Chương 71: Hai bài toán một lúc

Thuộc tiểu thuyết Đế Chế Bắt Đầu Từ Hoang Đảo

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 2242 từ · khoảng 11 phút đọc

Mười ngày sau đêm Gành Sú bị tập kích, trấn Hoả Cù dần trở lại nhịp sống thường ngày. Không ai quên chuyện đã xảy ra, nhưng cũng không ai để nó chiếm hết mọi cuộc trò chuyện nữa.

Canh gác tăng cường vẫn duy trì đều đặn cả hai nơi, nhưng không còn thêm động tĩnh nào khác từ toán dải vải đỏ. Tin tức từ phía Hắc Kình cũng lắng xuống dần, Kình Hoành vẫn đang dưỡng thương, chưa thấy động thái gì mới. Cuộc sống lại dần tìm về nhịp điệu cũ, giống hệt sau mỗi lần trấn vừa vượt qua một cơn sóng lớn.

Gành Sú giờ đã có tường tre bao quanh, hai chòi canh dựng cao nhìn ra biển, hệ thống báo khói nối thẳng về Song Ngư như Mai và Chính đã tính từ trước. Đội tuần tra luân phiên trực ngày đêm, không còn cảnh chỉ vài người mỏng manh giữ cả bãi cát như đêm bị tập kích. Ở trấn chính, người ta cũng quen dần với nhịp làm việc mới: sáng ra bến kiểm hàng, trưa họp bàn tiến độ, chiều tối mới rảnh tay lo việc riêng. Tin đồn về toán dải vải đỏ dần loãng đi giữa những chuyện thường nhật, dù không ai dám chắc nó đã biến mất hẳn hay chỉ đang nằm im chờ dịp khác.

A Nhíp ngồi ở hiên khu bệnh, tháo lớp băng cũ trên tay để Dương xem lại vết bỏng.

"Lành tốt rồi." Dương nói, gật đầu hài lòng. "Cử động tay bình thường được chưa?"

A Nhíp co duỗi mấy ngón tay thử, chỉ hơi nhăn mặt một chút.

"Được rồi." Cậu đáp. "Không còn đau nhiều như trước nữa."

Dương băng lại nhẹ hơn lần trước, dặn cậu tránh mang vác nặng thêm vài ngày, rồi quay sang lo việc khác.

Chiều hôm đó, A Nhíp tìm tới Nam, đứng khá lâu ngoài cửa lán trước khi lên tiếng.

"Tôi muốn xin một việc." Cậu nói, giọng còn hơi ngập ngừng vì chưa quen nói chuyện trực tiếp với người đứng đầu trấn.

"Nói đi." Nam đáp, ra hiệu cậu ngồi xuống.

"Gành Sú cần người, đúng không?" A Nhíp hỏi. "Tôi muốn ra đó làm."

Nam hơi bất ngờ trước lời đề nghị đến sớm như vậy, nhưng không tỏ ra nghi ngại.

"Vết thương của cậu vừa lành." Anh nói. "Không cần vội thế."

"Tôi không phải người duy nhất muốn đi." A Nhíp đáp. "Còn vài người khác trong nhóm cũng nghĩ vậy."

Cậu kể lại: trong số tám người Cà Rong cùng được cứu, phần lớn vốn quen sống ở đất liền hơn là trên đảo. Cả đời họ gắn với rừng, với đất, với việc phát nương làm rẫy, chứ chưa từng quen với nhịp sống biển đảo như dân Hoả Cù đã quen suốt nhiều năm.

"Ở đây đẹp, nhưng lạ." A Nhíp nói thêm, nhìn ra xa một lúc. "Chúng tôi không biết đọc con nước, không biết chèo thuyền giỏi như người trấn. Nhưng đất, cây, cách trồng trọt thì chúng tôi rành hơn ai hết."

"Cậu nghĩ mình có thể giúp gì cho Gành Sú?" Nam hỏi, tò mò muốn nghe cụ thể hơn.

"Phát rừng, dọn đất trồng lương thực." A Nhíp đáp không chút do dự. "Việc đó chúng tôi làm quen tay từ nhỏ, còn nhanh hơn cả học nghề mới từ đầu."

"Ở trấn chính, chúng tôi chỉ ngồi chờ người ta quyết định giúp mình." A Nhíp nói tiếp. "Tôi muốn làm việc ngay, không muốn chờ thêm nữa."

Nam hỏi thêm vài câu cụ thể: đất ở Gành Sú vốn nhiều đá, ít mùn, liệu có trồng được gì không. A Nhíp kể ra một loạt cây quen thuộc — khoai lang, bắp, đậu các loại — những giống chịu được đất cằn, không cần tưới nhiều như lúa nước. Cậu còn nói tới cách đắp luống chống xói khi mưa lớn, cách xen canh để đất đỡ bạc màu, những kinh nghiệm tích luỹ từ nhiều đời sống bằng nghề rẫy chứ không phải học qua sách vở.

"Nếu có thêm vài người biết việc này, Gành Sú không cần chờ tiếp tế lương thực từ trấn chính mãi." A Nhíp nói, giọng dần chắc hơn khi nói tới phần mình rành nhất.

Nam im lặng một lúc, nhận ra đề nghị này không đơn thuần là muốn có việc làm. Đó còn là một mảnh ghép anh chưa từng nghĩ tới cho bài toán lương thực dài hạn của làng thợ mới.

Nam gật đầu, hiểu rõ điều cậu muốn nói. Đó là một nhu cầu rất thật, chứ không phải sự nôn nóng thiếu suy nghĩ — nhu cầu được có ích, được góp phần, thay vì chỉ nhận sự giúp đỡ từ người khác mãi.

Tối đó, Nam mang chuyện này ra bàn trong buổi họp hội đồng.

"A Nhíp và vài người khác muốn ra Gành Sú làm việc." Anh nói. "Tự nguyện, không ai ép cả."

"Đúng lúc mình đang cần thêm người ở đó." Trân nói, ánh mắt sáng lên rõ rệt. "Nhưng cần chắc chắn họ đủ sức khoẻ đã."

"Dương đã khám qua, phần lớn đều ổn." Nam đáp. "Chỉ còn hai người vẫn cần nghỉ thêm ít lâu."

Vy góp thêm một ý.

"Nếu họ quen việc đất liền hơn, có khi còn giỏi việc trồng trọt, phát cây hơn cả người mình." Cô nói. "Gành Sú sẽ cần trồng lương thực riêng sớm muộn gì cũng phải tính tới."

Trân hỏi thêm liệu có cần dụng cụ gì đặc biệt để bắt đầu ngay. Vy đáp đã chuẩn bị sẵn vài loại cuốc, xẻng dự phòng từ trước, chỉ còn thiếu hạt giống phù hợp với đất khô cằn. Lộc ghi việc mua thêm hạt giống vào sổ, đánh dấu là ưu tiên cần lo trước khi đoàn người rời trấn chính.

Cả phòng họp gật gù trước ý đó, thấy hợp lý.

Lộc lật sổ, tính nhanh vài con số. "Nếu đợt này đi, cần ít nhất hai chuyến thuyền mới chở hết người và đồ dùng cần thiết. Chuyến đầu ưu tiên người khoẻ, dựng thêm lán tạm. Chuyến sau mới tới đồ đạc nặng."

"Bên Gành Sú, Mai và Chính báo đã dọn xong nền cho ba dãy lán mới." Trân bổ sung. "Kịp đón người trong vòng năm bảy ngày tới không thành vấn đề."

"Vậy chốt trong tuần này." Nam quyết định. "Ai đủ sức khoẻ, tự nguyện, đi đợt đầu. Còn lại chờ đợt sau, không ép ai đi sớm hơn khả năng của mình."

Không ai phản đối. Với những người vừa trải qua một chuyến hải trình sinh tử để thoát khỏi hòn Xích, thêm vài ngày chờ đợi không còn là điều đáng ngại nữa.

Đúng lúc buổi họp gần kết thúc, một người chạy vào báo tin khác: thuyền của Khinh Vân vừa cập bến, mang theo hơn chục người lạ.

Cả hội đồng ra tận bến đón. Khinh Vân đứng trên thuyền, vẫy tay chào trước khi bước xuống, phía sau là một nhóm người gầy gò, quần áo cũ sờn, ánh mắt vừa tò mò vừa e dè trước quang cảnh xa lạ.

"Đây là đợt thợ đầu tiên tôi cùng lão Câu tìm được." Khinh Vân nói, giọng có phần tự hào. "Tất cả đều là người đại lục nghèo, cần việc làm thật sự."

"Bao nhiêu người?" Trân hỏi.

"Mười bốn." Khinh Vân đáp. "Đã ký khế ước làm công ăn lương đàng hoàng, không phải nô dịch. Tôi giữ một bản, các vị giữ một bản."

Trân nhận lấy tập giấy khế ước, lật qua vài trang, gật đầu hài lòng trước sự rõ ràng của từng điều khoản.

"Lương trả theo tháng, có ngày nghỉ, không bị giữ lại quá thời hạn ký." Bà đọc lướt qua. "Đúng như những gì chúng ta từng dặn."

Một người đàn ông trong nhóm thợ mới, có vẻ lớn tuổi nhất, bước tới trước, chắp tay cúi chào.

"Chúng tôi chỉ mong có việc làm ổn định, đủ ăn qua ngày." Ông nói. "Không dám mong gì hơn."

Trân hỏi thêm và biết ông tên Cẩn, từng làm mướn qua nhiều chủ ở đại lục, có chủ trả công sòng phẳng, cũng có chủ giữ tiền công cả năm rồi kiếm cớ đuổi việc ngay trước ngày trả. Cả nhóm ông dẫn theo, phần lớn là người quen biết qua nhiều đời làm thuê như vậy, không mấy ai còn tin lời hứa suông.

"Ở đây khác." Trân nói thẳng, không vòng vo. "Khế ước ghi sao, làm vậy. Trả đúng hạn, không giữ lại vô cớ. Ai thấy sai chỗ nào, cứ nói thẳng với hội đồng."

Ông Cẩn gật đầu, ánh mắt vẫn còn dè dặt, nhưng bớt căng hơn trước. Kinh nghiệm dạy ông đừng tin ngay lời nói, chỉ tin vào việc làm thật sự sau đó.

Lộc bước tới, hỏi han sơ qua tay nghề từng người trong nhóm — vài người từng làm mộc, vài người quen việc đồng áng, một số chỉ có sức khoẻ chứ chưa thạo nghề gì cụ thể. Ông ghi chú lại, tính sẵn trong đầu cách phân việc cho phù hợp với làng thợ mới sắp hình thành.

Khinh Vân đứng cạnh, nói thêm một câu bằng giọng nhỏ hơn, chỉ đủ cho Trân nghe: "Lão Câu vẫn đang dò thêm vài mối khác ở Cẩm Giang. Đợt sau chắc còn đông hơn đợt này."

Trân gật đầu, mời cả nhóm vào nghỉ tạm, ăn uống trước khi bàn chuyện tiếp.

Buổi tối, Nam đứng cùng Trân và Lộc tính lại phương án: đợt thợ mới cùng nhóm Cà Rong tình nguyện sẽ ra Gành Sú trong chuyến tới, đủ nhân lực nòng cốt cho làng thợ mới hình thành nhanh hơn dự tính ban đầu rất nhiều.

"Hai bài toán một lúc." Lộc nói, đầu bút gõ nhẹ lên sổ. "Chỗ ở cho người Cà Rong mới về, và nhân lực cho Gành Sú. Giải cùng lúc bằng cách mở một điểm thứ hai, thay vì nhồi hết vào trấn chính."

"Đúng vậy." Trân đồng tình. "Chọn cách đúng nhất, không phải cách dễ nhất."

Y Miên, được A Xuyến dẫn tới nghe tin, đứng lặng một lúc sau khi biết chuyện.

"Con cũng đi à?" Bà hỏi A Nhíp, giọng không giấu được phần lo lắng của một người mẹ.

"Con muốn đi." A Nhíp đáp thẳng. "Con còn khoẻ, làm được việc."

Y Miên gật đầu, không cản, chỉ quay sang nhìn A Xuyến.

"Mẹ ở lại đây được không?" Bà hỏi con gái. "Sức mẹ chưa cho phép làm việc nặng, nhưng có thể phụ bếp, phụ việc muối mắm cùng bà Tư."

"Mẹ ở đâu con cũng yên tâm." A Xuyến đáp, nắm chặt tay mẹ. "Miễn mẹ khoẻ lại dần là được."

Bà Tư, vừa nghe qua câu chuyện, gật đầu ngay không chút do dự.

"Có thêm người phụ ủ mắm thì tốt quá." Bà nói. "Việc đó cần kiên nhẫn hơn cần sức, hợp với bà."

Bà Tư kéo Y Miên lại gần, chỉ tay vào dãy vại sành xếp dọc hiên kho. "Mắm ủ đủ ngày sẽ dậy mùi thơm chứ không tanh nữa, để tôi chỉ bà cách nêm muối cho đúng tay. Việc này không vội được, càng vội càng hỏng."

Y Miên nhìn dãy vại, thấy có gì đó quen thuộc lạ thường trong cách người phụ nữ lớn tuổi nói chuyện: không giống sự thương hại dành cho một người mới thoát khỏi cảnh tù đày, chỉ giống cách người ta bàn công việc bình thường với một người sắp cùng làm việc lâu dài.

"Được." Bà đáp, giọng vẫn còn khàn nhưng đã vững hơn nhiều so với ngày đầu về tới trấn. "Bà chỉ tôi từ đâu cũng được."

Y Miên mỉm cười nhẹ, lần đầu tiên kể từ khi về tới trấn, một nụ cười không gượng gạo mà thật sự thoải mái.

Đêm đó, A Xuyến đứng cùng Nam ngoài hiên, nhìn về hướng Gành Sú xa xa, nơi vài ngày nữa em trai cô sẽ tới sống và làm việc.

"Mẹ ở lại, em đi làng thợ mới." Cô nói, giọng nhẹ hẳn so với những ngày trước. "Coi như trả xong một phần rồi."

Nam quay sang nhìn cô, không hỏi thêm cô muốn nói phần nào, chỉ khẽ gật đầu, hiểu rằng với A Xuyến, đây là một cột mốc quan trọng hơn bất cứ lời giải thích nào có thể diễn đạt hết được.

Xa hơn chuyện riêng hai người, Nam còn nghĩ tới một việc khác chưa kịp bàn hết trong ngày: Trân từng nhắc, giấy phép buôn bán riêng của Hoả Cù ở Cẩm Giang vẫn còn vài thủ tục dở dang, chưa xong hẳn. Khi làng thợ mới đủ vững, khi số người đủ đông để tính chuyện làm ăn lâu dài, đó sẽ là bước tiếp theo không thể trì hoãn mãi.

Nhưng đêm nay, anh gạt việc đó sang một bên. Trước mắt, chỉ cần nhìn A Xuyến đứng đó, gương mặt nhẹ nhõm hơn hẳn so với những ngày mới trở về, cũng đủ thấy quãng đường vừa qua không uổng phí.