Chương 8: Người tên Hồng
Thuộc tiểu thuyết Hợp Đồng Hôn Nhân 99 Ngày
Tác giả: Hạ Tầm Xuân · Thể loại: Ngôn Tình · Đăng ngày · 1924 từ · khoảng 10 phút đọc
Ba tuần sau lễ mừng thọ. Sáng ra, Diệp trải ba tấm rèm gấm lên mặt bàn cắt. Vải màu kem, họa tiết mây hạc dệt chìm, mặt đanh và rủ nặng. Cô miết đầu ngón tay dọc đường gấu, dò chỗ nhăn. Mỗi tấm cao hai mét rưỡi, rộng một mét tám. Cô đếm lại dây buộc: sáu dải lụa tết tay cho mỗi tấm, tất cả mười tám dải nằm trong cái khay nhựa.
Diệp kiểm lần cuối. Cô lật mặt trái từng tấm, rà dọc đường gấu và nếp gấp, tìm chỗ sùi chỉ. Ở mép tấm thứ hai, đầu ngón tay cô khựng lại. Một nút chỉ thừa bị rối. Cô rút cây kim đã xỏ sẵn chỉ cùng màu trên gối cắm, dặm lại ba bốn mũi giấu chỉ, rồi bấm sát gốc.
Cô lấy thước gỗ đo lại chiều cao một tấm bất kỳ, đối chiếu với con số hai mét năm ghi trong sổ tuần trước. Không lệch. Diệp gấp rèm theo nếp dọc để khỏi hằn ngang, lót giấy mỏng vào giữa các lớp gấm, xếp cả ba vào bao rồi buộc miệng bao bằng dây chun.
Bên ngoài, nắng tháng chín đổ trên mái ngói phố Nguyễn Thái Học.
Ông Sáu Hiền ngồi ở góc bàn cũ. Ông không cầm kim, cũng không vẽ phấn. Hai bàn tay đặt lên đùi, móng tay cái vân vê lớp vải quần ka ki đã sờn. Mắt ông nhìn ra cửa tiệm. Ông biết hôm nay Diệp mang rèm sang nhà bà Chín. Ông không dặn dò, không hỏi han, chỉ nhìn theo từng động tác con gái xếp vải vào bao.
Bản hợp đồng chín mươi chín ngày vẫn nằm đó, ghim trên sợi dây thép căng ngang tường, kẹp chung với hóa đơn tiền điện và mấy mẫu vải khách đặt. Nét chữ xanh ở điều số chín nhạt đi dưới nắng nhưng vẫn đủ rõ mỗi khi cô ngẩng đầu. Cô không gỡ nó xuống.
Ba tấm gấm dày là một khối đồ sộ. Diệp lồng hai lớp bao tránh bụi đường rồi xách ra cửa. Túi nặng trịch, kéo lệch cả vai cô. Toàn vừa dựng xe ngoài hiên, thấy chị loay hoay thì chạy tới đỡ một tay.
"Gấm ni nặng thiệt chớ. Đi đứng cho khéo kẻo lệch xe nghen chị."
Diệp gật đầu, đưa cậu sợi dây thừng nhỏ. Hai chị em buộc túi rèm lên poóc-ba-ga, thắt hai vòng chéo cho chắc. Toàn giật thử dây một cái, rồi dắt xe của mình sang nhà cô Bảy lấy đợt hàng mới.
Một mình Diệp đạp đi. Bao rèm cấn vào lưng nên cô phải ngồi nhích lên phía trước. Đến khúc quanh gần sông Hoài, một cơn gió tạt ngang làm tay lái chao. Cô chống chân xuống đất, dắt bộ qua đoạn đông người, giữ cho túi hàng khỏi va vào đâu.
Nhà cổ của bà Chín Sương nằm hướng ra sông. Diệp dắt xe vào sân. Mùi gỗ ẩm lẫn mùi nhang trầm từ gian thờ. Bà Chín ngồi trên ghế trường kỷ, tay lần tràng hạt gỗ dâu. Bà không ngẩng lên, chỉ nghe tiếng bước chân rồi nói:
"Con mang tới rồi đó hả? Để đó, uống miếng nước đã."
"Dạ, con treo lên cho bà xem luôn."
Diệp đặt túi rèm xuống nền gạch tàu, xuống bếp mượn một chiếc ghế gỗ cao. Gian thờ có ba khung cửa lớn thông ra sân trong.
Khung thứ nhất. Cô tháo tấm rèm cũ xuống trước. Bụi tích trong kẽ vải rơi lả tả xuống nền gạch, vương cả vào vạt áo cô. Rồi cô cuộn tấm rèm mới thành một ống dài — trải rộng ra thì không cầm nổi — ôm vào lòng mà leo lên ghế. Cô xỏ từng dải lụa qua khoen đồng trên thanh treo gỗ căm xe, xong đoạn nào thì thả cho vải rơi tự do xuống. Chiếc ghế kêu một tiếng rắc khi cô đổi chân trụ. Xong khung đầu, cô nhảy xuống đất, đứng xoay cổ tay một lát.
Khung thứ hai. Người giúp việc thấy cô với cao thì chạy lại đỡ một đầu. Bà lão giữ mép dưới cho vải khỏi trì xuống, Diệp rảnh tay luồn dây phía trên.
"Giữ chặt nha bà."
"Rồi. Cứ thong thả mà xỏ."
Khung thứ ba cô làm một mình, quen tay nên nhanh hơn. Treo xong, bà lão cầm chổi lông gà quét gọn mấy vệt bụi vào góc sân. Vai Diệp mỏi vì phải giơ quá đầu suốt buổi, nhưng cô không nghỉ.
Bà Chín dừng lần tràng hạt, nheo mắt nhìn khung cửa giữa.
"Lệch rồi con. Bên trái thấp hơn chừng một phân."
Diệp trèo lên lại, nới nút thắt, nhích đoạn dây lên rồi siết chặt. Cô bước xuống, lùi ra tận sau bức bình phong để ngắm. Ba tấm gấm phủ kín ba khung, chắn bớt nắng gắt ban trưa. Cô cúi xuống cuộn lại mấy đoạn dây lụa thừa, nhặt những mẩu dây rơi dưới đất bỏ vào túi áo.
Bà Chín gật đầu. Bà nhìn nếp gấp vải, rồi nhìn sang Diệp. Ánh sáng từ sân hắt vào, làm rõ những sợi tóc mai bết mồ hôi trên trán cô.
"Đẹp đó Hồng. Tay kim của con giống ba con hồi trẻ."
Diệp khựng lại khi nghe cái tên đó. Tay cô đang đặt trên thành ghế thì dừng lại ở đó. Bà Chín lại gọi cô bằng cái tên ấy.
"Bà ơi, con là Diệp. Sao bà cứ gọi con là Hồng?"
Bà Chín không ngạc nhiên. Bà đặt tràng hạt lên mặt bàn đá, với lấy cơi trầu bằng đồng. Bà chọn một lá trầu xanh thẫm, dùng móng tay rọc bỏ cuống cứng, quệt một chút vôi trắng bằng chìa vôi.
"Hồng là bác Hai của con đó. Chị ruột thằng Sáu. Bà không có lẫn đâu con. Bà biết con là con Diệp nhà thằng Sáu. Tại cái số đo nó trùng, bà đọc lên là cái miệng bà quen gọi vậy."
Giọng bà Quảng Nam rặt, trầm và đục. Bà không nhìn Diệp mà nhìn vào miếng cau. Bà bổ đôi trái cau, tách bỏ hạt, cắt thành từng miếng đều nhau.
"Hồi năm sáu mươi tám, ông Minh nhà bà — tức là ông nội thằng Lâm — định cưới cô Hồng. Ảnh đặt may áo cưới ở tiệm Tường Vi nhà con. Chính tay ông nội con nhận vải, cắt mẫu. Bộ áo cưới đó may bằng gấm thượng hạng, thêu hoa mai bạc ở cổ áo."
Bà cuốn lá trầu thành hình cái phễu nhỏ, cài miếng cau vào trong. Diệp không ngồi không. Cô lấy khăn tay lau vết mồ hôi trên thành ghế gỗ rồi dựng nó sát vào góc tường.
"Nhưng đám cưới không thành. Chuyện hồi đó loạn lạc, rồi hiểu lầm, rồi người ta nói ra nói vào. Một năm sau thì cô Hồng mất. Cô mất trẻ lắm, lúc đó mới ngoài hai mươi."
Đến đoạn này tay bà chậm hẳn lại. Bà cầm miếng trầu đã têm xong mà không đưa lên miệng, giữ nó trong kẽ ngón tay nhăn nheo. Mắt bà nhìn ra khoảng sân. Không ai nhắc gì tới chỗ ngập ngừng đó. Một lát sau bà đặt miếng trầu vào cơi và bắt đầu têm miếng khác. Diệp cúi xuống nhặt nốt mấy mẩu vụn vải của tấm rèm cũ còn sót dưới chân cột, gom vào một nắm tay.
Bà Chín đưa trầu vào miệng nhai. Tiếng nhai lụp bụp nhỏ xíu trong gian thờ vắng.
"Vậy còn số tiền lô đất một trăm mười hai?" Diệp hỏi, giọng thấp hẳn đi.
Bà nhổ bớt nước trầu vào ống nhổ sứ.
"Không có nợ nần gì hết. Ông Minh nhà bà hồi đó biết mình có lỗi. Khi nhà con gặp khó, ông đưa tiền cho ông nội con để giữ lại căn nhà đó. Ông nói đó là tiền sính lễ ông đã hứa, giờ người không còn thì để lại cho gia đình lo hương khói. Nhà con hồi đó kẹt lắm, không có khoản đó thì tiệm Tường Vi mất từ lâu rồi. Sau này ông Sáu nhà con cứ đinh ninh đó là nợ, cứ đòi trả. Nhưng nhà bà chưa bao giờ ghi vào sổ nợ."
Bà vỗ vỗ mặt bàn gỗ, rồi đóng nắp cơi trầu lại. Một tiếng cộp nhẹ mà dứt khoát.
"Bà lấy ông Minh mấy năm sau chuyện đó. Bà biết hết. Ông Minh thương cô Hồng thật lòng, bà chẳng ghen tuông gì với người đã khuất. Chín năm qua, mỗi năm bà đặt một chiếc áo cưới ở tiệm con là để hóa cho người ta. Bà không giải thích với thằng Lâm, cũng không nói với ba con. Chuyện của người già, để người già lo."
Diệp nhìn xuống bàn tay mình. Cô nhớ chiếc khăn gấm bị cắt phẳng đầu bà đưa cho cô ở lần gặp đầu tiên.
"Chiếc khăn gấm đó..."
"Của bộ đồ cưới năm sáu mươi tám đó con," bà Chín ngắt lời. "Bà giữ lại một miếng. Nhiều năm trước, có lần bà buồn, bà cầm kéo cắt một đường ngang xương. Bà định cắt nát hết cho rảnh nợ lòng. Rồi bà dừng lại. Bà đưa cho con coi là để xem con có nhận ra chất gấm cũ của nhà mình không."
Bà với lấy chiếc hộp gỗ nhỏ trên kệ, mở nắp. Bên trong là chiếc trâm bạc hoa mai Diệp đã cài trong lễ mừng thọ.
"Trâm này của cô Hồng để lại. Bà giữ bấy lâu, giờ đưa lại cho con. Con có số đo giống y hệt cô ấy lúc trước."
Bà khép hộp lại. Khóa đồng kêu lách cách. Bà đứng dậy, đi về phía gian bếp.
"Lâm nó cầm cuốn sổ năm sáu mươi tám đi rồi. Bà bảo nó cầm để nó biết nhà này với nhà con là người dưng có nghĩa với nhau."
Bà dừng ở cửa buồng, quay đầu nhìn Diệp một lần nữa.
"Đêm mười bốn hôm bữa, bà cố ý đi chùa lâu. Bà biết tính hai đứa bây, nếu bà ở nhà thì chẳng đứa nào chịu nói với đứa nào câu nào ra hồn. Thôi, rèm treo xong rồi, con về đi. Nói với ba con là bà Chín ưng bụng lắm."
Bà đi khuất sau tấm màn che. Diệp mang chiếc ghế gỗ trả về chỗ mượn dưới bếp rồi mới ra về.
Cô dắt xe ra khỏi cổng, đạp về tiệm. Trong giỏ xe vẫn còn túi vải vụn.
Về tới tiệm Tường Vi, Diệp thấy ông Sáu đã đi nằm nghỉ. Cô ngồi vào bàn cắt, lôi cuốn sổ tay ra, lật đến trang có ghi ba con số 82-65-88.
Diệp cầm cây bút bi để trên bàn. Cô không gạch xóa mạnh bạo. Cô đặt thước, gạch một đường ngang qua dãy số đó. Phía trên đường gạch, cô viết lại một dòng chữ nhỏ, ngay ngắn: "Mẫu áo cưới - 1968".
Tiếng máy vắt sổ bên kia đường dừng lại. Diệp gấp cuốn sổ, đặt nó nằm dưới bản hợp đồng chín mươi chín ngày vẫn treo trên dây thép. Cô đứng dậy, lấy một xấp vải mới ra, bắt đầu vạch phấn cho đơn hàng tiếp theo. Một dải nắng xiên qua khe cửa, đậu lên đầu ngón tay cô.