Chương 7: Nét chữ thứ chín
Thuộc tiểu thuyết Hợp Đồng Hôn Nhân 99 Ngày
Tác giả: Hạ Tầm Xuân · Thể loại: Ngôn Tình · Đăng ngày · 2584 từ · khoảng 13 phút đọc
Một tuần sau lễ mừng thọ, Hội An bắt đầu những cơn mưa dông dọn đường cho tháng chín.
Diệp đứng trước giá treo trong tiệm, tay vuốt lại nếp vai chiếc áo vest màu xanh đen. Đây là chiếc áo của Lâm. Sau lần anh thử ở tiệm tuần trước, cô đã dỡ toàn bộ đường nách để nới thêm hai phân. Lâm có khung vai rộng, khi anh cử động, vải gấm thường bị giằng lại ở điểm nối giữa tay và thân. Cô cầm phấn vẽ, vạch một đường mờ dọc theo mép vải bên trong.
Dưới ngăn kéo, cuốn sổ tay mở sẵn ở trang gần nhất. Ba con số 82-65-88 nằm im lìm dưới nét bút mực đen của Diệp. Cô không nhìn vào trang giấy đó thêm lần nào nữa kể từ sáng hôm cô đọc chúng lên cho ba nghe.
Chiếc áo dài nhung đen của bà khách quen trong phố đã được lấy từ tuần trước, bà còn quay lại đặt thêm một bộ đồ mặc nhà bằng lụa tơ tằm. Tiệm Tường Vi trở lại nhịp độ của một tiệm may đo tay chậm chạp.
Toàn tạt vào tiệm, vội vã lục lọi trong hộc tủ lấy hộp kim găm rồi quay ra xe ngay. “Con sang phụ cô Bảy nốt mấy bộ đồ cúng, chiều con về sớm nghe chị Diệp!” Cậu nói vọng vào rồi nổ máy phóng đi, vẫn chưa có ý định nghỉ hẳn ở tiệm dù việc bên kia đang bù đầu.
Diệp liếc nhìn về phía giá gỗ phía sau. Khoảng trống nơi đáng lẽ phải có cuốn sổ đo nghề năm 1968 vẫn còn đó. Một lớp bụi mỏng đã kịp phủ lên bề mặt gỗ trơn nhẵn. Ông Sáu Hiền sáng nay ngồi ở phản ngoài, tay run nhè nhẹ khi cầm chén trà xanh, mắt nhìn ra màn mưa mỏng trước hiên. Ông không nói gì, và Diệp cũng không hỏi.
Cô cắm lại những cây kim chưa dùng vào gối kim tròn trên bàn, đậy nắp hộp phấn vẽ. Diệp dùng lòng bàn tay gạt những vụn vải lụn vụn trên mặt bàn gỗ vào lòng bàn tay rồi bỏ gọn vào giỏ rác dưới chân. Cô nhấc chiếc vest xanh đen của Lâm lên, treo trang trọng vào giá gỗ phía trong, sau đó lấy một mảnh vải mùng trắng sạch phủ lên từ cổ áo xuống để ngăn bụi mịn bám vào mặt gấm.
“Con đi đo rèm bên nhà bà Chín nghe ba.” Cô nói vọng ra phía hiên.
Ông Sáu Hiền nhấp ngụm trà, đáp lại bằng chất giọng Quảng Nam đặc sệt: “Đi mau rồi về, kẻo trời đổ mưa to lại dắt xe không kịp.”
Diệp nhìn ra bầu trời xám đục, thấy mưa đã ngớt hẳn nên cô quyết định để lại áo mưa. Cô lấy thước dây quàng qua cổ, nhét xấp mẫu gấm bà Chín Sương gửi hôm trước vào túi áo, rồi dắt xe ra cửa.
Nhà cổ của bà Chín nằm sâu trong một con ngõ gần bến. Khi Diệp đến, cổng gỗ đã mở sẵn. Một người phụ nữ lớn tuổi, người giúp việc lâu năm của gia đình, đang quét lá ngoài sân.
"Bà đi chùa từ sớm rồi cô Diệp hè."
Bà lão dừng chổi, chỉ tay về phía gian nhà chính.
"Bà dặn nếu cô tới thì cứ tự vô gian thờ mà đo đạc. Bà muốn thay mấy tấm rèm chắn nắng bằng loại vải giống hồi xưa. Cô cứ mần đi, tôi ra sau bếp sắc thuốc cho bà nghen."
Diệp gật đầu. Cô bước qua bậu cửa cao bằng gỗ lim. Gian thờ nằm ở vị trí trang trọng nhất của ngôi nhà ba gian rường. Mùi nhang trầm cũ lẫn trong mùi gỗ ẩm tỏa ra từ những cột kèo chạm trổ. Ánh sáng từ sân thiên tỉnh hắt vào, rọi một dải lên mặt sàn lát gạch tàu nhưng lại để lại những mảng tối sâu thẳm ở bốn góc phòng.
Cô kéo chiếc ghế gỗ nặng trịch đến sát mép cửa sổ phía Tây. Đứng lên ghế, Diệp với tay tháo đầu dây buộc của tấm rèm cũ. Tấm rèm bằng vải thô, đã mục sờn theo thời gian, bụi bay lả tả dưới ánh nắng xiên. Cô tháo một góc vải, áp mẫu gấm mới vào cạnh đó để so độ dày.
Để có chỗ đặt thước đo chiều cao, Diệp phải dời chồng sách cũ và mấy chiếc tráp gỗ đang xếp trên chiếc bàn dài cạnh cửa sổ. Dưới chân một chiếc tráp khảm xà cừ, cô thấy một tờ giấy kẻ ngang xé ra từ sổ tay, mép còn răng cưa chỗ xé, lạc lõng giữa những món đồ cũ kỹ.
Đó là một tờ kiểm kê đồ đạc viết tay.
Diệp khựng lại. Cô không cầm tờ giấy lên ngay mà nhìn vào những dòng chữ ghi trên đó. Mực xanh, nét thanh, chữ nhỏ và đều. Cách viết các chữ số 1, 7, 8 có gạch ngang nhẹ ở bụng – một thói quen đặc trưng của người thường xuyên làm việc với những con số đo đạc chính xác.
Ánh sáng từ cửa sổ soi rõ ngày tháng ghi ở góc trên bên trái: 12 tháng 5.
Dòng thứ bảy trên tờ giấy ghi: "Sổ đo nghề 1968".
Một đường gạch ngang dứt khoát nằm đè lên dòng chữ đó. Nét gạch đậm hơn hẳn các nét chữ khác, như thể người viết đã dừng lại ở đó rất lâu trước khi quyết định gạch đi.
Diệp đứng im trên ghế, tay vẫn còn giữ mép rèm cũ. Một cơn gió từ sông thổi vào, làm tờ giấy khẽ rung lên trên mặt bàn gỗ. Cô nhận ra nét chữ này. Nó không nằm trong tám điều khoản của bản hợp đồng mà cô đang giữ. Nó nằm ở điều thứ chín.
Cô không lấy tờ giấy. Diệp cúi xuống, đẩy nhẹ tờ kiểm kê về đúng vị trí cũ dưới chân chiếc tráp. Cô bắc ghế sang phía cửa đối diện, tiếp tục tháo dây buộc. Thước dây rút ra, tiếng kim loại thu lại rè rè trong gian phòng vắng. Cô đo chiều cao từ thanh treo xuống bậu cửa: hai mét mốt. Bề ngang: một mét tư. Cô ghi những con số vào sổ tay bằng một lực tay mạnh hơn bình thường, khiến ngòi bút chì hơi lún xuống mặt giấy.
Cô dịch chuyển ghế sang khung cửa thứ ba, khung cuối cùng của gian thờ. Diệp trèo lên, hai tay đưa cao tháo nốt đoạn dây buộc đã bám bụi đen. Khi một góc rèm cũ đổ xuống, bụi mù mịt rơi đầy lên mặt bàn và vương cả vào vạt áo dài của cô. Diệp đưa thước đo chiều ngang rồi đo chiều dọc. Khung cửa này lệch với hai khung trước đúng ba phân ở chiều cao. Cô nhíu mày, đứng vững trên ghế đo lại lần nữa để kiểm chứng. Kết quả vẫn không đổi, khung gỗ bị xệ xuống một khoảng nhỏ. Cô ghi chú cẩn thận thông số lệch này vào sổ tay.
Diệp lật mặt trái của tấm rèm cũ lên. Cô xem kỹ đường biên vải và cách người thợ ngày xưa vắt gấu rèm. Cô tỉ mẩn đếm số mũi kim trên một đoạn dài mười xăng-ti-mét để nắm được độ dày của chỉ. Sau đó, Diệp lấy mẫu gấm bà Chín gửi ra, áp sát vào tấm vải cũ. Cô đưa cả hai mảnh vải ra sát mép sân thiên tỉnh, nơi có luồng sáng tự nhiên mạnh nhất. Diệp nheo mắt soi kỹ mặt vân chìm của gấm, rồi dùng hai đầu ngón tay kéo thử sợi vải ngang để kiểm tra độ co giãn và độ bền của sợi. Cô lật sổ, ghi nhanh: khổ vải cần 8.5 mét cho cả ba khung cửa, đã tính dư phần hao hụt khi vắt gấu và chừa lề đường may.
Làm xong việc, Diệp xếp lại chồng sách cũ về vị trí cũ. Cô lau tay vào vạt áo, nhìn lại gian thờ một lần nữa rồi mới bước ra ngoài. Bà Chín vẫn chưa về. Người giúp việc vẫn ở dưới bếp. Diệp dắt xe ra khỏi cổng.
Về tới tiệm, việc đầu tiên Diệp làm là bước vào buồng trong. Cô mở ngăn kéo tủ gỗ, lấy bản hợp đồng ra.
Cô trải tờ giấy lên mặt bàn cắt, dưới ánh đèn tuýp sáng trắng. Diệp đặt trang sổ tay cô vừa ghi ở nhà bà Chín ngay sát cạnh dòng điều khoản thứ chín: "Không được động lòng".
Dưới ánh sáng mạnh, sự khác biệt giữa các dòng chữ hiện lên rõ rệt. Tám điều đầu tiên được viết bằng một cây bút bi mực xanh đậm, nét chữ tròn và có phần cứng nhắc. Điều thứ chín được viết bằng một cây bút mực nước, nét mảnh, mực thấm sâu vào thớ giấy hơn. Độ nghiêng của các con chữ, cách nhấc bút ở cuối mỗi chữ "g" hay "h" hoàn toàn trùng khớp với tờ kiểm kê cô vừa thấy ở gian thờ.
Diệp gập tờ hợp đồng lại sao cho dòng thứ chín nằm sát mép giấy. Cô áp sát mép giấy đó vào dòng chữ trong sổ tay, khoảng cách giữa hai dòng chữ chỉ còn chưa đầy một phân. Cô bắt đầu soi kỹ từng chữ cái một. Chữ "g" với nét vòng tròn khép kín hơi lệch về bên trái và nét hất dài ở đuôi không sai một li. Chữ "h" có bụng chữ hẹp, nét sổ thẳng hơi đậm ở đầu. Cô dừng lại ở con số 1 và số 7, cả hai đều có vệt gạch ngang mảnh ở giữa bụng, một thói quen viết số của người rành kỹ thuật.
Diệp xoay tờ giấy nghiêng đi, để ánh đèn tuýp hắt ngang qua bề mặt. Cô quan sát vệt mực dày mỏng khác nhau tùy theo lực ấn và tốc độ chạy của ngòi bút trên mặt giấy. Từng điểm dừng bút, từng chỗ mực hơi thấm đậm đều lặp lại y hệt. Cô chưa yên tâm, bèn cầm cả tờ hợp đồng và cuốn sổ tay ra sát cửa sổ phía trước tiệm, soi lại lần nữa dưới ánh sáng trời. Từng nét móc, từng độ vát của ngòi bút hiện ra rõ mồn một. Cô đã chắc chắn.
Tờ kiểm kê viết ngày 12 tháng 5. Bản hợp đồng ký ngày 22 tháng 5. Giấy ở dòng thứ chín hơi gợn lên một chút, dấu vết của áp lực ngòi bút.
Diệp cuộn bản hợp đồng lại. Cô cất nó vào túi áo khi nghe thấy tiếng động cơ xe quen thuộc dừng trước cửa tiệm.
Lâm bước vào. Anh vào tới nơi thì tay áo đã xắn sẵn, như người vừa làm dở việc gì đó.
"Tôi tới lấy áo," anh nói, mắt nhìn về phía giá treo.
Diệp đi tới, nhấc chiếc vest xuống. Cô không đưa ngay cho anh mà chỉ vào chiếc gương lớn ở góc tiệm.
"Anh thử lại đi. Tôi vừa nới thêm hai phân ở nách."
Lâm đón lấy áo, khoác lên vai. Diệp yêu cầu anh buông xuôi hai tay, rồi bảo anh giơ ngang hai cánh tay lên. Tiếp đó, cô ra hiệu cho anh đưa tay ra phía trước, tư thế như đang cầm vô lăng xe, rồi xoay nửa vòng người về bên trái. Diệp đứng phía sau lưng anh, dùng mu bàn tay vuốt dọc theo đường chắp vai để cảm nhận độ phẳng của vải, xem có chỗ nào còn bị kéo căng hay không. Cô luồn hai ngón tay vào hõm nách áo, xoay nhẹ để kiểm tra không gian cử động.
“Vẫn hơi dôi ra một chút.” Cô nói nhỏ.
Diệp lấy một chiếc ghim từ gối kim, ghim định vị vào phần mép vạt phía dưới. Sau khi nới hai phân, hõm nách lúc này dôi ra khoảng 5 li, vạt trước đang dài hơn vạt sau đúng 3 li do độ đổ của vai. Suốt quá trình đó, cả hai không ai nói với nhau câu nào ngoài những trao đổi ngắn phục vụ việc chỉnh sửa. Ánh mắt họ cũng không dừng lại trên người đối phương quá một giây.
Vải gấm xanh đen phủ êm trên vai anh, không còn vệt nhăn do bị giằng kéo.
"Vừa rồi," anh nhận xét ngắn gọn.
Diệp đứng cách anh hai bước chân. Cô nhìn vào hình phản chiếu của anh trong gương, giọng bình thản:
"Điều thứ chín trong hợp đồng. Là anh tự viết thêm vào sau, đúng không?"
Động tác chỉnh cổ áo của Lâm khựng lại một nhịp. Anh nhìn Diệp qua gương, không né tránh.
"Phải," anh đáp.
"Anh viết nó cho tôi, hay cho anh?"
Lâm buông tay khỏi cổ áo. Anh xoay người lại đối diện với cô. Tiệm may lúc này không có khách, chỉ có tiếng mưa nhỏ dần trên mái ngói và tiếng quạt trần quay đều đều.
"Tôi viết nó đêm trước khi đến đây," Lâm nói, giọng trầm xuống. "Nó không phải là ràng buộc dành cho cô. Tôi viết cho chính mình."
Anh dừng lại một chút, nhìn vào thước dây đang quàng trên cổ Diệp.
"Tôi đã biết về nhà may Tường Vi từ lâu. Biết căn nhà này từng thuộc về ai, và vì sao nó lại mang tên tôi trên giấy tờ ngân hàng. Tôi cũng biết về những chiếc áo dài bà nội đặt ở đây suốt chín năm qua."
"Vì sao anh lại biết về cuốn sổ đo nghề năm 1968?" Diệp hỏi câu thứ hai.
Lâm không trả lời. Anh lẳng lặng cởi chiếc vest ra, treo lại lên giá. Anh lấy trong túi quần ra một chiếc phong bì nhỏ, đặt lên bàn cắt.
"Tiền công nới áo. Tôi đã tính thêm phần vải lót."
Diệp nhìn chiếc phong bì. Cô không chạm vào nó.
"Anh đứng tên cả dãy phố này. Anh có thể lấy lại nhà bất cứ lúc nào anh muốn. Tại sao phải là chín mươi chín ngày?"
Lâm cầm lấy chiếc cặp táp trên bàn. Anh bước ra phía cửa, nhưng dừng lại ở bậu cửa gỗ.
"Thứ hai tuần tới tôi sẽ sang xem mẫu rèm gian thờ. Cô cứ chọn loại vải nào thấy hợp với loại gấm cũ của bà."
Lâm lên xe. Chiếc xe màu đen lướt đi.
Diệp đứng lặng một lúc lâu giữa những xấp vải và mùi phấn vẽ. Cô lấy bản hợp đồng từ túi áo ra. Tờ giấy đã hơi nhăn ở mép.
Bên vách tường cạnh máy may, có một sợi dây thép căng ngang, nơi cô thường dùng những chiếc kẹp gỗ để treo các đơn hàng đang thực hiện dở dang: một chiếc áo sơ mi nam, một xấp vải lanh đang chờ cắt, một tờ ghi chú số đo của khách du lịch.
Diệp cầm bản hợp đồng, kẹp nó vào giữa xấp đơn hàng. Đầu kẹp gỗ lách cách chạm vào dây thép. Tờ giấy nằm im lìm, xoay nhẹ theo làn gió từ chiếc quạt trần hắt xuống.
Cô ngồi xuống ghế, nhấn bàn đạp máy may. Tiếng động cơ khởi động.