Chương 60: Chữ khai báo thương danh

Thuộc tiểu thuyết Đế Chế Bắt Đầu Từ Hoang Đảo

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2212 từ · khoảng 11 phút đọc

A Xuyến mở cửa sau tiếng gõ thứ hai của Nam, không nói gì, chỉ tránh sang một bên để anh bước vào. Ngọn đèn dầu trong lán cháy nhỏ, chỉ đủ soi rõ khung cửi và mấy cuộn chỉ xếp gọn bên cạnh. Họ ngồi đối diện nhau bên khung cửi, không ai mở lời trước trong một lúc lâu. Ngoài kia, sóng vẫn vỗ đều vào chân bến, tiếng động duy nhất lấp vào khoảng im lặng giữa hai người.

"Tôi không trách anh vì lý lẽ." Cuối cùng cô nói. "Tôi trách vì không ai hỏi tôi trước khi quyết."

"Cô đúng." Nam thừa nhận, không tìm cách bào chữa thêm. "Lần sau, dù kết quả có khác hay không, tôi sẽ hỏi trước."

Cô không đáp lại ngay, chỉ gật đầu rất khẽ — chưa phải một lời tha thứ trọn vẹn, nhưng đủ để cả hai biết khoảng cách vừa hẹp lại một phần, dù chưa liền hẳn.

"Nếu có tin gì về mẹ tôi, dù nhỏ tới đâu, tôi muốn nghe ngay, không qua ai kể lại." Cô nói thêm, khi Nam đã đứng dậy chuẩn bị về.

"Được." Anh đáp, không hứa gì thêm ngoài từ đó.

Nam ra về khi trời đã khuya, lòng nhẹ hơn lúc tới nhưng không dám chắc mọi thứ đã ổn. Anh đi chậm qua sân, ngoái nhìn lại một lần, thấy ánh đèn trong lán A Xuyến vẫn còn sáng thêm một lúc lâu sau khi anh khép cửa ngoài.

Sáng hôm sau, tin xấu tới trước khi mặt trời lên hẳn.

Người mang tin là A Tứ, chân chạy việc quen thuộc của Khinh Vân, tới bằng thuyền thuê vội, thở chưa đều đã bắt đầu kể. Áo anh còn ướt sũng mồ hôi, tóc bết lại vì chèo gấp suốt cả một chặng dài không nghỉ. Hội buôn Nam Cẩm vừa đổi chiến thuật — không còn dừng ở việc ép giá qua kho bãi và vốn vay nữa.

"Họ tố cáo lên phủ đường." A Tứ nói. "Nói thương điếm bán hàng không rõ nguồn gốc, xin quan cho người tới thanh tra."

Trân, vừa dự họp về chuyện đàm phán thất bại đêm qua, lập tức đứng bật dậy khỏi ghế. "Thanh tra khi nào vậy?"

"Chưa định ngày. Có thể vài hôm, có thể một tuần." A Tứ đáp. "Nhưng Khinh Vân nhờ tôi nói rõ: nếu họ lần ra nguồn hàng, mọi chuyện sẽ hỏng hết."

Cả nhà chung im lặng. Ai cũng hiểu vấn đề nằm ở đâu — cái tên Hoả Cù mới chỉ được ghi vào sổ hộ tịch ở phường bạ Cẩm Giang từ ch44, một mảnh giấy xác nhận sự tồn tại chứ chưa hề có tư cách thương mại chính thức nào đi kèm. Nếu thanh tra lần ra hàng hoá tới từ một hòn đảo không có giấy phép buôn bán, thương điếm hoàn toàn có thể bị niêm phong ngay tại chỗ, bất kể hàng có hợp pháp hay không.

Chính là người phá vỡ im lặng trước tiên, giọng có phần gay gắt. "Chúng lại đánh đúng lúc chúng ta yếu nhất. Đêm qua vừa mất công đàm phán, sáng nay đã thêm chuyện này."

"Không phải trùng hợp." Mai nói, tay vẫn còn mỏi rã sau chuyến đi biển hôm trước nhưng giọng vẫn sắc. "Họ biết đích xác lúc nào ta yếu nhất. Có ai đó theo dõi trấn kỹ hơn ta tưởng."

Lộc gõ ngón tay lên bàn, thói quen quen thuộc mỗi khi tính toán. "Câu hỏi không phải ai theo dõi. Là ta còn bao lâu trước khi thanh tra thật sự tới."

"Đây không phải một đòn đơn lẻ." Se-ra nói, giọng chậm rãi như đang xâu lại các mảnh ghép. "Ép giá không xong, họ chuyển sang dùng luật. Nam Cẩm hiểu luật hơn ta tưởng, hoặc có người trong phủ đường chỉ đường cho họ."

"Không quan trọng vì sao họ biết." Trân nói, giọng đã lấy lại vẻ điềm tĩnh thường thấy dù mắt vẫn còn quầng thâm sau một đêm gần như thức trắng. "Quan trọng là ta phải có thứ để trưng ra trước khi họ tới, không phải sau." Bà đứng dậy, đi tới góc nhà nơi cất chồng sổ sách cũ, tay đã bắt đầu lục tìm trước khi nói hết câu.

Nam nhìn bà, nhận ra một điều gì đó đang đổi khác trong cách Trân đứng, cách bà nói. Suốt nhiều tháng qua, bà vẫn thường là người ra lệnh, phân việc, chờ người khác thực thi. Lần này, ngay trước mặt cả hội đồng, bà tự nhận phần việc khó nhất về mình.

"Tôi sẽ lo phần giấy tờ." Trân nói. "Đăng ký một danh xưng thương mại riêng cho Hoả Cù — không núp bóng Khinh Vân nữa, không chờ ai bảo lãnh. Đứng tên thẳng, chịu trách nhiệm thẳng."

"Bà làm được trong vài ngày sao?" Dương hỏi, không giấu vẻ nghi ngại.

"Không làm xong trong vài ngày." Trân đáp. "Nhưng có thể bắt đầu đủ để chứng minh với thanh tra rằng ta đang trong quá trình hợp thức hoá, không phải cố tình lách luật. Khác biệt đó, trong con mắt một viên quan không muốn rước phiền phức về mình, đôi khi quan trọng hơn cả một tờ giấy hoàn chỉnh."

Cù Đễ, ngồi cuối bàn, lên tiếng, giọng vẫn còn hơi khàn sau chuyến đi hôm trước. "Cần văn bản gì trước tiên?"

"Đơn xin đăng ký danh xưng, kèm bằng chứng nguồn gốc hàng hoá — nơi sản xuất, người chịu trách nhiệm, sổ ghi chép giao dịch từ đầu tới giờ." Trân liệt kê, mỗi ý một nhịp ngắn gọn như đã tính sẵn trong đầu từ lúc nghe tin. "Ta có đủ sổ sách từ các chuyến buôn trước, chỉ cần tập hợp lại đúng thứ tự phủ đường yêu cầu."

"Còn phần đàm phán chuộc người thì sao?" Mai hỏi, nhắc lại việc chưa xong từ đêm qua.

"Phần đó để Nam lo." Trân nói, quay sang nhìn anh. "Tôi không thể ôm cả hai việc cùng lúc mà làm tốt việc nào. Đây là lúc chia việc đúng người, đúng chỗ mạnh của từng người. Tôi chưa hề bỏ cuộc với chuyện hòn Xích — chỉ là giấy tờ này không đợi được, còn chuyện kia đã có hướng để tiếp tục dò."

Nam gật, nhận phần việc không chút do dự. Anh nhìn Trân xắn tay áo, ngồi xuống bàn, bắt đầu kéo tới mình chồng sổ sách cũ của các chuyến buôn — từ lô hàng đầu tiên bán qua Khinh Vân ở ch42 cho tới đợt khai trương thương điếm ở ch52 — lật từng trang, đối chiếu ngày tháng, số lượng, giá cả.

Bà làm việc theo một trình tự rõ ràng, dường như đã hình dung sẵn trong đầu từ lâu, dù chưa từng có dịp dùng tới. Trang đầu tiên bà lật ra là biên nhận lô hàng đầu — sáu tấm gương, hơn trăm bánh xà phòng, giá chốt qua Khinh Vân hồi ch42. Bà xếp nó riêng ra một chồng, rồi tới biên nhận chuyến hàng thứ hai, thứ ba, cứ thế cho tới những trang gần nhất ghi lại doanh thu ba ngày đầu thương điếm mở cửa. Mỗi tờ giấy, dù chỉ vài dòng, giờ mang một trọng lượng khác hẳn lúc mới viết ra — không còn là chuyện lãi lỗ, mà là bằng chứng cho một chuỗi giao dịch có thật, có ngày tháng, có người chịu trách nhiệm.

"Phủ đường không cần một câu chuyện hay." Trân nói, không ngẩng đầu lên, như đang giải thích cho chính mình nhiều hơn cho người khác nghe. "Họ cần một chuỗi giấy tờ khớp nhau từ đầu tới cuối. Nói dối một câu, gãy cả chuỗi. Nói thật đủ, dù chậm, vẫn đứng vững."

"Cần thêm người phụ giúp không?" Nam hỏi, đứng dậy khỏi ghế.

"Cần." Trân đáp ngay, không ngẩng đầu lên. "Cù Đễ, chữ anh vững hơn tôi tưởng nhiều tháng trước — giúp tôi chép lại phần đơn từ theo đúng lối viết hành chính Xích Chiếu. Se-ra, tính lại tổng khối lượng hàng đã bán qua từng đợt, tôi cần con số chẵn để trình."

Cả hai gật đầu nhận việc ngay, không hỏi thêm.

Se-ra lấy ra một mảnh gỗ mỏng, bắt đầu kẻ cột số theo thói quen cũ từ những ngày còn tính sổ trời. Cô cộng dồn số gương, số bánh xà phòng, số cuộn dây gai đã bán qua từng đợt, đối chiếu với tiền thực nhận sau khi trừ mọi khoản phí — công việc lẽ ra mất cả buổi nếu làm vội, nhưng cô làm chậm rãi, không bỏ sót một dòng, vì biết một con số sai có thể khiến cả tờ đơn mất giá trị trước mắt phủ đường.

Cù Đễ ngồi cạnh Trân, cây bút lông trong tay run nhẹ những nét đầu tiên rồi dần vững lại. Anh viết theo đúng lối hành chính Xích Chiếu đã học — mở đầu bằng xưng hô đúng thứ bậc, liệt kê sự việc theo trình tự thời gian, không thêm bớt cảm xúc cá nhân vào câu chữ. Có lúc anh dừng lại hỏi Trân một chữ dùng sai, có lúc chính Trân dừng bà lại để sửa cách diễn đạt cho đúng giọng công văn hơn là giọng kể chuyện.

"Chữ 'khai khẩn' dùng ở đây có đúng không?" Cù Đễ hỏi, chỉ vào một dòng vừa viết.

"Không. Đó là chữ dùng cho đất, không phải cho danh xưng buôn bán." Trân đáp, cầm bút sửa lại ngay trên trang giấy anh đưa. "Ở đây phải dùng 'khai báo thương danh' — khác một chữ, khác cả tính chất tờ đơn."

Cù Đễ gật, ghi nhớ, tiếp tục viết. Nét chữ anh đều dần lên sau mỗi trang, không còn run như lúc đầu buổi. Ngoài sân, nắng đã lên cao, nhưng không ai trong ba người rời khỏi bàn để nghỉ. Bữa trưa được mang tới tận chỗ ngồi. Ăn vội giữa hai câu chữ. Không ai đề nghị dừng lại nghỉ, dù chỉ một lúc.

Buổi chiều, Nam ra ngồi một mình ở mép bến, nhìn Trân và Cù Đễ vẫn cặm cụi trong nhà chung qua khung cửa mở. Anh nghĩ tới cuộc đàm phán đổ vỡ hôm qua, tới cánh cửa vừa khép lại với A Xuyến rồi lại hé mở một phần đêm qua, và giờ tới một mặt trận mới hoàn toàn khác. Lần này không phải biển, không phải súng ống. Chỉ là giấy tờ và con dấu của một triều đình chưa từng biết mặt trấn Hoả Cù thật sự là gì.

Anh nhận ra: từ ngày dạt vào hòn đảo này, trận chiến khó nhất chưa bao giờ là sinh tồn. Luôn là việc chứng minh mình có quyền tồn tại, trước những kẻ chưa từng cần chứng minh điều đó cho ai.

Những tháng đầu, kẻ thù là cơn khát, là hố nước cạn, là bốn người không dậy nổi trên bãi cát đen. Rồi tới lượt biển cả, bão giông, một chuyến vượt biển ba đêm đầy bất trắc. Giờ đây, kẻ thù không có hình dạng cụ thể — chỉ là một con dấu chưa đóng, một cái tên chưa được công nhận, một khoảng trống trên giấy tờ mà bất cứ ai muốn cũng có thể lợi dụng để bóp nghẹt mọi thứ trấn đã dựng nên bằng mồ hôi thật.

Vy đi ngang qua, tay bưng một khay bánh mới hấp, thấy Nam ngồi một mình liền dừng lại đưa cho anh một chiếc, không hỏi han gì thêm. Nam cầm lấy, cảm ơn bằng một cái gật đầu, ăn chậm rãi trong lúc nhìn ra biển. Bánh còn nóng, hơi bốc lên nhè nhẹ giữa không khí buổi chiều đang dần mát lại. Xa ngoài kia, một cánh chim biển lượn thấp sát mặt nước rồi vút lên cao, khuất dần về phía chân trời.

Tối muộn, Khinh Vân gửi thêm tin qua A Tứ: viên quan phụ trách thanh tra là người mới, chưa quen mặt hội buôn Nam Cẩm, có thể là một khe hở nhỏ nếu biết cách tiếp cận đúng lúc. Không ai trong hội đồng vội mừng. Một viên quan mới cũng có thể nghiêm khắc hơn hẳn người cũ, muốn lập công ngay từ vụ đầu tiên nhận xử lý.

Trân ghi lại chi tiết đó vào một góc tờ đơn đang soạn dở, không nói gì thêm, chỉ khẽ gật đầu như đang cất một quân cờ dự phòng cho một nước đi sau. Đèn trong nhà chung vẫn sáng khi phần lớn trấn đã tắt lửa đi ngủ. Cù Đễ ngủ gục trên bàn lúc nào không hay, tay vẫn còn cầm cây bút lông chưa kịp đặt xuống. Trân không đánh thức anh, chỉ lặng lẽ kéo lại một góc chiếu đắp lên vai anh, rồi tiếp tục ngồi soạn nốt những dòng cuối cùng dưới ánh đèn dầu đã cạn gần hết bấc.