Chương 46: Sổ Của Lộc
Thuộc tiểu thuyết Đế Chế Bắt Đầu Từ Hoang Đảo
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2210 từ · khoảng 11 phút đọc
Vịnh Hoả Cù hiện ra đúng lúc nắng chiều nhạt dần, sớm hơn nửa canh giờ so với ước tính của Cù Đễ. Vách đá quen thuộc, hàng cọc gỗ dựng thẳng ở mép nước, mái lá xám của xưởng rèn — mọi thứ vẫn nguyên như lúc rời đi, chỉ có điều với Nam, sau mười ngày lênh đênh, trông chúng nhỏ bé hơn hẳn trong trí nhớ. Người đầu tiên nhận ra bóng Chín Bảy là một đứa trẻ đang mò cua ở bãi đá, nó bỏ giỏ chạy thẳng vào trấn hét lớn, tiếng vọng lại tận ngoài vịnh. Chưa đầy mười phút sau, cả bến đã đông nghịt người, từ mấy đứa trẻ tò mò tới mấy bác lớn tuổi vốn ít khi rời chỗ ngồi quen.
Mai đứng đầu đám đông, tay vẫn cầm nỏ theo thói quen trực canh, nhưng ánh mắt không giấu được nhẹ nhõm khi đếm đủ năm bóng người trên khoang. Trân đứng cạnh, tay ôm chặt cuốn sổ dày đã mang theo sẵn từ lúc nghe tin báo. Dương chen lên trước, ánh mắt quét ngay qua từng người một cách nghề nghiệp trước khi kịp mừng rỡ.
"Ai ốm?" Ông hỏi, giọng gấp gáp hơn cả lời chào.
"Khang, hai ngày trước." Nam đáp, nhảy xuống bến trước tiên để buộc dây neo. "Đã đỡ, nhưng ông nên xem lại cho chắc."
Dương không chờ mời thêm, bước thẳng lên khoang, kéo Khang ngồi xuống một khối gỗ kê sẵn, bắt mạch, lật mí mắt, hỏi dồn dập từng câu về diễn biến cơn sốt. Vy theo sau, tay đã cầm sẵn một túi lá khô, nhưng chưa vội lấy ra dùng.
"Sốt bao lâu, đỉnh cao nhất ra sao?" Dương hỏi A Xuyến, người đứng cạnh Khang suốt từ lúc xuống bến, chưa rời nửa bước.
A Xuyến kể lại từng bước: mạch nhanh, mồ hôi nhiều, đau bụng quặn từng cơn, cách pha nước gừng, cách đổi vải lau hạ nhiệt theo canh giờ. Dương gật đầu liên tục, thỉnh thoảng hỏi lại một chi tiết nhỏ như thời gian giữa các lần đổi vải.
"Đúng cách rồi." Ông nói, buông tay Khang ra, quay sang nhìn A Xuyến với ánh mắt khác hẳn lúc đầu. "Ai dạy cô làm vậy?"
"Sách chép tay của bà tôi. Chưa từng dùng thật, chỉ nhớ." A Xuyến đáp, giọng nhỏ nhưng không né tránh ánh nhìn.
"Nhớ đúng thì cứu được một mạng người giữa biển, không thuốc men gì trong tay." Dương nói, rồi quay sang Vy. "Ghi lại cách này vào sổ thuốc chung của trấn. Từ nay ai đi biển xa cũng nên mang gừng khô theo, không chỉ để chống say sóng."
Vy gật, lấy ra một mảnh vải nhỏ và than để ghi tạm ngay tại chỗ, chưa kịp mừng chuyến đi đã cắm cúi làm việc. Cô hỏi thêm A Xuyến vài chi tiết về lượng nước gừng, tỉ lệ pha, thời gian giữa các lần cho uống — không phải để kiểm tra lại, mà để chép cho đúng, phòng khi cần dùng lại.
"Ở làng tôi ai cũng biết cách này." A Xuyến nói, hơi ngượng trước sự chú ý bất ngờ. "Không có gì đặc biệt."
"Đặc biệt hay không, giờ nó là của cả trấn rồi." Dương đáp, vỗ nhẹ vai cô một cái. "Cảm ơn."
Khang, thấy mình bỗng thành trung tâm chú ý, cười gượng. "Cháu khoẻ rồi, thật đấy. Không cần khám kỹ đến vậy đâu."
"Khoẻ hay không để tôi quyết." Dương đáp, không buồn ngẩng lên, tiếp tục kiểm tra bụng anh thêm một lượt nữa.
Trong lúc đó, đám đông trên bến đã bắt đầu chuyền tay nhau nhìn những thứ dỡ xuống từ khoang: mấy bao hạt giống lạ buộc túi vải nhỏ, một cuộn vải in hoa văn màu sắc chưa từng thấy trên đảo, và hai cuốn sách bìa cứng chữ Xích Chiếu — Cù Đễ tranh thủ mua thêm lúc còn ở chợ Cẩm Giang, tiện tay gom vào cùng chuyến lương khô và thuốc khô, chưa kịp báo trước cho ai.
"Sách thật à?" Một cậu bé trong đám trẻ học chữ cùng Cù Đễ chen lên, mắt sáng rỡ.
"Sách thật, chữ thật, chưa chắc đọc được hết." Cù Đễ cười, đưa một cuốn cho cậu xem bìa, không mở ra vì sợ ẩm tay làm hỏng giấy.
Nga cũng chạy tới, sờ thử tấm vải hoa văn, xuýt xoa khen màu đẹp hơn hẳn bất cứ thứ gì trấn từng dệt được, rồi hỏi ngay có mua thêm được nữa không trong chuyến sau. Bà Tư đứng xa hơn một chút, chỉ liếc qua rồi quay lại xem kỹ mối chỉ viền — đánh giá bằng con mắt nghề chứ không phải sự tò mò. "Dệt kiểu này khác hẳn cách mình đang làm." Bà lẩm bẩm, tay ước lượng độ dày sợi chỉ giữa hai ngón tay. "Học được thì tốt, không thì cũng biết thêm một cách người ta làm."
Lộc đứng riêng một góc, không sờ vào món nào trong đám hàng hoá, mắt chỉ dán vào cuốn sổ Se-ra vừa đưa cho Trân. Ông lật từng trang, ngón tay dừng lại ở một dòng số, đọc đi đọc lại hai lần trước khi ngẩng lên.
"Họp hội đồng ngay tối nay được không?" Ông hỏi, giọng không lớn nhưng đủ khiến vài người gần đó im bặt.
Trân nhìn Nam, thấy anh gật, liền ra hiệu cho mọi người giải tán bớt, chỉ giữ lại tám ghế hội đồng cùng Cù Đễ để trình bày chi tiết nếu cần. Đám đông tản dần về phía trấn, mang theo chuyện kể sẽ còn lan khắp các bếp lửa tối nay.
Trong căn nhà họp, đèn dầu thắp lên khi trời vừa sụp tối. Nam trình bày lại toàn bộ chuyến đi: giá bán, thẻ tre quan thuế, giấy bảo lãnh của Khinh Vân, việc đăng ký tại phường bạ, và cả khoản phí giới thiệu bị giữ lại ngoài thoả thuận ban đầu. Anh không giấu chi tiết nào, kể cả phần mình từng cân nhắc có nên tranh cãi hay không.
Se-ra tiếp lời, đọc thẳng con số cuối cùng từ trí nhớ. Sáu tấm gương và một trăm lẻ tám bánh xà phòng đổi được số bạc gấp gần bốn lần ước tính ban đầu của Lộc, dù đã trừ khoản phí giữ lại. Cả phòng im lặng một lúc trước con số đó. Kể cả Lộc, người vẫn giữ vẻ mặt không đổi từ đầu buổi, cũng phải dừng bút một nhịp trước khi viết tiếp.
"Vậy tính ra," Trân lên tiếng, mắt vẫn dán vào trang sổ đang chép, "một chuyến đi bằng gần nửa năm công của cả trấn cộng lại, nếu quy đổi theo giá lương thực hiện tại."
"Đúng, nhưng chỉ khi có Khinh Vân đứng ra mua trọn lô ngay tại chỗ." Nam bổ sung. "Nếu phải tự tìm khách lẻ như dự tính ban đầu, thời gian bán chắc kéo dài cả tuần, có khi còn thấp giá hơn."
Lộc chờ tới khi Nam dứt lời mới lên tiếng, tay vẫn giữ nguyên cuốn sổ mở sẵn ở trang ghi khoản phí. "Số tiền này," ông chỉ vào dòng chữ, "không có trong bất cứ lời nào hai bên nói trước khi giao hàng. Đúng không?"
"Đúng." Nam đáp thẳng. "Cô ấy giải thích là thông lệ chung khi đứng ra bảo lãnh."
"Thông lệ của ai? Của thương hội Cửu Chân, hay của riêng cô ta?" Lộc hỏi tiếp, giọng vẫn đều nhưng từng câu như đóng đinh xuống bàn. "Lần đầu gặp, cô ta đã tự ý trừ một khoản không báo trước. Lần sau là bao nhiêu? Lần sau nữa?"
Se-ra lên tiếng trước khi Nam kịp trả lời. "Tôi cũng giận lúc đó. Nhưng số tiền còn lại vẫn gấp mấy lần mọi ước tính trước khi đi. Nếu không có giấy bảo lãnh của cô ta, chúng ta còn chưa chắc đăng ký được ở phường bạ."
"Đăng ký được để làm gì, nếu mỗi lần bán hàng đều bị ăn bớt một phần mà không ai kiểm soát được?" Lộc gạt phắt lý lẽ đó. "Tôi không nói phải cắt đứt. Tôi nói phải rõ ràng ngay từ đầu, bằng giấy, có chữ ký, trước khi giao một món hàng nào nữa."
Dương gật đầu chậm rãi. "Lộc nói không sai phần này. Học phí một lần thì chấp nhận được. Học phí lặp lại thì là bị lợi dụng."
Chính, vốn ít khi lên tiếng ngoài chuyện đồ nghề, gõ ngón tay lên bàn. "Tôi chỉ hỏi một câu. Nếu không có cô ta bảo lãnh, đoàn có đăng ký được ở phường bạ không, hay phải quay về tay không?"
"Không." Nam đáp thẳng. "Không giấy bảo lãnh, quan thuế không có lý do gì cấp phép cho một cái tên trấn họ chưa từng nghe."
"Vậy thì phí đó không hẳn là bị ăn chặn, mà là giá phải trả cho một cánh cửa trước đó chưa từng mở." Chính nói, rồi ngồi lại im, coi như đã nói hết điều muốn nói.
Trân ghi chép liên tục, không xen vào tranh luận, chỉ tới khi cả phòng im lặng một lúc mới lên tiếng. "Vậy coi như hội đồng thống nhất một điều: mọi khoản phí, mọi điều kiện, phải có bằng giấy trước khi giao dịch lần sau. Khinh Vân từng hứa sẽ làm vậy. Lần tới ta cứ theo đúng lời hứa đó mà đòi."
"Còn nếu cô ta không giữ lời?" Mai hỏi, giọng ngắn gọn như mọi khi.
"Thì ta biết rõ hơn ai đang đứng cạnh mình." Nam đáp. "Đối tác thật sự không cần giấu khoản nào cả."
Câu nói khiến cả phòng im lặng một lúc lâu. Lộc gấp cuốn sổ lại, không nói thêm gì, nhưng cũng không còn vẻ gay gắt như lúc mở đầu — coi như tạm chấp nhận hướng giải quyết, dù rõ ràng chưa hài lòng hoàn toàn.
Cù Đễ, ngồi im suốt buổi họp, cuối cùng cũng góp một câu. "Cô ấy còn hỏi ngày cập bến các lần sau, muốn giữ độc quyền nguồn hàng từ Hoả Cù. Tôi chưa trả lời gì."
"Cứ để đó." Trân nói, ghi thêm một dòng vào sổ. "Chuyện đó tính sau, khi đã rõ cô ta đối xử ra sao ở lần kế tiếp."
Mai, ngồi im từ đầu buổi, sau đó mới lên tiếng, hỏi một câu khác hẳn hướng cả phòng đang bàn. "Tên trấn giờ đã vào sổ triều đình. Ai đọc được sổ đó, ngoài quan thuế Cẩm Giang?"
Không ai trả lời ngay. Nam nhớ lại chiếc thuyền tuần tra giáp da vẫn đậu riêng ở bến hôm đó, chưa từng lại gần nhưng cũng chưa từng rời đi.
"Không biết." Anh thừa nhận. "Nhưng từ giờ, coi như cái tên Hoả Cù không còn là bí mật nữa. Ai muốn tìm, có manh mối để tìm."
Mai gật, không hỏi thêm, nhưng ánh mắt cho thấy câu trả lời đó sẽ còn được nhắc lại trong những buổi họp về canh gác sắp tới.
Buổi họp kết thúc khi đêm đã khuya, không ai đưa ra được câu trả lời chắc chắn cho câu hỏi Lộc đặt ra lúc đầu — Khinh Vân là đối tác lâu dài hay chỉ là người đầu tiên học được cách ăn phần của trấn. Nhưng ít nhất, mọi khoản tiền, mọi con số, đều đã được ghi lại rõ ràng trong cuốn sổ Trân đang ôm trong tay.
Nam bước ra khỏi nhà họp sau cùng, đầu vẫn còn vướng lại câu hỏi Lộc đặt ra chưa có lời đáp trọn vẹn. Trước kia mọi rủi ro trấn gặp phải đều nằm trong tầm tay — gỗ thiếu thì tìm gỗ, sắt hỏng thì đổi cách luyện, bánh lái gãy thì làm lại. Lần này khác. Khinh Vân không nằm trong số những thứ sửa được bằng công cụ tốt hơn hay tính toán kỹ hơn. Cô ta là một con người ở rất xa, giữ trong tay một phần vận mệnh của cả trấn mà không ai kiểm soát nổi.
Anh đi ngang qua căn lều quen thuộc, thấy Khang đã ngủ say, A Xuyến ngồi cạnh canh thêm một lúc theo thói quen mấy đêm liền chưa bỏ được, tay vẫn cầm sẵn bát nước gừng còn ấm phòng khi cần. Anh không gọi cô về nghỉ ngay, chỉ đứng tựa cửa nhìn vào, để cô tự quyết định lúc nào thấy đủ yên tâm mà rời đi.
"Cứu được một mạng người, còn ngồi đây làm gì nữa?" Anh hỏi khẽ, giọng cố giữ nhẹ nhàng.
"Quen tay rồi, chưa bỏ được." A Xuyến đáp, không quay đầu lại, mắt vẫn nhìn hơi thở đều đặn của Khang. "Để tôi ngồi thêm một lúc nữa thôi."
Nam gật, không nói thêm, khép cửa lại thật khẽ rồi bước ra ngoài, để lại ánh đèn dầu leo lét soi bóng hai người trong căn lều nhỏ.