Chương 9: Bà Cốt gõ vào cổ tay

Thuộc tiểu thuyết Người Đứng Trong Chỗ Vỡ

Tác giả: · Thể loại: Huyền Huyễn · Đăng ngày · 1566 từ · khoảng 8 phút đọc

Ông Trưởng Cựu về từ huyện vào trưa hai mươi hai tháng Sáu, và ông về một mình.

Hai người đi cùng ông ở lại trên ấy, vì Ty giữ sổ làng lại để đối chiếu, và đối chiếu thì mất ba ngày.

Ông đi thẳng từ đầu làng vào nhà Chốt, không về nhà mình.

"Mày ngồi xuống."

Chốt ngồi. Bà Sim rót nước, đặt xuống chiếu, rồi lui ra hiên ngồi đan cót — ngồi ở chỗ nghe được nhưng không phải ngồi cùng.

"Ty bác." Ông Cựu nói. "Bác hết."

"Cháu biết ạ."

"Tao trình ba đường. Đường thứ nhất, lấy lệ ông mày nhận suất năm mười sáu. Nha lại bảo lệ cũ không dùng nữa từ hai chục năm nay."

"Đường thứ hai ạ?"

"Xin cho mày làm phụ, đứng tên bố mày một mùa nữa, sang sang năm mày đủ tuổi thì sang tên. Nha lại bảo người chết không đứng tên được."

"Đường thứ ba?"

Ông Cựu cầm chén nước lên, uống một hơi cạn, rồi đặt xuống.

"Xin làng nộp thay bằng thóc. Nộp thóc thì Ty để suất trống, không điều người sang, làng vẫn giữ ruộng công."

"Bao nhiêu thóc ạ?"

"Bốn mươi đấu một mùa."

Ngoài hiên, tiếng nan tre của bà Sim ngừng một nhịp rồi lại chạy tiếp.

"Bốn mươi đấu thì làng có không ông?"

"Có. Năm nay thì có." Ông Cựu nhìn ra sân. "Sang năm thì tao không biết. Mà đấy là chưa kể nộp thóc thì đêm nước lớn ai xuống."

Chốt ngồi im.

"Ông ơi."

"Gì?"

"Cháu vá được rồi ạ."

Ông Trưởng Cựu quay lại rất nhanh, nhanh hơn cái tuổi của ông.

"Mày nói lại xem."

"Đêm hôm qua. Ở Cửa Hà. Có một chỗ không có tiếng, dưới chân đê có hàm ếch, nước trong ấy đứng và ấm. Cháu vá rồi ạ."

"Một mình?"

"Có cái Nứa giữ dây."

Ông Cựu đặt hai tay lên đầu gối. Ông ngồi thế khá lâu, và trong lúc ấy ông không nhìn Chốt mà nhìn xuống nền nhà.

"Mày có khấc chưa?"

Chốt kéo cổ áo xuống.

Ông Cựu ghé lại, nheo mắt, rồi đưa ngón tay chạm vào chỗ ấy. Ông chạm nhẹ, một cái, rồi rụt tay về ngay.

"Ừ."

"Ông ơi, thế thì cháu vá được, sao Ty không ghi?"

"Vì Ty không ghi người biết vá. Ty ghi người đủ mười tám." Ông đứng lên. "Đi."

"Đi đâu ạ?"

"Sang bà Cốt."

Nhà bà Cốt Miện ở cuối làng, sát chân gò Vá, và là cái nhà duy nhất ở Bãi Nổi quay lưng ra đê.

Bà đang ngồi ngoài sân phơi lá. Lá bàng, lá khế, lá gì nữa Chốt không biết, xếp thành từng vòng tròn trên nong.

"Có việc gì mà cả hai ông cháu?" Bà hỏi, không ngẩng.

"Thằng Chốt nó có khấc rồi." Ông Cựu nói.

Bàn tay đang xếp lá của bà Cốt dừng lại.

Bà ngẩng lên. Con mắt còn lại của bà nhìn thẳng vào Chốt, nhìn rất lâu, và trong cái nhìn ấy không có gì mà Chốt đọc ra được.

"Vào nhà."

Trong nhà tối, mùi lá khô nồng, và trên vách treo đầy những bó rễ cây buộc dây.

"Ngồi xuống. Đưa tay đây."

Chốt chìa tay phải. Bà Cốt không cầm bàn tay. Bà vén tay áo nó lên, để lộ cổ tay, rồi đặt ngón trỏ lên chỗ xương lồi phía ngoài.

Bà nhắm mắt.

Cốc.

Một tiếng, rất nhỏ, và Chốt cảm nhận được cái gõ ấy dội vào tận trong xương.

"Một." Bà nói.

Bà dịch ngón tay lên trên nửa đốt. Gõ. Không có tiếng nào phát ra.

Bà dịch tiếp. Gõ. Vẫn không.

Bà gõ tổng cộng chín lần dọc theo cẳng tay nó, và chỉ có lần thứ nhất là kêu.

Rồi bà bỏ cổ tay ra, và chuyển sang xương đòn.

Ở đấy bà làm khác. Bà không gõ. Bà đặt cả bốn ngón tay lên, ấn xuống, và rê từ hõm cổ ra tới đầu vai — rê chậm, và rê ba lượt.

Tới lượt thứ ba thì bà dừng, giữ nguyên tay ở đấy.

Trong nhà không ai nói gì. Ngoài sân có tiếng gà bới lá.

Bà Cốt rút tay về. Bà ngồi thẳng lên, chống hai tay xuống chiếu, và thở ra một hơi dài có tiếng rít ở cuối.

"Bà ơi." Chốt nói.

"Ừ."

"Cháu còn bao nhiêu ạ?"

Bà Cốt không đáp ngay. Bà với lấy cái điếu bát đặt cạnh chiếu, châm lửa, rít một hơi, và thở khói ra chậm.

"Đủ dùng." Bà nói.

"Đủ dùng là bao nhiêu ạ?"

"Là đủ dùng."

"Bà đọc được số của bố cháu. Bà đọc được số của ông cháu."

"Ừ."

"Vậy bà đọc được số của cháu."

"Ừ."

"Vậy sao bà không nói?"

Bà Cốt đặt cái điếu xuống. Bà quay sang ông Trưởng Cựu, và lần này bà nói với ông chứ không nói với Chốt.

"Ông về đi. Để tôi nói chuyện với nó."

Ông Cựu đứng lên, chống gậy, và đi ra. Tới ngưỡng cửa ông dừng lại một nhịp, nhưng ông không quay đầu, và ông đi thẳng.

Bà Cốt đợi cho tiếng gậy khuất hẳn.

"Con biết vì sao nhà con được ba sào ruộng công hạng nhất không?"

"Vì nhà cháu làm nghề vá ạ."

"Nghề nào cũng có người làm. Nghề đóng cọc, nghề đan phên, nghề gánh đất. Có nghề nào được ruộng công không?"

"Không ạ."

"Vậy sao mỗi nhà con được?"

Chốt không đáp được.

"Vì người ta trả trước." Bà Cốt nói. "Ba sào ruộng, miễn thuế đinh, một chỗ trên gò. Trả trước cả rồi, con ạ. Từ đời cụ tổ nhà con."

"Trả trước cho cái gì ạ?"

"Cho cái sẽ tiêu."

Bà cầm lại cái điếu.

"Tôi mà nói cho con biết con còn bao nhiêu, thì con sẽ đếm. Đếm rồi thì con sẽ tính. Tính rồi thì có đêm nào trống nổi, con sẽ đứng ở trên bờ mà cân xem cái chỗ vỡ ấy đáng mấy khấc."

Bà rít một hơi.

"Thợ vá mà biết cân thì hai mươi bảy làng chìm."

Chốt ra khỏi nhà bà Cốt lúc quá trưa.

Ông Trưởng Cựu đợi ở bờ ao đầu ngõ, ngồi trên một hòn đá kê, cái gậy dựng giữa hai đầu gối.

"Bà ấy nói gì?"

"Bà ấy không nói số ạ."

"Ừ. Bà ấy chưa nói số cho ai bao giờ."

"Kể cả bố cháu?"

"Kể cả bố mày."

Hai người đi dọc bờ ao về phía làng. Ông Cựu đi chậm, chân trái kéo trên mặt đất một tiếng đều, và cứ chừng chục bước ông lại đổi tay cầm gậy.

Ao đầu ngõ cạn nước, đáy nứt thành từng mảng, và trên mấy mảng nứt ấy có vết chân trâu in sâu từ trận mưa hôm kia.

"Ông ơi."

"Gì?"

"Bà ấy bảo người ta trả trước cho nhà cháu. Trả trước cho cái sẽ tiêu."

"Ừ."

"Người ta là ai ạ?"

Ông Cựu dừng lại. Ông nhìn ra cái ao cạn, nhìn mấy vết chân trâu.

"Mày hỏi nhiều quá đấy." Ông nói. "Hỏi ít thôi thì sống lâu."

"Ông không biết hay ông không nói ạ?"

"Cả hai."

Ông đi tiếp. Chốt đứng lại một nhịp rồi đi theo.

Về tới sân nhà thì bà Sim vẫn ngồi chỗ cũ, tấm cót đã dài thêm được một gang.

"Bà ấy bảo sao hở con?"

"Bà ấy bảo con đủ dùng ạ."

Nan tre trong tay bà Sim đi thêm ba đường rồi dừng.

"Đủ dùng." Bà nhắc lại.

"Vâng."

"Hồi bố mày mười tám, bà ấy cũng bảo thế."

Chốt ngồi xuống bậc hiên.

"U có hỏi bà ấy bao giờ chưa?"

"Hỏi rồi chứ. Hỏi ba lần." Bà Sim cắm cái nan mới vào mép cót, ấn cho khít. "Lần thứ nhất là năm cưới. Lần thứ hai là năm đẻ mày. Lần thứ ba là năm bố mày được cái khấc thứ hai mươi."

"Bà ấy nói gì ạ?"

"Lần nào cũng đúng hai chữ ấy."

Ngoài sân, cái Đài lùa hai con vịt vào chuồng bằng một cái que dài. Con vịt cồ không chịu vào, chạy vòng ra sau cối xay, và con bé đuổi theo, cười.

"U này." Chốt nói.

"Ừ."

"Nếu con biết số của con, u có muốn biết không?"

Bà Sim đặt tấm cót xuống.

"Ối giời, con hỏi u câu ấy làm gì."

"Con hỏi thật ạ."

Bà nhìn ra sân, chỗ cái Đài đang đuổi vịt.

"U không muốn biết." Bà nói. "U mà biết thì u đếm. Đếm rồi thì mỗi lần trống nổi u lại tính. Tính rồi có đêm nào u sẽ giữ con lại."

Chốt quay sang nhìn mẹ.

Bà Sim vẫn nhìn ra sân, và bà nói câu tiếp theo bằng giọng bình thường, cái giọng bà vẫn dùng để bảo con đi lấy nước.

"Mà giữ thì hai mươi bảy làng chìm."

Chốt không hỏi thêm câu nào nữa. Nó vào nhà, lấy sổ ra, mài mực, và ngồi rất lâu trước trang mười hai mà không viết chữ nào.

Cuối cùng nó viết một dòng, và dòng ấy không phải chuyện đê.

*Bà Cốt và u nói giống nhau từng chữ. Hai người không gặp nhau hôm nay.*