Chương 47: Quyền Phủ Quyết
Thuộc tiểu thuyết Đế Chế Bắt Đầu Từ Hoang Đảo
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2216 từ · khoảng 11 phút đọc
Bốn ngày sau khi Chín Bảy cập bến, Nam mang một tấm bản vẽ cuộn tròn tới nhà họp, trải rộng ra giữa bàn trước khi ai kịp ngồi hết vào ghế. Trên đó là sơ đồ một con thuyền thứ hai, gần như sao chép nguyên khung Chín Bảy nhưng lớn hơn một phần ba.
Anh đã thức gần trọn ba đêm liền để vẽ lại từng đường nét, tính lại từng con số sau khi từ Cẩm Giang trở về. Ý nghĩ ban đầu chỉ là một câu nói bâng quơ với Se-ra trên đường về, nhưng càng nghĩ càng thấy rõ ràng hơn: chuyến đi vừa rồi chứng minh biển không còn là rào cản cố định như những năm đầu dạt lên đảo, chỉ còn là chuyện có đủ phương tiện hay không. Với anh, đó là loại bài toán quen thuộc nhất — thứ có thể giải bằng gỗ, bằng người, bằng thời gian, không phải chờ trời thương.
"Tôi muốn khởi công ngay tuần này." Anh nói, giọng chắc như đã tính toán kỹ từ lâu chứ không phải bột phát sau chuyến đi vừa rồi. "Có hai thuyền, mỗi chuyến chở gấp đôi, mỗi năm đi được nhiều lần hơn. Số tiền vừa thấy ở Cẩm Giang mới chỉ là một phần nhỏ nếu ta làm đúng cỡ."
Anh chỉ tay vào mấy dòng số ghi bên cạnh sơ đồ. "Chín Bảy chở tối đa sáu trăm cân hàng. Thuyền thứ hai lớn hơn, chở được gần một ngàn. Cộng cả hai chuyến một năm thay vì một, lượng hàng bán ra tăng gấp ba, gấp bốn so với chuyến vừa rồi. Đó là còn chưa tính Khinh Vân đang muốn mua đều đặn hơn."
"Nghe hay đấy." Chính lên tiếng, vẫn chưa ngẩng đầu khỏi tấm bản vẽ. "Nhưng đóng một khung sườn cỡ đó, riêng phần bản lề và đinh gỗ đã gấp rưỡi Chín Bảy. Xưởng rèn tôi không rảnh tay để làm thêm nếu vẫn phải giữ tiến độ sửa chữa thường ngày."
Cả tám ghế hội đồng có mặt đông đủ hôm nay, khác hẳn những buổi họp thường chỉ cần sáu bảy người là đủ quyết. Tin về số tiền mang về từ Cẩm Giang đã lan khắp trấn mấy hôm nay, ai cũng đoán được cuộc họp này sẽ bàn tới chuyện gì lớn.
Mai ngồi khoanh tay, nhìn tấm bản vẽ với vẻ mặt khó đoán, còn Chính cúi hẳn người xuống gần sát mặt bàn, ngón tay lần theo từng đường nét khung sườn như đang tự tính trong đầu số bản lề, số đinh gỗ cần thêm. Dương và Vy ngồi cạnh nhau, chưa nói gì nhưng đã trao đổi ánh mắt với nhau một lần.
Cả phòng im lặng một lúc, chỉ có tiếng Se-ra xê dịch chiếc ghế để nhìn rõ hơn tấm bản vẽ. Trân là người đầu tiên lên tiếng, không phản đối cũng không ủng hộ ngay, chỉ hỏi.
"Cần bao nhiêu gỗ, bao nhiêu người, bao lâu?"
"Gỗ thì đã có sẵn phần lớn từ đợt hạ trước, cộng thêm khai thác mới. Người thì..." Nam khựng lại nửa câu, nhìn quanh phòng. "Cần rút bớt từ chỗ khác trong một thời gian."
Lộc, người từ đầu buổi chỉ ngồi im lật vài trang sổ trước mặt, đặt bút xuống bàn thành một tiếng cạch khô khốc, đủ khiến cả phòng chú ý.
"Rút từ chỗ nào?" Ông hỏi. "Nói rõ ra, đừng nói 'chỗ khác' chung chung."
Nam do dự một nhịp. "Một phần từ tổ trồng trọt, một phần từ tổ canh gác ban ngày. Chỉ trong hai tháng đầu, lúc cần nhân lực nhiều nhất."
"Hai tháng đầu đúng lúc mùa gieo hạt." Lộc lật một trang sổ khác, chỉ vào hàng số đã ghi sẵn từ trước, như thể đã lường trước buổi họp này sẽ diễn ra. "Vy đã báo từ tuần trước, nếu gieo trễ hơn nửa tháng so với lịch, sản lượng vụ này giảm ít nhất một phần năm."
Vy gật, tự mình nói tiếp thay vì để Lộc trích lại lời mình. "Đất trấn không rộng, mỗi ngày trễ đều tính ra thành thóc mất. Ba người rút đi trong hai tháng, phần đất họ phụ trách coi như bỏ hoang nửa vụ. Không phải chuyện chờ được."
"Rút người trồng trọt lúc này không phải chuyện có thể bù lại sau." Lộc kết luận, gấp cuốn sổ lại một nhịp rồi mở ra tiếp trang khác.
Mai cũng lên tiếng, giọng ngắn gọn như mọi khi. "Canh gác ban ngày cũng vậy. Rút hai người khỏi phiên trực, số còn lại phải kéo dài ca gấp rưỡi. Sau chuyến vừa rồi, tên trấn đã vào sổ triều đình, đây không phải lúc hợp lý để mỏng canh gác hơn."
Nam nhìn Mai, không phản bác được lý lẽ đó, đành gật đầu thừa nhận cô nói đúng.
"Chỉ hai tháng." Nam nhắc lại, giọng bắt đầu có phần gay gắt hơn. "Sau đó trả người về đúng chỗ cũ."
"Hai tháng thiếu người đúng vào mùa gieo, không có 'trả lại sau' cho một vụ mùa đã lỡ." Lộc đáp, không nhượng bộ nửa phân. "Tôi không ký."
Câu nói khiến cả phòng lặng đi. Đây là lần thứ hai kể từ khi nhận ghế, Lộc dùng thẳng quyền phủ quyết ghi trong điều kiện thứ tám — mọi việc tiêu quá mười ngày công phải có chữ ký của ông trước khi bắt đầu.
"Ông chặn tôi từ đợt cột buồm rồi." Nam nói, đứng bật dậy khỏi ghế. "Giờ lại chặn tiếp. Ông có thật sự cân đối con số, hay chỉ không muốn tôi làm được việc lớn?"
Câu hỏi đó lập tức khiến không khí trong phòng đông cứng lại. Dương liếc sang Trân, còn Se-ra ngừng hẳn động tác đang vuốt phẳng góc bản vẽ.
Lộc không đáp ngay. Ông đứng dậy, chậm rãi lật cuốn sổ về đúng trang ghi rõ điều kiện ông từng đưa ra khi nhận ghế thứ tám năm trước: dùng chữ ký để trả thù riêng, mất ghế ngay lập tức, không cần biểu quyết.
"Anh muốn kiểm tra điều đó ngay bây giờ à?" Ông hỏi, đẩy cuốn sổ về phía Nam. "Cứ mời Trân đọc lại luật, rồi đối chiếu từng con số tôi vừa nói. Nếu tôi sai một chỗ nào, anh cứ nói thẳng, tôi rời ghế ngay tại đây."
Không ai lên tiếng. Nam nhìn cuốn sổ, rồi nhìn Lộc, cảm giác vừa buông ra một câu mà chính anh cũng không chắc có đúng hay không.
Trân đứng dậy, cầm cuốn sổ của Lộc lên xem kỹ từng dòng, đối chiếu với sổ nhân lực của chính mình đang mang theo. Một lúc lâu trôi qua trong im lặng, chỉ có tiếng giở trang giấy.
"Con số của Lộc đúng." Cô nói cuối cùng, đặt cả hai cuốn sổ xuống bàn. "Mười tám người khoẻ mạnh, đã kín việc từ trước. Rút bớt tay trồng trọt và canh gác đúng vào mùa gieo là rủi ro thật, không phải cái cớ."
Nam ngồi thụp xuống ghế, không nói gì thêm một lúc. Cơn nóng lúc nãy đã hạ xuống, nhường chỗ cho một cảm giác khó chịu hơn. Thua lý lẽ còn chịu được. Nghi ngờ sai một người đã luôn làm đúng phần việc của mình mới là thứ khiến anh ngồi lặng đi.
"Tôi xin lỗi vì câu vừa rồi." Anh nói, nhìn thẳng vào Lộc. "Ông không sai."
Lộc gật đầu, không nói gì thêm về chuyện đó, coi như đã khép lại. Ông ngồi xuống, kéo tấm bản vẽ về phía mình, nhìn kỹ hơn lần đầu tiên từ lúc buổi họp bắt đầu.
Đây không phải lần đầu Nam nhận ra bài học này, nhưng mỗi lần vẫn thấm thía chẳng kém lần trước: mọi kế hoạch dù tính kỹ tới đâu cũng phải trả một cái giá nào đó, và cái giá lần này là chính lòng tin của người đã chịu làm việc dưới quyền một chủ sự từng mắc sai lầm chết người. Anh tự nhắc mình lần nữa: quyền lực trong hội đồng là thứ phải chia sẻ đúng cách, không phải phần thưởng để giành lấy cho riêng mình.
"Không có nghĩa là không làm được." Ông nói, giọng đã dịu hẳn. "Chỉ là không làm theo cách này, vào lúc này."
Trân gật, tiếp lời ngay khi thấy cả hai đã chịu hạ giọng. "Vậy đề nghị: cho phép kéo nốt số gỗ còn lại từ đợt hạ trước về trấn, xẻ ván sẵn, đóng khung sơ bộ bằng đúng nhân lực rảnh hiện có — không đụng tới tổ trồng trọt hay canh gác. Sau khi qua mùa gieo, họp lại, tính tiếp phần còn lại."
Cô nhẩm tính ngay tại chỗ, đọc to cho cả phòng cùng nghe. "Nhân lực rảnh hiện có khoảng năm người, làm liên tục thì phần kéo gỗ và xẻ ván mất chừng ba tuần, dưới hẳn mức mười ngày công phải xin chữ ký trước — coi như không cần bàn thêm lần nữa cho tới khi tính đóng khung thật."
"Ba tuần thì được." Lộc gật, đưa mắt nhìn lại tấm bản vẽ một lần nữa, giọng đã bớt hẳn vẻ cứng rắn lúc đầu. "Miễn không kéo thêm người từ chỗ khác giữa chừng. Cần thêm ai, phải quay lại đây xin trước, không tự ý quyết ngoài hiện trường."
"Được." Nam đáp, không tranh cãi thêm lời nào về điều kiện đó.
Lộc nhìn qua từng con số một lần nữa, rồi gật. "Được. Tôi ký phần đó."
Nam nhìn tấm bản vẽ, rồi nhìn cả phòng, gật đầu chấp nhận phương án bị thu hẹp hơn nhiều so với dự tính ban đầu. "Vậy làm phần đó trước. Còn hơn không làm gì cả."
Cuộc họp tan muộn hơn thường lệ. Nam cuộn lại tấm bản vẽ, không giấu được vẻ tiếc nuối khi gấp nó nhỏ lại chỉ còn bằng một phần tư kích thước ban đầu trên bàn. Lộc đứng dậy sau cùng, đặt cuốn sổ của mình lại đúng chỗ trên giá, không nói thêm lời nào trước khi rời phòng.
Bên ngoài, Se-ra chờ sẵn ở bậc cửa. "Không sao đâu." Cô nói, khi thấy Nam vẫn còn cầm tấm bản vẽ cuộn chặt trong tay. "Còn thuyền, còn gỗ, còn người. Chỉ là chưa đúng lúc."
"Câu vừa nãy của tôi, với Lộc." Nam nói, không nhìn thẳng vào cô. "Nghĩ lại thấy nặng lời quá."
"Ông ấy không giận đâu." Se-ra đáp. "Người giữ sổ lâu năm như vậy, nghe bị chất vấn kiểu đó chắc cũng quen rồi. Cái quan trọng là cậu chịu nhận sai ngay tại chỗ, trước mặt cả hội đồng."
Nam gật, không nói thêm. Anh bước xuống bậc thềm, hướng về phía bãi gỗ nơi vài khúc thân cây vẫn còn nằm chờ từ đợt hạ ở núi tây bắc, ánh trăng non vừa nhô lên chiếu mờ mờ lên lớp vỏ cây xù xì.
"Mai bắt đầu kéo nốt số gỗ còn lại." Anh nói, giọng đã trở lại bình thường. "Xẻ ván trước, đóng khung sơ bộ sau. Còn hơn không làm gì cả trong lúc chờ."
Sáng hôm sau, năm người tập trung ở bãi gỗ từ lúc trời còn nhá nhem, dây thừng và đòn khiêng đã chuẩn bị sẵn từ tối qua. Nam đích thân ra hiện trường, không giao hẳn cho ai khác, tay xắn cao tay áo bắt đầu buộc dây quanh khúc gỗ đầu tiên cùng mọi người. Cù Đễ, vừa nghỉ ngơi được vài hôm sau chuyến biển, cũng xin đi theo phụ kéo, dù Dương từng dặn nên nghỉ thêm ít ngày.
"Chỉ kéo gỗ thôi, không nặng bằng chèo thuyền giữa giông đâu." Cù Đễ cười, gạt lời từ chối của Nam, vác luôn một đầu dây lên vai, bước những bước chắc chắn đầu tiên trên mặt đất khô ráo sau nhiều ngày chỉ quen với sàn thuyền chòng chành.
Tới trưa, hai trong ba khúc gỗ còn lại đã được kéo về gần tới bìa rừng, còn cách bãi xưởng chưa đầy nửa dặm. Chính đứng chờ sẵn ở đó, tay cầm thước đo, bắt đầu đánh dấu những đoạn cần xẻ trước để dựng khung sơ bộ, không đợi tới khi cả ba khúc về đủ mới bắt tay vào việc.
"Khúc này thẳng thớ, dùng làm sống thuyền được." Ông vừa nói vừa gõ nhẹ lên mặt gỗ, nghe âm thanh vọng lại để đoán độ đặc bên trong. "Còn khúc kia hơi cong, để dành làm sườn ngang."
Lộc ghé qua bãi gỗ vào cuối buổi chiều, không nói gì, chỉ đứng nhìn một lúc rồi mở cuốn sổ ra ghi lại số ngày công đã dùng tính tới thời điểm đó. Ba ngày công cho buổi sáng, khớp đúng dự tính, chưa lệch một phân so với con số Trân đưa ra trong buổi họp. Ông gấp sổ lại, gật đầu một cái với Nam trước khi quay về, không cần thêm lời nào.