Chương 9: Người đứng tên
Thuộc tiểu thuyết Hợp Đồng Hôn Nhân 99 Ngày
Tác giả: Hạ Tầm Xuân · Thể loại: Ngôn Tình · Đăng ngày · 2306 từ · khoảng 12 phút đọc
Nửa tháng sau lần treo rèm ở nhà cổ bà Chín Sương, Hội An vào cao điểm mùa cưới.
Sáng sớm, tiệm Tường Vi tràn ngập mùi vải lụa mới và hơi nước từ bàn ủi. Diệp ngồi bên bậu cửa sổ, nơi có ánh sáng tự nhiên tốt nhất để đính cườm cho bộ áo dài cưới cuối cùng trong tuần. Những hạt cườm nhỏ như hạt tấm, lấp lánh dưới nắng sớm. Cô dùng kim khâu tay loại nhỏ nhất, đâm qua lớp gấm, luồn hạt, rồi chốt lại bằng một nút thắt kép.
Cô đính theo một đường đã vạch phấn sẵn trên thân áo. Mỗi đoạn dài năm xăng ti mét, cô đính đúng mười hai hạt. Hạt cườm đựng trong một chiếc nắp nhựa tròn. Cô dùng đầu kim khều từng hạt một cách nhịp nhàng. Một hạt cườm trơn nhẵn trượt khỏi đầu kim. Nó rơi xuống sàn gỗ, phát ra tiếng động khô khốc. Diệp cúi người, nhìn vào các khe ván để tìm kiếm. Hạt cườm nhỏ xíu đã biến mất vào kẽ hở giữa hai tấm ván. Cô không tìm nữa mà ngồi thẳng dậy. Cô duỗi thẳng các ngón tay cho đỡ mỏi. Sau đó cô tiếp tục luồn sợi chỉ tơ qua kẽ tay. Nắng sớm từ bậu cửa hắt vào, rọi rõ những hạt bụi lơ lửng. Nguồn sáng này gắt và nóng, làm mắt cô hơi chói khi nhìn vào mặt gấm bóng.
Ông Sáu Hiền đứng ở bàn gỗ lớn giữa nhà. Ông không cầm kim, cũng không cầm kéo. Trước mặt ông là xấp vải lụa xanh thiên thanh đã cắt sẵn. Ông cầm bàn ủi than, loại có con gà đồng trên nắp. Ông vảy một ít nước lên mặt vải rồi di chuyển bàn ủi chậm rãi. Tiếng lạch cạch vang lên mỗi khi ông đặt bàn ủi xuống giá sắt. Ông dùng lòng bàn tay phẳng, miết nhẹ theo nếp gấp, rồi cuộn những ống chỉ mới vào suốt. Đôi bàn tay ông lúc nào cũng đầy bụi phấn vẽ và vết chai, nhưng lúc này, ngón trỏ hơi rung khi ông cố xỏ sợi chỉ vào lỗ kim máy. Ông dừng lại, đặt cuộn chỉ xuống, thở ra một hơi dài.
Bên kia đường, nhà may cô Bảy Mận đã rộ lên tiếng máy công nghiệp từ lúc sáu giờ. Tiếng rè rè đều đặn và gấp gáp của sáu cái máy vắt sổ mới chạy hết công suất dội vào không gian tĩnh lặng của Tường Vi. Những xe chở khách du lịch bắt đầu thả người xuống đầu phố Nguyễn Thái Học. Các cửa hiệu lân cận bắt đầu lục đục kéo cửa cuốn, dọn hàng ra hiên.
Trên dây thép căng ngang gian nhà, bản hợp đồng 99 ngày vẫn nằm đó. Kẹp bướm bằng sắt đã hơi chớm gỉ ở mép. Diệp liếc nhìn nó rồi cúi xuống hạt cườm tiếp theo.
Có tiếng dép lẹt xẹt từ ngoài sân. Cô Bảy Mận chạy sang, tay cầm một tờ giấy khổ A4 còn phẳng phiu. Cô Bảy mặc bộ đồ bộ bằng lụa satin bóng, tóc búi cao, mặt lộ vẻ lo lắng.
"Anh Sáu, con Diệp. Có nhận được cái giấy ni chưa?"
Cô Bảy đặt tờ giấy lên bàn của ông Sáu. Ông Sáu nhấc bàn ủi than sang giá sắt trước. Ông không để bàn ủi nóng chạm vào tờ giấy trắng. Cô Bảy lấy trong túi áo ra chiếc kính lão. Bà đeo kính vào, gọng kính hơi lệch sang một bên. Ngón tay bà dò theo từng dòng chữ in đen. Bà đọc to dòng chữ về thời hạn thuê nhà. Bà tiếp tục đọc đến phần quy định giá thuê mới. Diệp đi tới, rút tờ thông báo của mình ra. Cô đặt tờ giấy của tiệm Tường Vi nằm cạnh tờ của cô Bảy. Hai tờ giấy giống nhau từ con dấu đến ngày ký. Cô Bảy bắt đầu tính nhẩm trong miệng.
"Tính ra một tháng mỗi mét vuông tăng thêm năm chục ngàn đó anh Sáu, khi mô thì mình phải nộp tiền đợt đầu đây?"
Diệp buông kim đứng dậy. Đó là bản thông báo từ văn phòng của Phan Bảo Lâm. Nội dung ngắn gọn về việc gia hạn hợp đồng thuê nhà dài hạn cho toàn bộ dãy phố. Cô Bảy chỉ ngón tay sơn đỏ vào dòng chữ in đậm ở giữa trang.
"Hắn ghi điều kiện chi mà lạ rứa? 'Cơ sở thuê phải duy trì hoạt động nghề truyền thống tại chỗ'. Nghĩa là răng? Nhà tôi may 24 giờ cho khách Tây, có tính là nghề truyền thống không?"
Ông Sáu Hiền cầm tờ giấy lên, đưa sát mắt. Ông đọc chậm từng chữ. Cô Bảy tiếp lời, giọng thấp xuống:
"Hắn lại còn ghi: 'Người đứng tên hợp đồng phải là người trực tiếp điều hành và có chuyên môn nghề'. Anh Sáu, tôi với anh học chung một lò nhà cụ Phó hồi xưa, cái chuyên môn ni ai xét? Mà tay anh..."
Cô Bảy bỏ lửng câu nói. Bà nhìn vào đôi tay đang đặt trên mặt vải của ông Sáu. Ông Sáu không giấu tay đi, ông chỉ nắm lại thành nắm đấm.
"Cái ni là hắn muốn giữ cái phố nghề, không cho người ta phá đi làm khách sạn," ông Sáu nói, giọng trầm đặc.
"Thì tôi cũng biết rứa. Nhưng cái thằng Lâm ni, hắn làm việc sạch quá, trắng đen rõ ràng quá tôi đâm lo. Anh xem, dãy mình giờ còn mấy nhà bám trụ được cái kim cái kéo đâu."
Diệp cầm tờ thông báo của tiệm mình vừa được bưu tá thả vào hòm thư. Nội dung y hệt. Cô nhìn ra cửa. Chiếc xe đen quen thuộc của Lâm vừa dừng lại ở phía đầu dãy phố.
Lâm bước vào tiệm khi mặt trời đã lên quá ngọn cây đa đầu ngõ. Anh không cầm theo cặp táp hay hồ sơ, chỉ kẹp một tờ giấy gấp đôi trong tay. Anh gật đầu chào cô Bảy Mận trước khi kéo chiếc ghế gỗ ngồi đối diện ông Sáu. Lâm đặt một bản danh mục lên bàn.
"Tôi mua lại dãy này vì tháng trước có bên địa ốc muốn gom hết để đập thông vách, làm tổ hợp nhà hàng khách sạn," Lâm nói thẳng. "Họ trả giá cao hơn thị trường ba mươi phần trăm."
Ông Sáu nhìn Lâm: "Sao cậu không bán?"
"Bà nội tôi không thích phố này mất tiếng máy may."
Lâm dừng lại, nhìn quanh gian nhà gỗ.
"Tôi cho các nhà thuê lại với giá bằng một nửa giá ngân hàng định giá. Điều kiện duy nhất là phải còn làm nghề. Tôi không muốn dãy phố này chỉ còn là cái vỏ cổ kính bên ngoài, bên trong thì bán sinh tố với đồ lưu niệm."
Ông Sáu Hiền nhấc bàn ủi sang một bên.
"Điều kiện 'người làm nghề đứng tên' là sao?"
Lâm nhìn thẳng vào mắt ông Sáu.
"Nghĩa là hợp đồng thuê nhà không ký với người đứng tên chủ hộ cũ nếu họ không còn trực tiếp cầm kim. Tôi cần một người chịu trách nhiệm về việc duy trì xưởng may tại đây. Nếu bác không cắt vải được nữa, tiệm Tường Vi phải có người kế vị đứng tên."
Căn phòng rơi vào im lặng. Chỉ có tiếng kim đồng hồ quả lắc treo trên vách kêu tích tắc. Cô Bảy Mận đứng bên cạnh, xoay xoay cái nhẫn vàng trên tay, không dám xen vào. Ông Sáu quay sang nhìn Diệp. Cô Bảy lùi lại hai bước rồi ngồi xuống chiếc ghế đẩu. Bà quay mặt đi, vờ như đang kiểm tra xấp vải vắt trên sào. Lâm không nhìn hai cha con Diệp. Anh cúi xuống, xem xét các thông số trong bản danh mục. Những cục than trong bàn ủi đỏ rực lúc nãy bắt đầu xám lại. Một tiếng nổ nhỏ vang lên từ trong lòng bàn ủi. Ngoài phố, hai người khách du lịch đang gọi nhau í ới. Ông Sáu cầm lấy cây bút chì trên bàn. Ông xoay cây bút chì vài vòng giữa các ngón tay.
Đây là lần đầu tiên ông nhìn cô lâu như vậy kể từ khi cô bắt đầu về phụ tiệm. Ông nhìn từ đôi bàn tay nhỏ nhưng chắc chắn của cô, đến những vết chai vì cầm kéo ở ngón cái.
"Con Diệp," ông Sáu gọi. "Con có muốn đứng tên cái tiệm nợ nần ni không?"
Diệp không trả lời ngay. Cô đặt chiếc kim khâu xuống mặt bàn gỗ, tay dừng lại giữa tấm vải gấm.
"Ba có tin con giữ được tiệm không?" Diệp hỏi lại.
Ông Sáu không đáp lời. Ông cầm cây thước gỗ lên, vuốt dọc theo cạnh thước đã mòn vẹt.
"Cái tiệm ni là của ba đời nhà mình. Trước giờ ba cứ tưởng ba giữ cho ông nội, giữ cho bác Hồng con. Nhưng giờ ba thấy, ba giữ là để cho con có cái nghề."
Ông quay lại phía Lâm.
"Tôi đồng ý. Để con Diệp đứng tên."
Lâm gật đầu. Anh không lấy bút ra ngay, cũng không nói lời chúc mừng.
"Tuần sau văn phòng sẽ gửi bản hợp đồng chính thức cho cô Diệp. Bác và cô cứ bàn kỹ lại các điều khoản hỗ trợ sửa sang mặt bằng."
Lâm đứng dậy. Trước khi ra cửa, anh dừng lại trước mặt Diệp, nói nhỏ đủ cô nghe:
"Đây là phương án tốt nhất cho dãy phố. Cô đừng nghĩ thành chuyện gì khác."
Anh đi rồi, không khí trong tiệm mới giãn ra. Cô Bảy Mận thở phào, chào ông Sáu rồi về chuẩn bị đơn hàng cho khách.
Chiều hôm sau, Toàn từ phía nhà cô Bảy đi về. Cậu không vào tiệm ngay mà đứng ở sân, vò nát một lá trà xanh trong tay. Diệp đang xếp lại các cuộn lụa vào tủ kính.
"Chị Hai," Toàn gọi.
Diệp dừng tay. "Vào đây em."
Toàn bước vào, ngồi xuống cái ghế đẩu cạnh máy may. Cậu nhìn đôi bàn tay mình, rồi nhìn sang chiếc máy may Singer cũ của gia đình.
"Cô Bảy mời em sang làm chính thức. Cô bảo bên đó thiếu người điều hành sản xuất, em thạo máy công nghiệp nên cô muốn em quản lý tổ cắt."
Diệp đặt cuộn vải lên kệ.
"Em nhận lời chưa?"
"Dạ, em nhận rồi. Sáng mai em bắt đầu."
Toàn cúi đầu. Diệp đi vào buồng trong. Khi quay ra, cô cầm theo một cái hộp gỗ nhỏ. Cô mở nắp hộp gỗ ra. Bên trong hộp lót một lớp vải nhung đỏ đã cũ. Chiếc kéo cắt vải nằm ngay ngắn ở chính giữa. Diệp nhấc chiếc kéo lên khỏi hộp. Cô vơ lấy một mẩu vải vụn trên mặt bàn. Cô thực hiện một nhát cắt dứt khoát. Nhát cắt đi qua mặt vải êm ru. Đường cắt thẳng tắp, không bị xơ vải. Cô lấy một chiếc khăn vải màn khô. Cô lau dọc theo hai lưỡi kéo từ trong ra ngoài. Diệp không tra thêm dầu vào phần lưỡi. Cô đặt kéo lại vào vị trí cũ và đóng nắp hộp. Cô đưa cái hộp gỗ cho em trai mình.
"Kéo ba tặng chị hồi mới vào nghề. Chị mài lại rồi, sắc lắm. Sang bên đó, làm cho cẩn thận. Đừng để khách than phiền về đường cắt."
Toàn cầm lấy cái kéo, ngón tay miết nhẹ lên lưỡi thép, bật mở khép lại nghe tiếng kim loại chạm nhau lách cách.
"Ba có giận em không chị?"
Ông Sáu Hiền từ dưới bếp đi lên, tay cầm ấm trà. Ông đặt ấm xuống bàn, không nhìn Toàn.
"Làm chỗ nào cũng là làm nghề. Đừng làm bậy là được."
Toàn đứng dậy, vòng tay chào ba rồi ôm hộp kéo đi ra phố. Diệp nhìn theo bóng em trai khuất sau những rặng đèn lồng.
Trời sập tối hẳn. Các nhà hàng xóm bắt đầu bật đèn tuýp sáng choang. Diệp bật bóng đèn điện phía trên bàn làm việc, rồi đi vào buồng trong, nơi đặt giá sổ đơn hàng của tiệm qua từng thế hệ.
Có hàng chục cuốn sổ khổ hẹp, bìa bọc vải hoặc giấy xi măng, xếp theo thứ tự năm. Trên giá gỗ, giữa cuốn sổ năm 1967 và cuốn sổ năm 1969 vẫn là một khoảng trống.
Diệp rút cuốn sổ đơn hàng của năm nay xuống. Trên bìa sổ, nét chữ của ba cô ghi rõ: "Sổ đo — Nhà may Tường Vi. Chủ tiệm: Nguyễn Sáu Hiền."
Ông Sáu bước vào sau lưng cô. Ông mở ngăn kéo, lấy ra cây bút máy Hero cũ, vỏ nhựa xanh đã xỉn màu. Ông đưa bút cho Diệp.
"Ba không viết thẳng hàng được nữa. Con ghi đi."
Diệp nhận lấy cây bút. Cô đặt cuốn sổ lên mặt bàn phẳng, lấy một mảnh vải mềm lau sạch lớp bụi mỏng bám trên bìa. Cô hít một hơi sâu, đặt bút xuống dưới dòng chữ của ba. Nét mực tím chảy ra đều đặn trên giấy. Diệp viết từng nét chậm rãi, rõ ràng.
"Tiếp quản: Nguyễn Diệp."
Cô giữ nguyên ngòi bút ở nét cuối cùng cho đến khi mực thấm sâu vào thớ giấy. Diệp gác bút vào rãnh sổ, nhìn vệt mực mới còn hơi ướt, lấp lánh dưới ánh đèn điện. Ngoài kia, tiếng máy may nhà cô Bảy Mận vẫn đều đặn vọng sang. Diệp đóng cuốn sổ lại, đặt nó về vị trí cũ trên giá gỗ.