Chương 9: Gã câm viết 6 tờ nhận tội

Thuộc tiểu thuyết Kiếm Gãy Sông Gianh

Tác giả: · Thể loại: Võ Hiệp · Đăng ngày · 2017 từ · khoảng 10 phút đọc

Mỗi năm một lần, vào những ngày cuối tháng Tám, Bảy Bến họp ở đình làng Rào để tính sổ chia lệ trước khi đóng bờ, và người ngồi trên chiếu giữa đình sáng hai mươi chín, ngoài trưởng bến Rào, còn có người của 5 bến khác, trong đó có một cái mặt tôi không ngờ gặp lại, chỉ có một con mắt. Gã Chột đi thay lão Bường vì lão ngại đường, đang ngồi xếp bằng ôm cái sổ tre trên đùi, trông bứt rứt như con trâu bị mặc áo. Bến Hôm vắng vì còn chạy đò cuối, tính ra có 6 người. Dưới sân là cả làng và mấy chục khách thuyền kẹt lại, ngoài cổng có thuyền đen cắm sào, gã Hai Dao ngồi trên bậc thềm giữa 5 đứa đàn em, chân vắt chéo, tay cầm cái roi mây. Ông câm đi vào cổng đình và tôi đi sau lưng ông, tôi muốn nói thế cho oai, chứ thực ra tôi nấp. Cái sân đang ồn thì im, có tiếng ai đó nói "Nó đó", rồi đám đông rẽ ra thành một lối đi. Họ đang sợ ông, cái sợ tôi mới làm ra hôm kia, nó chạy trước mặt chúng tôi và mở đường. Ông đi một mạch tới chân cái cột. Thằng Tộ ngồi tụt xuống đó, hai tay bị buộc ra sau, cả khuôn mặt tròn sưng lên, một bên mắt không mở được. Nó nghe tiếng động thì ngẩng lên, nhìn ông bằng con mắt còn lại, rồi nhìn thấy tôi. Nếu là tôi thì tôi chửi. Nó há miệng, cố cười một cái, vì nó thấy người quen. Mẹ nó quỳ dưới sân, một người đàn bà gầy đét, tôi không dám nhìn. "Chà." Gã Hai Dao đứng dậy, vỗ roi vào ống quần. Ở đây gã có đình làng, có người đông, mà ban ngày thì người ta bớt sợ ma. "Tới đúng lúc. Thằng này giữ sổ cho ông, bọn tôi hỏi từ hôm qua mà nó không khai sổ ở đâu. Con yêu tinh đâu, đọc đi." Cái sân đợi tôi, tôi cảm thấy tất cả những cái đầu đang quay sang, và cổ tôi khô đắng. Tờ giấy trắng hôm đó vẫn còn trong túi vải dầu, tôi có thể lấy ra đọc cho cả làng nghe một lời nguyền nữa, có khi còn thắng, rồi có khi Tộ chết. Tôi quay sang nhìn ông. Ông đã ngồi xuống ngay trên nền sân đình, trước mặt 6 người trên chiếu, mở túi vải dầu. Ông lấy thỏi mực ra, chỉ tay vào cái vò nước trên thềm, không ai dám không đưa. Ông rửa tay từng ngón, y như hôm ở nhà mụ Thìn, rồi mài mực. Cả cái sân mấy trăm người đứng xem một người đàn ông cao gầy ngồi xếp bằng mài một thỏi mực trong cái đáy bát vỡ. Thằng Hai Dao bắt đầu cười nhưng tiếng cười không có ai theo. Ông rút một tờ giấy, trải lên tấm ván xin được từ kệ thờ, và viết. Viết xong ông không đưa cho ai, ông để tờ đó sang một bên, lấy viên sỏi chặn lại, rồi rút tờ thứ hai. Không ai biết ông đang làm gì, trừ một người. Lúc tờ thứ hai sắp xong, tôi thấy gã Chột từ trên chiếu cúi người ra nhìn, con mắt độc nhất nheo lại. Gã không biết chữ, nhưng gã biết đếm, gã đếm số người trên chiếu rồi đếm những tờ giấy ông đang đặt riêng ra đó. Rồi gã lên tiếng, và cái miệng ấy nói được một điều có ích. "Lệ là lệ," gã nói. "Lời đã nói trên sông muốn rút thì phải có giấy trước Bảy Bến, bến có mặt mỗi bến một tờ. Lệ này cũ lắm rồi, lão Bường có nói. Hắn đang rút lời." Trời sáng thêm. Mỗi tờ mất chừng thời gian người ta ăn xong một bát cơm, ông viết 6 tờ, 6 lần y hệt nhau từng chữ, không nét nào hấp tấp. Người trong sân đã bắt đầu nói chuyện lại, kẻ thì ngồi xuống, có đứa bé khóc đòi ăn, gã Hai Dao bỏ chân xuống. Mồ hôi trên trán ông chảy xuống, cái sườn đau thế nào tôi chỉ đoán được qua cái vai trái đang cứng đờ, sau cả đêm kéo mái, nhưng tay ông cứ đi. Khi tờ thứ 6 khô, ông đứng dậy nâng cả xấp bằng hai tay, đặt trước mặt trưởng bến Rào. Trưởng bến đưa tờ trên cùng cho ông đồ Khoái, người duy nhất biết chữ ở đó. Ông đồ giơ tờ giấy lên nhìn, cái mặt ông thay đổi, ông nhìn lên ông câm rồi nhìn xuống lại, lẩm bẩm "Chữ này ai dạy đây", đọc thầm một lượt rồi đằng hắng, đọc lên, cái giọng già cỗi ấy nhẹ mà cả sân đình nghe rõ. Bốn năm sau tôi tự đọc được tờ giấy đó từng chữ, cháu chép nghiêng, và chép cẩn thận: *Tôi tên Cẩn, không nói được. Tôi nói dối. Ba người áo đen không có. Tôi không có người ở bến nào. Thằng Tộ không biết tôi, không giữ sổ gì. Sổ không có. Tờ giấy hôm đó là giấy trắng. Tôi nhận lỗi trước Bảy Bến.* Ông viết là tôi. Cháu có nghe không. Không có con bé nào trong đó, không một chữ về con yêu tinh nhỏ. Sân đình im phăng phắc được một nhịp, tôi nghe thấy tiếng sào của ai đó rơi. Rồi một tiếng cười từ phía sau, một ông lái thuyền, rồi một tiếng nữa, và cả sân cười rộ lên như nước vỡ bờ. "Giấy trắng!" "Thằng câm đọc giấy trắng! Trời đất, Hai Dao ơi, mi bị thằng câm lừa bằng tờ giấy chùi đít!" Tôi đã thấy người ta sợ ông, đã thấy ông đi qua chợ người ta dạt ra, mà tôi chưa từng hiểu cái đó mỏng cỡ nào. Cái lối đi lúc nãy khép lại. Một bà đứng gần, chính cái loại bà hôm qua có thể đã dúi lá thuốc cho ông, nhìn ông từ đầu tới chân rồi nhổ nước trầu xuống cạnh chân. Có đứa trẻ nhặt một cục đất ném, trúng vai ông, vỡ ra, ông đứng yên không nhúc nhích. Tôi chen lên. Tôi không biết bằng cách nào, tôi đang đứng sau ông rồi tôi đang đứng trước mặt ông, và tôi hét. "Tui! Không phải ông ấy! Tui đọc! Tờ giấy đó là tui đọc, tui đặt ra, tui lấy tên thằng Tộ, ông ấy không có..." Một bàn tay đặt lên miệng tôi, to, chai, có mùi mực. Tôi cắn. Tôi cắn thật, tôi thấy vị mặn, và cái tay không rút ra. Ông nhìn xuống tôi, cái mắt đó lần đầu có vẻ ra lệnh, và ông lắc đầu một cái rất nhẹ. Rồi ông thả tôi ra. Tôi đứng đó thở, tiếng cười đang lấn hết, ai lại nghe con bé con khi đã có giấy trắng mực đen. Trong giấy là "tôi", chữ đó không ai đọc khác đi được nữa. Gã Chột đứng dậy, phải dùng tay chống đầu gối. Gã bước xuống chỗ cái cột, đứng nhìn thằng Tộ một lúc, rồi nhìn lên Hai Dao. "6 người trên chiếu có đủ giấy. Thằng này vô can. Cởi." Gã Hai Dao đang tím mặt, vì cả cái sân đang cười gã nhiều hơn cười ai. Gã bước xuống thềm, 5 đứa kia đứng dậy sau lưng. "Cởi thì cởi. Nhưng thằng câm chơi tao một vố. Nó vừa viết rõ ràng, sau lưng nó không có ai. Nó có gan thì lấy thằng kia ra bằng tay nó." Gã ngoắc ba đứa to nhất. "Ở đây không phải trên đò." Tiếng cười ngớt lại, người ta lùi ra. Gã Chột quay sang nhìn trưởng bến Rào, ông này nhìn cái thuyền đen ngoài cổng rồi nhìn xuống chiếu, mấy người khác cũng nhìn xuống chiếu. Cháu nhớ năm đó trùm Nhuận vừa mua được đoạn sông của họ. Ông câm mở bọc. Ba đứa đều có dao quắm, ngắn, cái đó có lợi cho ông, nhưng chúng không phải bọn thu lệ, chúng đánh nhau để kiếm sống, và chúng tản ra ba hướng rất nhanh, thành ra ông vào đứa này thì đứa kia vào lưng. Ông nhắm đứa bên trái, lật bản kiếm vỗ vào tai nó, nó khuỵu xuống. Lẽ ra chỉ cần xoay cổ tay là đứt cổ nó, tôi thấy thế, cả sân thấy thế, ông không xoay, và vì vậy mất đúng một nhịp. Đứa thứ hai đã tới sau lưng, con dao quắm rạch một đường dài trên cẳng tay trái khi ông đưa lên đỡ, tay áo mở ra đỏ thẫm. Ông quay vào nó, sát tới mức hai người như đang ôm nhau, cùi chỏ trúng cằm, nó bay ngược. Tới đó ông hít vào, và hơi thở hụt ở nhịp thứ ba. Tôi nghe được, y như Hạc Y đã nghe được, còn thằng thứ ba thì chẳng cần nghe, nó chỉ thấy người trước mặt tự dưng khựng lại, tay ôm sườn, và nó vung dao lên. Gã Hai Dao thì đã rút con dao dài, im lặng đi vòng ra sau lưng ông. Sau lưng tôi có một cây sào phơi lưới dựng vào vách đình. Tôi chưa từng đánh ai bằng sào, nhưng 6 năm đẩy sào tôi biết đầu sào đi tới đâu, cũng như biết chỗ nào có đá ngầm dưới nước đục. Tôi vác nó lên, chạy ba bước, thúc xuống ngay giữa hai ống chân gã Hai Dao đúng lúc gã nhấc gót. Gã ngã sấp xuống gạch sân đình, con dao văng ra, cái miệng đập vào đất kêu "cộp". Cả sân lại rú lên cười. Ông câm cúi người tránh nhát dao, tay chảy đầy máu, lưỡi gãy đã nằm dưới cằm đứa thứ ba, đặt ở đó, không ấn, và nó từ từ thả dao xuống. Hôm đó không ai chết cả. Gã Chột đi tới, rút dao cắt dây buộc thằng Tộ, tra lại vào vỏ, nhìn Hai Dao đang bò dậy với cái mồm toàn máu. "Bến Rào chưa bán cho trùm Nhuận," gã nói. "Về đi. Ngày mai nước lên, thuyền mi cần neo đó." Hai Dao nhổ ra một cái gì đó, nhìn ông câm, rồi nhìn tôi lâu hơn, ghi nhớ lấy mặt tôi, rồi đi. Mẹ thằng Tộ bò tới ôm lấy con. Ông câm đứng đó, kiếm đã buông xuống, nhìn cái áo của mình, máu chảy qua cổ tay nhỏ thành giọt xuống gạch. Tôi có cái kim đan lưới trong túi với cuộn chỉ gai, tôi kéo ông ngồi xuống bậc thềm và tôi khâu, vì ở bến ai bị cá nhám cắn cũng khâu thế. Mũi kim to, tay tôi run hơn tay ông. Ông nhìn tôi khâu không chớp mắt, tới mũi thứ 7 thì tôi nói, không ngẩng lên, "Ông đừng có tưởng tui xin lỗi." Ông giơ tay còn lại ra, lấy ngón tay vạch lên đầu gối tôi một vạch số 1, tôi không hiểu. Về sau ông bảo vạch đó nghĩa là hôm nay còn nợ tôi 1 chữ. Không ai xúm lại, không ai dạt ra, mọi người tản dần về cổng, quay lưng đi, có người vẫn cười nói "giấy trắng". Bây giờ ông chỉ là thằng cha nói dối, câm, gãy kiếm, và xấp giấy trong túi từ 15 tờ còn lại 9 tờ. Tôi lại gần thằng Tộ. Tôi không biết nói gì nên tôi làm cái duy nhất nghĩ ra được, tôi lôi từ trong bọc ra mẩu xôi mua ở Bến Mé, cái đáng lẽ để ăn tối, dúi vào tay nó. Nó nhìn mẩu xôi. Cái môi nứt sưng to gấp đôi, nó mấp máy rất khó khăn, con mắt còn lại nhìn tôi hiền như mắt bò. "T... tui ăn rồi."