Chương 44: Sổ Triều Đình
Thuộc tiểu thuyết Đế Chế Bắt Đầu Từ Hoang Đảo
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2196 từ · khoảng 11 phút đọc
Phường bạ nằm cách bến chừng mười lăm phút đi bộ, một dãy nhà thấp hơn hẳn khu thương hội, mái ngói cũ, sân trước có hàng chục người xếp hàng dưới nắng sớm. Nam đứng cuối hàng cùng Se-ra, A Xuyến và Cù Đễ, tay Cù Đễ giữ chặt mảnh giấy đóng triện của Khinh Vân trong lớp áo trong cùng, thỉnh thoảng đưa tay sờ lại cho chắc.
Sáng sớm, phố xá đã khác hẳn cảnh tượng đêm qua. Hàng quán mở cửa từ tinh mơ, mùi cháo nóng và bánh hấp lan khắp các con hẻm nhỏ, người gánh nước qua lại tấp nập hơn cả lúc chợ chiều. Cù Đễ dẫn đường không cần hỏi thêm ai, rẽ qua vài ngã ba quen thuộc, dáng đi tự tin dù đây mới là lần đầu tiên trong đời anh thật sự đặt chân tới Cẩm Giang.
Khang ở lại giữ thuyền lần nữa, lần này dáng đứng đã thoải mái hơn hẳn hôm qua — sau một đêm, cảnh tượng bến cảng đông đúc đã bớt xa lạ hơn phần nào.
"Đông hơn con tưởng." Se-ra nói khẽ, nhìn dọc hàng người phía trước — kẻ gánh hàng, người dắt theo cả gia đình, lẫn vài thương nhân ăn mặc chỉnh tề cũng đứng chờ chung hàng với người thường, không ai được ưu tiên hơn ai.
Cù Đễ gật. "Ai buôn bán ở Cẩm Giang lâu dài cũng phải qua đây một lần thôi. Cha tôi từng kể, có người chờ từ sáng tới trưa chỉ để nộp một tờ giấy."
Hàng người nhích dần theo nhịp chậm rãi, thỉnh thoảng dừng hẳn khi một ai đó phía trước tranh cãi với người trong quầy. Nam đứng im, quan sát cách những người khác chuẩn bị giấy tờ, cố học thêm quy trình cho những lần sau.
Một người đàn ông lớn tuổi phía trước, gánh theo hai bồ gốm, bị người trong quầy trả lại giấy vì thiếu một con dấu. Ông ta cãi lại vài câu, giọng gay gắt, nhưng cuối cùng vẫn phải lùi ra khỏi hàng, lầm bầm gì đó rồi bỏ đi tìm nơi đóng dấu còn thiếu, hai bồ gốm vẫn gánh trên vai suốt cả quãng đường quay lại. Cù Đễ nhìn theo, khẽ lắc đầu.
"Thiếu một con dấu thôi cũng phải quay lại từ đầu." Anh nói khẽ với Nam qua A Xuyến. "Mình may mắn vì giấy của Khinh Vân chắc không thiếu gì."
"Chắc không, nhưng vẫn phải xem tận mắt mới yên tâm." Se-ra đáp, mắt không rời khỏi mảnh giấy trong tay Cù Đễ, như thể nhìn kỹ thêm cũng đủ khiến tờ giấy chắc chắn hơn.
Phía trước, một người phụ nữ trẻ ẵm con nhỏ đang giải thích gì đó rất lâu với người trong quầy, giọng nài nỉ. Đứa bé trên tay cô quấy khóc, càng khiến câu chuyện thêm rối. Người trong quầy gật gù, cuối cùng cũng đóng dấu cho qua, khiến cô thở phào rõ rệt trước khi bước đi. A Xuyến nhìn cảnh đó, mím môi, có lẽ đang so sánh trong đầu với chuyện của chính nhóm mình.
Gần một canh giờ sau, tới lượt họ. Người ngồi sau chiếc bàn gỗ thấp là một người đàn ông trung niên, mặt gầy, tay dính đầy vết mực khô, không ngẩng đầu lên ngay khi Cù Đễ đặt mảnh giấy triện xuống bàn. Trên bàn chất một chồng giấy tờ cao, một nghiên mực đã cạn quá nửa, và một chiếc chuông đồng nhỏ để gọi người phía sau mỗi khi cần tra thêm sổ sách.
Ông ta cầm mảnh giấy lên, xoay qua vài góc dưới ánh sáng từ cửa sổ, ngón tay miết qua con dấu triện đỏ như đang kiểm tra độ thật giả bằng cảm giác quen thuộc của nhiều năm làm việc này.
"Thuyền lạ, không giấy phép, có người bảo lãnh." Ông ta lẩm bẩm đọc lại, rồi mới ngước mắt lên nhìn cả bốn người một lượt. "Khinh Vân của Cửu Chân bảo lãnh cho các ngươi?"
"Đúng." A Xuyến đáp, giọng giữ đúng mức lễ phép đã tập luyện suốt buổi sáng.
Viên quan lật một cuốn sổ dày, ngón tay dò theo từng dòng đã ghi trước đó, rồi dừng lại, nhíu mày. "'Hoả Cù.' Chưa từng nghe tên trấn này ở đâu trong sổ cảng."
Cù Đễ hơi cứng người, nhưng vẫn giữ giọng bình thản khi A Xuyến dịch lại câu hỏi. "Trấn nhỏ, ngoài đảo, mới lập chưa lâu."
"Ngoài đảo nào?" Viên quan hỏi tiếp, tay vẫn chưa buông cây bút lông.
"Xa, chưa có tên trên bản đồ triều đình." A Xuyến đáp, đúng như đã bàn — không nói dối, chỉ không nói rõ hơn mức cần.
Viên quan nhìn A Xuyến lâu hơn một chút, như đang cân nhắc có nên hỏi thêm không. Cuối cùng ông ta hạ bút, viết thêm một dòng vào sổ, giọng chuyển sang thứ âm điệu đều đều của người hỏi cùng một câu hàng trăm lần mỗi ngày.
"Có buôn muối không?"
Câu hỏi khiến cả Se-ra và Cù Đễ khựng lại trong một khoảnh khắc rất ngắn, đủ ngắn để viên quan không kịp để ý. A Xuyến dịch lại, giọng không đổi.
"Không." A Xuyến đáp thẳng, không cần chờ Nam gật đầu — câu trả lời này họ đã có sẵn từ trước khi rời Hoả Cù, từ chính quyết định của hội đồng tám ghế. "Chỉ có gương và xà phòng, đã bán hết đêm qua."
"Bán cho ai?"
"Khinh Vân." Cù Đễ đáp, giọng chắc hơn hẳn lúc đầu. "Người bảo lãnh giấy này."
Viên quan gõ nhẹ đầu bút lên mặt bàn vài nhịp, mắt lướt qua cả bốn người một lần nữa, có vẻ đang tìm một kẽ hở nào đó trong câu trả lời để bám vào. Không tìm được gì, ông ta thở ra một hơi ngắn, có phần hơi tiếc.
"Muối là hàng của triều đình, buôn lậu bị bắt không phân biệt trấn lớn trấn nhỏ." Ông ta nói, giọng như một lời cảnh cáo quen thuộc hơn là nhắm riêng vào họ. "Nhớ vậy, dù các ngươi không buôn."
"Nghe nói dạo này có mấy nhóm nhỏ ngoài đảo lén mang muối vào, trộn chung với hàng khác để qua mắt." Viên quan nói tiếp, mắt vẫn dán vào cuốn sổ, giọng thản nhiên như đang kể chuyện phiếm chứ không hỏi thẳng. "Vài tháng trước bắt được một thuyền, chủ thuyền giờ vẫn còn trong ngục chờ xét."
Câu nói khiến Cù Đễ nuốt khan. Đây đúng là thứ chuyện Dương từng nhắc tới trước cả hội đồng khi tranh cãi về việc có nên mang muối tinh đi bán hay không — lúc đó chỉ là lời cảnh báo trên giấy, giờ hiện ra thành một câu chuyện thật từ chính miệng người có quyền bắt giữ họ.
A Xuyến dịch nguyên câu, giọng cố giữ đều dù tay đã hơi siết lại bên vạt áo. Nam đứng lặng, không để lộ phản ứng nào ra ngoài, chỉ khẽ gật một cái rất nhỏ khi nghe hết câu.
"Chúng tôi không mang muối, chỉ có gương và xà phòng." A Xuyến nhắc lại, giọng không đổi so với lần đáp trước.
Viên quan ngẩng lên nhìn thẳng vào A Xuyến một lúc, rồi chuyển ánh mắt sang Nam, sang Se-ra, như đang dò từng người một xem ai sẽ là kẻ để lộ sơ hở đầu tiên. Không ai né tránh ánh mắt đó, cũng không ai vội vàng nói thêm để lấp khoảng lặng.
"Được." Cuối cùng ông ta nói, hạ bút xuống trang sổ, giọng đã trở lại bình thường như trước khi hỏi về muối.
"Sẽ nhớ." A Xuyến đáp.
Viên quan đóng dấu lên mảnh giấy triện của Khinh Vân, rồi viết thêm một tờ giấy mới, đưa cho Cù Đễ. "Giữ tờ này. Từ giờ các ngươi được ở lại Cẩm Giang bao lâu tuỳ ý, không cần tính theo đêm nữa. Nhưng mỗi lần cập bến sau, vẫn phải trình báo trong ngày đầu."
"Chúng tôi định về ngay hôm nay." Nam nói qua A Xuyến. "Còn cần trình báo gì thêm không?"
"Không cần, nếu rời trước khi mặt trời lặn." Viên quan đáp, tay đã với tới xấp giấy của người xếp hàng kế tiếp. "Ra tới cửa sông, nhớ trình thẻ tre cho trạm canh, họ sẽ gỡ tên khỏi sổ chờ đúng ngày."
"Cảm ơn." Nam nói qua A Xuyến, cúi đầu nhẹ, tay đón lấy tờ giấy mới còn ướt mực từ con dấu vừa đóng.
Viên quan đã cúi xuống cuốn sổ, không đáp lại, ngòi bút lại tiếp tục lướt trên trang giấy — dòng chữ "Hoả Cù" vẫn còn đó, mực còn tươi, nằm lẫn giữa hàng chục cái tên khác đã ghi từ sáng.
Cả nhóm bước ra khỏi phường bạ, ánh nắng buổi sáng đã lên cao hơn hẳn lúc mới xếp hàng. Se-ra thở ra một hơi dài, vai hạ xuống rõ rệt lần đầu tiên kể từ khi bước vào sân trong.
"Xong." Cô nói, gấp tờ giấy mới cất kỹ cùng mảnh giấy triện cũ.
"Không hẳn xong." Nam đáp, mắt vẫn còn nhìn về phía cánh cửa phường bạ sau lưng. "Tên trấn mình giờ đã nằm trong sổ triều đình rồi."
Cù Đễ im lặng một lúc, chỉ đi chậm lại một bước, nhìn Nam chờ xem anh nghĩ gì tiếp theo.
"Nhưng không sai luật, không thiếu giấy tờ." Se-ra nói, giọng cố giữ vững. "Ít ra lần này mình sạch."
"Ừ." Nam gật, bước tiếp theo Cù Đễ về phía khu chợ. "Sạch cũng là một cái giá phải trả, không rẻ hơn cái giá mập mờ là bao."
Trên đường về bến, cả nhóm ghé qua khu chợ một lần cuối để mua thêm lương khô và nước ngọt đóng bầu. A Xuyến còn nhận ra vài vị thuốc khô từ những gánh hàng ven đường — thứ bà cô từng dạy cách dùng khi còn nhỏ. Cù Đễ mặc cả với người bán bằng giọng đã tự tin hẳn so với ngày hôm qua, không còn cần A Xuyến đứng cạnh nhắc từng câu.
"Cha tôi từng nói mặc cả giỏi nhất khi mua đồ cho người khác, không phải cho mình." Anh giải thích khi Se-ra hỏi sao giá rẻ hơn hẳn cô tưởng. "Tự nhiên bớt ngại hơn."
Một gánh hải sản tươi bày ngay giữa lối đi, cua và tôm còn giãy trong những chậu nước cạn, mùi tanh nồng lan khắp một đoạn phố. Khang, dù không có mặt sáng nay, đã dặn trước là muốn thử món gì đó lạ miệng mang về. Se-ra dừng lại, chọn một mớ hải sản nhỏ, trả giá nhanh gọn rồi bọc kỹ trong lá chuối mang theo.
Nam đứng chờ, mắt nhìn quanh khu chợ lần cuối trước khi rời khỏi. Những sạp hàng, cách người ta xếp đồ, cách tính tiền bằng những đồng bạc vụn khác hẳn thứ tiền họ quen dùng ở Hoả Cù — tất cả đều đáng nhớ. Anh không nói gì, chỉ ghi nhớ, giữ thói quen cũ từ công việc kỹ sư ngày trước.
Về tới bến, Khang mừng ra mặt khi thấy cả nhóm trở lại đủ người, giấy tờ trong tay. Cả bốn kể lại nhanh chuyện ở phường bạ trong lúc chuẩn bị đồ đạc, gói ghém lương thực vừa mua vào khoang.
Khang mở lá chuối gói hải sản Se-ra vừa mua ra xem, mắt sáng lên trước mấy con tôm còn tươi roi rói. "Ăn trên đường về được không?"
"Được, nhưng phải nấu chín kỹ." Se-ra dặn, cất phần còn lại vào một góc khoang mát, giọng nghiêm hơn hẳn bình thường. "Đồ biển lạ, không cẩn thận dễ đau bụng."
"Vậy là mai không phải lo bị giữ thuyền nữa?" Khang hỏi, tay vẫn đang xếp lại mấy bao lương khô cho gọn.
"Không, nhưng phải trình thẻ tre ở trạm canh khi ra cửa sông." Se-ra đáp, đưa cho anh xem tờ giấy mới còn thơm mùi mực. "Viên quan dặn kỹ vậy, nhắc tới hai lần."
Cù Đễ kiểm lại dây buồm lần cuối, mắt ngước nhìn bầu trời không một gợn mây. "Gió còn thuận, giờ này rời bến là vừa đẹp, tối mai có thể tới gần vùng biển nhà."
A Xuyến đứng ở mũi thuyền, nhìn lại một lần cuối dãy phố chợ và bến tàu đông đúc phía sau, gió sớm thổi tung vài sợi tóc loà xoà trước trán. "Lần sau quay lại, chắc sẽ bớt lạ hơn." Cô nói khẽ, gần như chỉ để tự nhắc mình.
Nam gật, bắt đầu tháo dây neo cuối cùng khỏi cột đá trên bến, rút tờ giấy mới từ tay Cù Đễ gấp lại cẩn thận, cất vào đúng chỗ vẫn giữ mảnh thẻ tre của quan thuế đêm trước. "Vậy không chờ thêm nữa. Nhổ neo, về nhà."