Chương 8: Thằng Tộ bị bắt vì một cái tên

Thuộc tiểu thuyết Kiếm Gãy Sông Gianh

Tác giả: · Thể loại: Võ Hiệp · Đăng ngày · 2019 từ · khoảng 10 phút đọc

Lời nói đi nhanh hơn đò, dân sông ai cũng biết, nhưng tới chợ Bến Mé tôi mới biết nó nhanh tới mức nào. Chúng tôi tới Bến Mé trưa hai mươi tám. Cái bến này to hơn bến Vạn, có chợ họp ngay trên bãi, người bán nón, bán mắm, bán cau, thuyền hàng hai đầu sông về tranh nhau bán nốt trước khi nước lớn, tiếng người ồn tới mức tôi tưởng mình được về nhà. Tôi cầm trong túi gần 60 đồng của tôi, tôi có chuyện vui, và tôi đi vào chợ với cái dáng của một đứa vừa đọc tờ giấy trắng cho 6 con dao nghe. Tôi ghé hàng bún của một bà béo, gọi một bát 3 đồng, bát bún đầu đời mà tiền không đi qua sổ của ai. Đang húp nước thì nghe bàn bên, hai ông lái thuyền đang nói chuyện. "...một mình nó, câm, cầm thanh kiếm gãy, ngồi mài ngay giữa sông, thằng Hai Dao tè ra quần." "Tau nghe bảo có 9 thằng lận." "9 chi. Chỉ có 3, nhưng chết hết, bị cắt lưỡi, vì nó câm nên nó muốn người ta câm theo." Tôi cắn trúng cọng hành. Mới hôm qua thôi, cái chuyện tôi bịa ra trên mũi đò, 3 người áo đen, hôm nay đã bị cắt lưỡi mà tôi chưa kịp cho phép. Tôi xoay người sang. "Cái ông câm đó dữ lắm hả chú?" Ông lái ngó tôi, thấy con bé đen nhẻm, hạ giọng ra chiều hiểu biết. "Dữ. Đệ tử chân truyền của ông Giữ Mạn, về đòi nợ máu cho thầy. Có cả con yêu tinh nhỏ đi theo, đứng đọc sổ tử, đọc tới tên ai người đó đi. Mi đi đâu thì tránh, nó hỏi tên thì đừng có nói." Tôi cười muốn sặc, phải lấy tay che miệng. Con yêu tinh nhỏ. Tôi trả tiền bún và cho bà béo thêm 1 đồng, cho sang. Lúc tôi quay về chỗ đò thì thấy đã có chuyện lạ. Ông câm lên bờ mua ít thuốc đắp, vừa đi tới hàng thuốc thì người ta dạt ra, thực sự dạt ra, mấy bà bán rau kéo mẹt vào. Bà hàng thuốc không dám nhận tiền, cứ dúi gói lá vào tay ông, miệng nói "Chú lấy đi, không có chi". Một ông to con có đòn gánh, cái loại mà bến nào cũng gọi ông là thằng què, tránh sang lề cho ông đi. Tôi chạy tới bên ông, nghểnh cổ lên, cái mặt tôi lúc đó chắc rất dễ ghét. "Sướng không?" tôi nói nhỏ. "Thuốc không mất tiền. Tui làm cho ông đó." Ông nhìn gói lá trong tay. Tôi để ý chỗ này: ông có đặt lại tiền lên mẹt không? Tôi thấy ông thò tay vào túi, ngón tay chạm vào mấy đồng kẽm, đứng im một lúc, rồi rút tay ra, cất gói lá vào ngực, đi tiếp. Người ta đứng hai bên nhìn ông đi, và ông đi thẳng lưng hơn mọi ngày. Tôi kể chỗ này cho đúng, vì về sau có người nói về ông như thể ông chưa từng sai cái gì. Một người đi một mình trên sông, ai cũng coi thường, được một lần người ta tránh đường thì chắc cũng ấm lưng, tôi đoán vậy. Tôi không trách, bản thân tôi lúc đó đang vui muốn chết. Ở hàng nón có một đứa nhỏ chừng 6 tuổi bị mẹ kéo tay giật lại khi tôi đi ngang. Tôi quay nhìn nó, nó trốn sau lưng mẹ, thò một con mắt ra ngó, và tôi nghe mẹ nó thì thào "Đừng nhìn, nó đọc tên mi đó." Tôi lè lưỡi với nó, đứa nhỏ khóc thét lên. Tôi cười suốt quãng đường tới hàng lược, cười chưa hết thì tự dưng hơi lạ một chút, chỉ một chút thôi, cái miệng vẫn cười mà có gì đó trong bụng nhỏ lại, rồi nó qua đi, vì cái lược đẹp. Tôi đi thêm một vòng chợ, mua một cái lược sừng 4 đồng. Cái lược đây này, gãy mất 2 răng. Xế chiều tôi đứng lại ở một hàng cau để trả giá cho đỡ buồn tay, và ở đó tôi nghe được câu kế tiếp, từ một bà già bán trầu đang nói với bà già bán vôi, không ai để ý tới tôi. "...khổ thân con mẹ Hĩm. Mới mừng thằng con về tránh nước được 2 hôm, sáng nay bọn thuyền đen đã tới tận nhà lôi đi rồi, thuyền buôn ở trên vừa xuống kể." "Thằng mô?" "Thằng Tộ, cái thằng mập mập, đi lặc, làm phu cá dưới bến Dưới, hiền như đất. Bọn Hai Dao nghe đâu chiều qua nghĩ lại, thằng câm dữ thì chưa đụng được, chớ bắt được đứa giữ sổ thì trùm Nhuận có thưởng. Thuyền cá chở nó qua dây hôm kia, bọn nớ còn nhớ thằng mập đi lặc về làng Rào, chèo suốt đêm lên là tới. Lôi ra đình, cột vào cột, đánh từ sáng bắt khai sổ để đâu. Nó có biết sổ là cái chi đâu, chữ cũng không biết, nó chỉ khóc, nói t... t... tui không biết, con mẹ nó quỳ ngoài sân đình mà ai nghe." Tôi đứng đó. Bà bán cau hỏi tôi có mua không, tôi nghe tiếng bà từ xa lắm, như người ta đứng trên bờ mà nói với người dưới nước. Tôi đã kể với cháu là tôi không sợ ai, đúng không. Tôi nói lại cho chính xác: trước cái giờ đó tôi không sợ ai. Cái nắm cơm. Tôi vẫn chưa vứt cái lá gói cơm, tôi dùng nó lót cái bọc đựng tiền. Quê nó ở làng Rào, tôi có biết, năm nào cuối tháng Tám bọn phu cá cũng về quê tránh nước, ai ở bến cũng biết, tôi chỉ không nghĩ. Khi tôi lấy cái tên đó, tôi nghĩ tới bến Dưới, tít xuống gần cửa sông, kể cho quỷ nó nghe cũng chả sao. Tôi đâu có ngờ nó đã theo thuyền buồm lên trước tôi, ở ngay trên đầu con sông tôi đang đi, cách Bến Mé một đêm chèo, và đêm qua trong lúc tôi ngủ ngon trên bãi, xuồng Hai Dao đã vượt qua tôi. Tôi về đò. Ông câm đã ngồi đó, đang thay lá thuốc vào sườn, cánh tay gập ra sau lưng rất khó. Tôi ngồi xuống, cầm mái, không nói gì. Trong lúc đi từ hàng cau về đò, tôi đã tính rất nhanh, đúng kiểu lão Bường. Hôm nay hai mươi tám, Bến Hôm còn cách đây gần 2 ngày chèo, đò ở đó chạy tới hết tháng rồi thôi, mà nước đang đỏ dần, ai cũng nói năm nay về sớm. Làng Rào nằm trên đường đi nhưng ở khúc sông rộng, nếu tôi chèo qua lúc trời tối, đi sát bờ bắc, không ghé, thì chẳng ai biết, và sáng hôm sau chúng tôi đã ở ngoài tầm với của mọi chuyện. Thằng Tộ thì bị đánh vài trận, họ thấy nó không biết gì thì thả. Nó béo, nó chịu được, người ta đâu có giết một thằng phu vác cá. Cái đầu tôi đặt hết các đồng tiền lên bàn tính, gảy ra được một kết quả rất gọn. Cháu thấy không, tôi là con nuôi của lão Bường mà. "Mình đi luôn nha," tôi nói. "Mình chèo đêm, lên Bến Hôm sớm cho có chỗ." Ông ngẩng lên, tay vẫn đang buộc dây. Tôi đẩy đò ra, mái đi đều, không nói một câu nào. Từ Bến Mé đi lên nước ngược, hai bên bờ lau cao dần, trời chiều xám đi, tôi đếm nhịp mái để khỏi nghĩ, một, hai, nghỉ, ba. Đi được một lúc lâu thì tôi nghe tiếng gõ trên ván, không phải tiếng gõ nhịp, hai tiếng ngắn gọi tôi nhìn. Ông đang nhìn tôi, nhìn cái tay tôi, cái bát bún tôi không khoe, cái lược tôi không đem ra chải. Trước giờ đó tôi nói suốt từ lúc mở mắt tới lúc ngủ, còn từ lúc rời Bến Mé tôi chưa nói được mười câu, và ông để ý cái đó như người chèo đò để ý tiếng nước khác đi. Ông cầm mẩu than, cúi xuống, viết lên tấm ván giữa khoang một chữ duy nhất, to, rõ. Tôi đã thấy nó rồi, ông đã viết nó trên ván hôm qua rồi lấy tay chùi đi, cái lúc tôi cười không nghe. Bây giờ tôi nhìn nó, hình chữ ấy có một nét giống cái lưng người cúi, và không ai phải đọc cho tôi biết đó là chữ gì. Ông chỉ chữ đó, rồi chỉ vào tai mình, đập nhẹ vào vành tai hai cái. Ai cũng gọi ông là gã câm, cả tôi nữa, và cả đời người ta đối xử với ông như người điếc, nói trước mặt ông bất cứ cái gì, tưởng ông không có ở đó. Hai bà già nói chuyện trên chợ, thì hàng thuốc ở ngay sát đó, và ông có tai. Ông đã nghe. Có thể ông nghe trước cả tôi. Ông biết thằng Tộ ở đâu, ông biết ai đã đọc cái tên đó, và ông đã ngồi trên đò suốt từ chiều, buộc lá vào sườn, chờ xem tôi có nói không. Trong tai tôi có tiếng nước lớn lắm. Cái mái dừng lại và đò bắt đầu trôi ngược về sau, tôi không giữ nó. Tôi mở miệng ra, tôi xin thề với cháu tôi có nhiều lời chưa từng thấy, mà nó không có đường ra. Mắt tôi nóng lên, và tôi bực vì nó nóng. "Nó... nó béo mà," tôi nói. Đó là câu đầu tiên bật ra, cháu chép nguyên đi, tôi trả tiền chép câu đó. "Người ta có giết đâu. Mình mà ghé là lỡ đò, ông không qua được sông, ông đi tới đây vì cái gì? Mình chèo đêm là không ai biết hết. Tui lấy tên nó thì tui... tui đâu có biết nó..." Giọng tôi vỡ ra. "Ông nói đi! Ông chửi tui đi! Ông đánh tui đi cho rồi!" Rồi tôi nghe được chính mình vừa bảo một người câm chửi tôi. Ông nhìn tôi rất lâu, trời đã gần tối hẳn, tôi không thấy rõ mắt ông. Tôi muốn ông giận, tới giờ tôi vẫn nghĩ nếu lúc đó ông giận thì tôi đã đỡ hơn. Nhưng ông chỉ nhìn tôi với cái mặt nhìn chỗ vừa mài phẳng trên lưỡi kiếm, rồi đứng dậy, bước qua khoang đò, đò nghiêng nhẹ theo chân. Ông đặt tay lên cái mái của tôi, bàn tay rất to và có chai ở những chỗ tôi không ngờ. Tôi buông ra, ngồi xuống khoang, co hai đầu gối lại. Ông đặt mái vào cọc, cái sườn gãy của ông chịu đau thế nào tôi không biết, mà ông quay mũi đò về phía bờ nam, về phía có mấy đốm đèn của làng Rào, và bắt đầu kéo. Một, hai, nghỉ, ba. Tới nửa đêm tôi thấy cái vai ông rũ xuống, tôi đứng lên, không hỏi, cầm lấy cán mái ở phía dưới tay ông, và ông để yên, hai người cùng kéo một cái mái tới lúc gà gáy. Khi trời đã rạng, ông cất mái, cho đò trôi vào bãi, thò tay vào túi vải dầu lấy xấp giấy ra đếm. Ông đếm hai lần như mọi tối, rồi dừng lại, đặt ngón tay lên đâu đó giữa xấp, như người ta chia một cái bánh mà chưa biết chia bao nhiêu phần. Thầy ông là người của Bảy Bến, những lệ cũ trên sông ông biết nhiều hơn tôi tưởng. Từ ngoài sông nhìn vào đình làng Rào, tôi thấy một người ngồi tụt xuống chân cái cột, cái bóng tròn trĩnh ấy tôi nhận ra được, đầu gục trên ngực, và trong sân có một người đàn bà đang quỳ.