗ nhỏ. Anh cầm lên nhìn lại hình vết chặt một lần nữa dưới ánh đèn dầu, ngón tay miết theo đường than Mai đã vẽ, rồi đặt xuống đúng chỗ, không mang theo.