Chương 56: Doi đất Gành Sú

Thuộc tiểu thuyết Đế Chế Bắt Đầu Từ Hoang Đảo

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2251 từ · khoảng 11 phút đọc

Sáng hôm sau, Nam và Trân đi riêng, không mang theo cả hội đồng. Thuyền nhỏ, chỉ hai người chèo, rời bến lúc trời còn nhá nhem để tới Cẩm Giang trước giờ chợ đông. Sương còn đọng trên mạn thuyền, ướt lạnh tay mỗi lần Nam chuyển mái chèo. Trân giải thích lý do khi còn ở giữa vịnh: càng ít người thấy hai người tới thương điếm lúc này, càng ít cớ để hội buôn Nam Cẩm nghĩ trấn đang tính chuyện gì lớn. Một chuyến đi công khai, rình rang, chẳng khác gì tự vẽ đường cho kẻ đang rình. Cô mang theo đúng một tập giấy trắng và một thanh mực, không mang theo bất cứ thứ gì gợi ý đây là một chuyến đi bàn chuyện lớn nếu chẳng may bị soát.

Khinh Vân đã đợi sẵn từ sớm, không ở gian hàng ngoài mặt phố mà trong một căn buồng nhỏ phía sau, nơi cô vẫn cất sổ sách. Trên bàn đã bày sẵn mấy tờ giấy ghi chi chít chữ, nét mực còn chưa khô hẳn — rõ ràng cô đã ngồi viết từ đêm qua, không đợi tới sáng mới bắt tay vào việc. Mắt cô thâm quầng nhẹ, tóc búi vội không gọn như mọi lần tiếp khách, nhưng tay vẫn xếp tập giấy ngay ngắn theo thứ tự, không có vẻ gì của một người vừa thức trắng đêm mà mất phương hướng.

"Tôi đoán trước hai người sẽ hỏi phần này, nên tra sẵn." Cô đẩy tập giấy về phía Trân. "Luật cảng Xích Chiếu về đất khai khẩn."

Trân cầm lên đọc lướt, rồi đọc chậm lại. Nam nhìn qua vai cô, chỉ thấy chữ dày đặc, không đọc được hết nhưng nhận ra vài con số được gạch chân. Cách Trân đọc — mắt lướt nhanh qua đoạn mở đầu rồi dừng hẳn lại ở phần điều khoản — khiến Nam nhớ tới lần cô kể mình từng ngồi hàng giờ đọc hợp đồng cảng biển ở công ty cũ. Thứ giấy tờ đó dày cả gang tay. Một dấu phẩy đặt sai chỗ, cô từng nói, có thể đổi cả triệu đô. Luật cảng Xích Chiếu ngắn hơn nhiều, nhưng ánh mắt cô soi vào từng dòng vẫn y hệt.

"Muốn dựng một cơ sở cố định ngoài thành — không phải thuê gian hàng trong chợ như thương điếm — phải có giấy phép khai khẩn do phủ đường cấp." Khinh Vân nói, giọng đều đều như đang thuộc lòng. "Xin giấy mất chừng một tháng nếu suôn sẻ, lâu hơn nếu quan phụ trách khó tính. Sau khi được cấp, mỗi mùa phải nộp thuế đất — tính theo diện tích, không theo doanh thu, nên dù cơ sở chưa sinh lời vẫn phải đóng đều."

"Bao nhiêu?" Trân hỏi thẳng.

"Còn tuỳ diện tích xin, nhưng với một khoảnh đất cỡ trung bình, chừng năm lượng bạc một mùa." Khinh Vân đáp không chớp mắt. "Rẻ hơn mọi người tưởng. Chỗ đắt không nằm ở thuế."

"Nằm ở đâu?"

"Nằm ở cái tên đứng ra xin giấy." Cô gõ ngón tay lên dòng chữ gạch chân đậm nhất. "Người đứng tên phải có hộ tịch Xích Chiếu chính thức, hoặc phải có một hội buôn đã đăng ký đứng ra bảo lãnh. Hoả Cù không có hộ tịch — chỉ có tên ghi trong sổ triều đình từ năm ngoái, không phải hộ tịch thật. Tự đứng tên là không được, phủ đường sẽ bác thẳng đơn."

Nam ngồi im một lúc, nhớ lại đúng cảm giác này — cảm giác mọi con đường tưởng thẳng đều vòng qua một cánh cửa cần người khác mở hộ. Anh hỏi câu đang chờ sẵn trong đầu từ tối qua.

"Vậy cô đứng bảo lãnh?"

"Tôi đứng được." Khinh Vân gật, không do dự. "Nhưng không miễn phí."

"Bao nhiêu?" Lần này Nam hỏi.

"Mười lăm phần trăm cổ phần trong cơ sở mới." Cô nói thẳng, không vòng vo mở đầu bằng lời xin lỗi hay giải thích dài dòng như người khác vẫn làm khi ra giá cao. "Không phải vì tôi tham. Vì tôi đứng tên nghĩa là chịu trách nhiệm trước phủ đường nếu có chuyện — thuế trễ, giấy sai, hay bị ai đó tố cáo. Rủi ro đó phải có giá."

Trân đặt tập giấy xuống, ngón tay vẫn giữ nguyên chỗ đang đọc. "Rủi ro giống hệt bên thương điếm."

"Không hẳn giống." Khinh Vân lắc đầu. "Bên thương điếm, mọi thứ đứng tên cá nhân tôi — Nam Cẩm chỉ cần dằn mặt vài người quen của tôi là đủ làm tôi lung lay, vì không có gì tách bạch giữa tôi và cái gian hàng đó. Còn giấy khai khẩn cấp cho một cơ sở có tên riêng, đăng ký riêng, không cấp cho cá nhân tôi. Muốn thu hồi, phủ đường phải theo đúng thủ tục — tra xét, ra văn bản, cho thời hạn khiếu nại. Không thể chỉ vì vài lời dằn mặt ngoài chợ mà tước giấy được."

Nam thấy Trân khẽ gật, kiểu gật của người vừa nghe ra một chi tiết đáng giá hơn cả câu hỏi ban đầu. Cô hỏi tiếp, giọng đã bớt dè chừng hơn lúc mới ngồi xuống.

"Vậy nếu sau này cô rút phần bảo lãnh, cơ sở có sập theo không?"

"Không, nếu đăng ký đúng cách ngay từ đầu." Khinh Vân đáp. "Bảo lãnh chỉ cần lúc xin giấy lần đầu. Một khi giấy đã cấp, cơ sở tồn tại độc lập, tôi rút đi thì tên tôi rút khỏi sổ cổ phần, nhưng giấy phép vẫn còn nguyên cho tên cơ sở."

Nam nhìn Trân, thấy vai cô đã hạ xuống một chút. Chưa hẳn là hài lòng, chỉ là bài toán vừa chuyển từ mơ hồ sang có hình dạng cụ thể để tính. Cô lấy một tờ giấy trắng, bắt đầu vẽ một khung tổ chức đơn giản: tên cơ sở đứng độc lập ở giữa, một nhánh nối tới Hoả Cù, một nhánh nối tới phần cổ phần của Khinh Vân, không nhánh nào chồng lên nhánh nào.

"Được." Trân nói. "Vậy vấn đề còn lại là chọn chỗ."

Khinh Vân trải một tấm bản đồ vẽ tay lên bàn, nét mực nhạt hơn hẳn tập giấy luật, rõ ràng được vẽ từ lâu và dùng lại nhiều lần. Cô chỉ vào một vệt xanh sẫm phía nam cửa sông.

"Gành Sú." Cô nói. "Một doi đất ngập mặn, cách Cẩm Giang nửa buổi thuyền xuôi theo bờ. Ít người qua lại — dân trong thành không thích lui tới vì đất lầy, muỗi nhiều, không hợp trồng trọt. Nhưng có nguồn nước ngọt cách đó không xa, một con suối nhỏ chảy quanh năm." Cô lấy ngón tay đo dọc theo bờ trên bản đồ, ước lượng thuỷ triều lên xuống mỗi ngày ngập tới đâu, chỗ nào đất cao hơn mực nước ròng đủ để dựng nền chắc. "Ngày nước lớn, nửa doi đất chìm dưới gang tay nước mặn. Ngày nước ròng, đi bộ được từ đầu tới cuối không lún quá mắt cá."

"Ít người qua lại nghĩa là ít mắt để ý." Nam nói, hiểu ngay lý do Khinh Vân chọn chỗ này trước khi cô kịp giải thích thêm.

"Đúng vậy." Cô gật. "Nam Cẩm có tai mắt khắp bến chính và các kho lớn. Gành Sú không nằm trong tuyến họ thường qua. Muốn theo dõi phải cử người riêng, tốn công hơn hẳn."

Trân cúi xuống nhìn kỹ tấm bản đồ, ngón tay đo khoảng cách bằng đốt tay, thói quen cũ từ những năm còn làm ở cảng biển thật. "Đất ngập mặn dựng nền khó hơn đất khô. Cọc phải đóng sâu, chống lún, chống mục vì ẩm quanh năm."

"Khó hơn, nhưng không phải không làm được." Khinh Vân đáp. "Ngư dân quanh vùng vẫn dựng chòi trên loại đất này, chỉ là ít ai dựng thứ gì lớn và ở lâu dài."

Nam im lặng một lúc, hình dung lại lời Se-ra tối qua về vật liệu phải chở từ đảo qua, về nhân lực phải ở lại dài ngày giữa nơi lầy lội, muỗi nhiều. Ý tưởng đêm qua còn mơ hồ giờ đã có hình khối rõ hơn — nhưng cũng nặng hơn theo đúng tỷ lệ đó, mỗi chi tiết cụ thể lại kéo theo một khó khăn cụ thể không kém.

"Có chỗ nào khác gần thành hơn không?" Anh hỏi, dù đã đoán trước câu trả lời.

"Có, nhưng chỗ nào gần thành cũng đã có chủ, hoặc nằm trong tầm mắt của quá nhiều người." Khinh Vân gấp tấm bản đồ lại một nửa, để lộ rõ hơn phần Gành Sú. "Xa một chút, đổi lấy yên tĩnh một chút. Tôi nghĩ với việc trấn đang làm, yên tĩnh đáng giá hơn gần."

Trân gật, không phản đối. Cô ghi lại tên "Gành Sú" lên góc tờ giấy trắng, dưới khung tổ chức vừa vẽ, rồi khoanh tròn hai lần — dấu hiệu riêng của cô cho những quyết định cô coi là đã đủ chắc để mang về báo cáo, dù chưa phải quyết định cuối cùng.

"Còn một việc." Nam nói, nhớ ra điều mình chưa hỏi. "Ai đứng tên trực tiếp trong sổ cơ sở? Không phải Hoả Cù, không hẳn là cô — vậy là ai?"

Khinh Vân im lặng một nhịp, lần hiếm hoi Nam thấy cô cân nhắc trước khi trả lời thay vì đáp ngay. "Phải là người có hộ tịch Xích Chiếu thật, sống ở Cẩm Giang, không dính líu công khai tới Hoả Cù trước đó. Tôi có vài người quen đủ tin cậy, nhưng chưa hỏi ai chính thức. Để tôi lo phần này, cần thêm vài ngày."

"Được." Trân nói. "Nhưng mọi thoả thuận với người đó phải ghi giấy rõ ràng trước khi ký bất cứ gì với phủ đường. Không lặp lại kiểu miệng hứa như thương điếm hồi đầu."

Khinh Vân khẽ nhếch mép, kiểu cười ngắn của người vừa bị nhắc lại đúng bài học của chính mình. "Lần này tôi cũng không định làm khác."

Ba người ngồi thêm một lúc, bàn thêm vài chi tiết nhỏ — thời gian chèo thuyền từ Hoả Cù tới Gành Sú (gần một buổi, xa hơn Cẩm Giang một chút), khả năng dùng chính Song Ngư khi thuyền hạ thuỷ để chở vật liệu và tốp thợ đầu tiên ra khảo sát thực địa trước khi tính chuyện xin giấy chính thức. Trân nhấn mạnh: chưa nộp đơn gì tới phủ đường lúc này, mọi thứ vẫn còn ở giai đoạn dò đường, tránh làm to chuyện trước khi có phương án chắc chắn để mang về hội đồng.

Trên đường ra bến, Nam đi chậm lại một bước, nhìn quanh khu chợ đông đúc buổi sáng. Không thấy bóng dáng người của hội buôn Nam Cẩm nào quen mặt, nhưng anh vẫn có cảm giác mỏng manh rằng đâu đó trong dòng người qua lại, có ai đó đang để ý kỹ hơn bình thường tới hai người vừa rời khỏi thương điếm nhỏ. Anh không nói ra cảm giác đó với Trân, chỉ đi nhanh hơn một chút, đủ để không ai theo kịp mà không lộ vẻ vội vã.

Thuyền rời bến giữa trưa, ngược sóng về Hoả Cù. Trân ngồi im phần lớn chặng đường, mắt vẫn dán vào tờ giấy vẽ khung tổ chức, thỉnh thoảng sửa lại một nét chữ. Nam chèo, để cô yên với việc của mình, chỉ lên tiếng khi thấy đảo đã hiện rõ phía trước.

"Nghĩ sao?" Anh hỏi.

"Nghĩ rằng lần đầu tiên từ khi thương điếm gặp rắc rối, mình đang đi trước một bước thay vì chạy theo sau." Trân đáp, không ngẩng đầu lên. "Nhưng một bước không phải cả quãng đường. Còn giấy phép, còn người đứng tên, còn phải thuyết phục hội đồng duyệt tiền cho việc chưa chắc sinh lời ngay."

Nam không đáp lại ngay, chỉ nhìn về phía đảo, nơi khói bếp chiều đã bắt đầu bốc lên từ mấy nóc nhà quen thuộc. Ý tưởng đêm qua giờ đã có tên — Gành Sú — có một con số cụ thể — mười lăm phần trăm, năm lượng bạc mỗi mùa — và có một khung tổ chức vẽ tay còn nét mực chưa khô hẳn. Chưa phải một cơ sở đứng vững, nhưng đã đủ để không còn là một câu nói buông ra giữa cuộc họp khẩn.

Anh nghĩ tới việc mình sẽ phải trình bày lại toàn bộ trước hội đồng tối nay. Se-ra sẽ hỏi lại đúng những câu cô đã hỏi ở ch55. Chỉ khác là giờ đã có câu trả lời cụ thể hơn cho phần lớn trong số đó. Lộc chắc sẽ hỏi thêm về con số năm lượng bạc mỗi mùa, tính xem lấy từ đâu trong khoản dự trữ hiện có. Dương và Vy có lẽ sẽ hỏi ai trong số nhân lực rảnh có thể ra Gành Sú dài ngày. Nam không có sẵn câu trả lời cho tất cả. Nhưng lần đầu tiên, anh thấy mình đang mang về một bộ câu hỏi đã được thu hẹp — không còn nguyên hình dạng thô như đêm qua.