Chương 2: Cái giá ba mươi ngàn cho một lần khám bệnh
Thuộc tiểu thuyết Phòng Khám Cuối Con Hẻm Một Mét Tư
Tác giả: Lê Minh Khang · Thể loại: Đô Thị · Đăng ngày · 2635 từ · khoảng 13 phút đọc
6 giờ sáng ngày 9 tháng 9, nước kênh Đôi rút đi để lại một lớp bùn mỏng trên bậc thềm phía sau phòng khám. Sơn dùng gáo dội sạch lớp sình, rồi đứng đó nhìn những chiếc lục bình trôi ngược ra phía sông lớn. Tiếng loa phóng thanh của phường vọng vào hẻm, chen lẫn với tiếng nổ máy xình xịch từ chiếc ba gác của chú Bảy Đực phía đầu đường.
Tin con bé hôm qua sống hay chết truyền về hẻm nhanh hơn cả nước triều dâng.
Sơn vừa mở cánh cửa sắt xếp thì thấy bà Tư Cúc đã ngồi trên chiếc ghế đá trước tiệm tạp hóa đầu khúc cua thứ hai. Bà cầm tờ lịch cũ quạt lấy quạt để, giọng oang oang với mấy người phụ nữ đang đứng chờ mua thuốc lá cho chồng.
"Nói thiệt, phước đức nhà nó lớn. Đêm qua thằng Sơn bồng nó chạy một mạch ra tới đầu đường, rồi chú Bảy Đực sẵn cái ba gác đó, chở thẳng ra bệnh viện quận. Sáng nay mẹ nó gọi về, bảo bác sĩ trên đó nói may mà đưa tới kịp, không là tiêu. Bác sĩ bảo con bé bị xuất huyết gì đó trong bụng, phải truyền dịch liên tục tới ba giờ sáng mới qua cơn nguy kịch, giờ đang nằm ở phòng hồi sức tích cực, cách ly cả người nhà."
Bà Tư Cúc nói như thể chính bà là người đã trực tiếp có mặt tại bệnh viện để giám sát. Những người đàn bà gật đầu tán thưởng, rồi đồng loạt quay nhìn về phía biển hiệu "Phòng khám đa khoa" nhỏ xíu của Sơn.
Chín giờ sáng, phòng khám đón những vị khách đầu tiên.
Một người đàn ông trung niên đi vào, chân vẫn còn dính phèn. Ông ta không ngồi ngay xuống hàng ghế nhựa mà đứng khựng ở cửa, nhìn vào cái tủ kính vắng vẻ của Sơn.
"Khám đây hết bao nhiêu tiền chú?"
"Ba mươi ngàn một lượt. Thuốc tính riêng theo giá nhập." Sơn đáp, tay đang lau lại cái ống nghe.
Người đàn ông gật đầu, lúc này mới bước vô. Một lúc sau, một người phụ nữ xách theo giỏ đi chợ cũng ghé vào, bà đứng ngay bậu cửa, hỏi vọng lên với giọng đầy vẻ dò xét.
"Sơn hả con, khám bệnh là lấy bao nhiêu tiền một lần để dì biết?"
"Dạ ba mươi ngàn dì Hai."
Họ không cần máy móc, họ cần biết cái giá mà họ có thể trả trước khi thò tay vào túi quần lấy ra những tờ tiền lẻ nhăn nhúm. Họ không ngại tiền, họ chỉ ngại cái cảm giác bước chân vào một nơi mà bản thân không biết chắc số tiền trong túi có đủ để bước ra hay không.
Trong số những người chờ, có chú Bảy Đực. Chú ngồi xuống chiếc ghế nhựa, hai tay chống lên đầu gối, cái lưng gù hẳn về một bên.
"Cái lưng hành quá chú Sơn. Chắc tại mấy đợt triều này bưng đồ chạy nước nhiều."
Sơn ấn nhẹ dọc các đốt sống thắt lưng. Chú Bảy khẽ rên lên một tiếng.
"Chú uống thuốc gì chưa?"
Chú Bảy móc trong túi áo khoác ra một nắm những vỉ thuốc đã cắt lẻ, không vỏ hộp, không toa.
"Thì cứ đau là ra tiệm thuốc tây đầu đường, bảo bán cho liều đau lưng mạnh nhất. Uống vô là chạy xe được ngay."
Sơn cầm những vỉ thuốc lên. Một vỉ màu hồng, một vỉ màu xanh. Anh nhìn độ dày của những viên thuốc, rồi nhíu mày. Đó là thuốc giảm đau kháng viêm loại mạnh, dòng corticoid rẻ tiền.
"Một ngày chú uống mấy lần?"
"Ba lần. Có khi đau quá uống bốn lần."
"Chú bớt xuống một nửa đi. Uống cái này lâu dài là mục xương, mà cái dạ dày cũng không chịu nổi đâu. Chú bị thoát vị rồi, uống thuốc chỉ là để không đau thôi, chứ nó không làm cái đĩa đệm chui vào lại được."
Chú Bảy nhìn Sơn, vẻ không tin lắm. Với chú, thuốc tốt là thuốc uống vô phải hết đau liền để còn leo lên cái ba gác kiếm hai trăm ngàn mỗi ngày.
"Thì chú cứ kê cái gì uống cho nó bớt lẹ lẹ đi. Đau vầy sao đi mần."
Sơn không kê thêm thuốc mạnh. Anh đưa cho chú một đơn thuốc hỗ trợ thần kinh và dặn chú cách nằm nghỉ. Chú Bảy cầm tờ giấy, trả ba mươi ngàn rồi đi ra, vẻ mặt vẫn còn chút hụt hẫng vì không được tiêm hay cho thuốc "mạnh".
Mười một giờ trưa, phòng khám vắng khách. Sơn ngồi lại bàn, mở ngăn kéo lấy ra tờ hóa đơn 1,8 triệu và toa thuốc của bé gái hôm qua.
Anh bắt đầu đọc kỹ từng dòng.
Siêu âm ổ bụng: 200.000. Xét nghiệm máu: 350.000. Tiền khám ngoại giờ: 150.000. Và một danh sách dài những loại thuốc bổ trợ. Sơn dừng lại ở dòng thứ sáu: Aspirin.
Anh nhìn dòng chữ đó rất lâu. Một ca sốt xuất huyết đang ở ngày thứ tư, tiểu cầu thường giảm sâu, việc kê Aspirin chẳng khác nào mồi cho một cơn xuất huyết tiêu hóa bùng phát. Sơn đọc lại dòng chữ đó một lần nữa, môi anh mím chặt. Anh đặt tờ giấy xuống bàn, hai tay đan vào nhau.
Chiều hôm đó, Sơn xỏ dép lê, đi dọc con hẻm một mét tư. Anh dừng lại trước nhà nhỏ Thảo, cách phòng khám ba căn. Thảo đang ngồi bên hiên, tay thoăn thoắt vò đống đồ trong chậu nhôm. Thấy Sơn, cô đứng dậy, lau tay vào vạt áo.
"Bác sĩ đi đâu đó?"
"Tôi đi xem quanh hẻm một chút. Thảo này, bà con trong mình hay bị bệnh gì nhất?"
Thảo nghiêng đầu suy nghĩ một chút rồi đáp: "Thì cứ đau đầu, nhức mỏi, với trẻ con hay ho hắng thôi. Mà đa số người ta toàn ra Nhân Hòa."
"Tôi định lập danh sách thuốc để nhập về, muốn biết ngoài kia người ta hay kê cái gì cho bà con. Thảo có mấy cái toa cũ nào không, cho tôi mượn xem liều lượng?"
Thảo gật đầu, chạy vô nhà. Một lát sau, cô mang ra một bịch ni lông đen, bên trong đựng lỉnh kỉnh đủ thứ giấy tờ. Cô đưa nguyên bịch nilong. Cô kể thêm chuyện đưa mẹ đi khám từ hôm thứ Tư tuần trước vì bà than chóng mặt. Tờ toa nằm ngay trên cùng, kẹp giữa một xấp biên lai thu tiền phí gửi xe và tiền mua nước suối tại quầy.
Sơn cầm tờ giấy. Siêu âm. Thuốc bổ não. Và dòng thuốc Aspirin nằm ở cùng một vị trí.
Sơn đi tiếp tới nhà thứ hai. Cửa mở hé. Anh lặp lại đúng câu đó: "Tôi định lập danh sách thuốc để nhập về, muốn biết ngoài kia người ta hay kê cái gì cho bà con. Dì có cái toa cũ nào không, cho tôi mượn xem liều lượng?". Người phụ nữ trong nhà nhìn anh một lượt rồi kéo chiếc ghế gỗ cao, leo lên để với tới cây đinh đóng trên vách gỗ. Trên cây đinh là một xấp bịch thuốc cũ treo lủng lẳng. Bịch nilong màu vàng nặng trịch, bên trong chứa đầy vỏ vỉ thuốc đã uống hết. Khi dì vừa nhấc xuống, sợi dây thun quấn quanh đã mục vì hơi ẩm bỗng đứt phựt. Những vỏ thuốc rơi vãi xuống sàn nhà. Sơn cúi xuống nhặt giúp. Anh tìm thấy tờ toa nằm ép chặt ở đáy bịch, giấy đã nhăn nhúm và sũng mùi dầu gió.
Ở đầu hẻm, thằng Lâm đang cầm một xấp tờ rơi xanh đỏ. Nó đứng dựa lưng vào cột điện, tay vung vẩy những tờ giấy in hình máy siêu âm đời mới. Thấy bóng Sơn từ xa, nó lảng mắt đi hướng khác, giả vờ đếm lại xấp giấy trong tay. Nó bước lùi sâu vào bóng râm của mái hiên tôn, tránh nhìn thẳng vào anh. Sơn đi lướt qua, tiếng dép lê lẹt xẹt trên nền xi măng.
Anh dừng lại ở nhà thứ ba. Người đàn ông trung niên đang ngồi hút thuốc trước cửa nghe Sơn hỏi thì đứng dậy. Anh nói lại câu cũ: "Tôi định lập danh sách thuốc để nhập về, muốn biết ngoài kia người ta hay kê cái gì cho bà con. Chú có cái toa cũ nào không, cho tôi mượn xem liều lượng?". Ông chú vào nhà, lục lọi trong hẻm tủ một hồi lâu. Ông bước ra, chỉ đưa đúng một tờ giấy kê đơn duy nhất. Phần còn lại của xấp hồ sơ khám bệnh ông vẫn giữ khư khư trong tay. Ông không giải thích, cũng không nói thêm lời nào, chỉ đứng nhìn Sơn đọc tờ giấy rồi đợi anh trả lại ngay lập tức.
Cách đó mười mét, một cụ già được dắt ra đầu đường. Một người đàn ông cao lớn xốc nách cụ, chân cụ kéo lê trên mặt đất thành một đường dài trên lớp bùn khô. Cụ già mặc áo bà ba mướt mồ hôi, gương mặt xanh tái, tay ôm chặt lấy mạn sườn phải. Họ đi chậm, tiếng thở dốc của cụ già nghe rõ mồn một trong không gian hẹp của con hẻm. Sơn đứng nép vào vách tường để nhường lối. Anh nhìn bàn chân người già run rẩy bám vào mặt đường đầy sỏi đá.
Nhà thứ tư nằm sát vách tiệm tạp hóa. Một bà cụ lấy ra cái bịch nilong mờ đục. Sơn lập lại: "Tôi định lập danh sách thuốc để nhập về, muốn biết ngoài kia người ta hay kê cái gì cho bà con. Cụ có cái toa cũ nào không, cho tôi mượn xem liều lượng?". Trong bịch có một tờ toa từ ba năm trước. Đó là loại giấy in nhiệt của phòng khám Nhân Hòa thời kỳ đầu. Chữ trên giấy đã bay gần hết, chỉ còn lại những vệt xám mờ nhạt. Sơn phải xoay nghiêng tờ giấy ra phía ánh sáng mặt trời cuối chiều mới đọc được tên thuốc. Những hàng chữ nhòe nhoẹt hiện ra: vẫn là Aspirin, vẫn là những danh mục bổ trợ quen thuộc ấy từ ba năm qua không hề thay đổi.
Bà Tư Cúc đã đứng trước cửa tiệm từ lúc nào. Bà cầm điện thoại bấm số. Sơn nghe thấy một mẩu câu ngắn gọn trước khi bà áp sát điện thoại vào tai: "Người nhà chú Sáu ra tới rồi đó, nhớ xem chừng...". Giọng bà thấp xuống, phần còn lại bị tiếng xe máy nổ ngoài đường lớn nuốt chửng.
Sơn đứng lặng người trước tiệm tạp hóa. Anh nhìn bóng ba người khuất sau khúc cua thứ hai. Một trăm ngàn cho một mạng người được dẫn đi. Siêu âm thì thêm hoa hồng. Cái mạng lưới này vận hành trơn tru như một cỗ máy đã được tra dầu từ ba năm nay.
Anh không nói gì. Anh cũng không vạch mặt bà Tư. Anh biết rõ, nếu anh nói ra chuyện hoa hồng, anh sẽ là kẻ thù của cả cái tiệm tạp hóa này, và cũng là kẻ thù của cái hẻm này. Người nghèo có thể chịu khổ, nhưng họ không chịu được việc bị người khác nói mình ngu.
Năm giờ chiều, bà Tư Cúc mang sang phòng khám một nải chuối xiêm chín bói. Bà không đi tay không, tay kia còn xách theo một túi gạo nhỏ năm ký và hai lốc sữa đậu nành đặt vào rổ nhựa. Bà bưng tất cả đặt lên cái bàn khám của Sơn, tiếng túi gạo chạm mặt gỗ nghe huỵch một cái rõ nặng. Bà kéo chiếc ghế nhựa loại không có lưng tựa, kéo nó lại sát cạnh bàn khám của Sơn rồi ngồi xuống.
"Chuối nhà chín cây, ngọt lắm, mang sang biếu bác sĩ lấy thảo."
Sơn kéo chiếc ghế nhựa của mình. "Dì ngồi chơi."
Bà Tư ngồi xuống, đưa mắt nhìn quanh căn phòng trống huếch chỉ có cái tủ thuốc và bộ tiểu phẫu.
"Nói thiệt lòng, Sơn này, về đây mần là tui mừng. Nhưng mà thấy khó cho quá. Ngoài kia người ta có máy móc, có người dắt tay vô tận cửa, lại mở tới chín giờ tối. Chú thì mấy giờ đóng cửa? Sáu giờ tối đã thấy tắt đèn đi ngủ. Người ta có xe đưa đón tận nơi, có máy lạnh thổi phà phà, chú có cái gì ngoài hai cái ghế nhựa với mấy lọ thuốc? Bà con ở đây quen đi đó rồi, ba năm nay có ai bỏ đâu. Khám có ba chục ngàn, tiền đâu mà trả nợ, tiền đâu mà thuê nhà."
Bà Tư ghé sát lại, hạ thấp giọng.
"Hay kiếm chỗ nào mặt đường mà mở. Ở đây toàn dân lao động, họ cần cái gì thấy liền, siêu âm thấy hình thấy bóng họ mới tin. Đi chỗ khác làm ăn cho nó rộng rãi, chứ ở đây... sợ không trụ nổi quá một tháng."
Sơn nhìn nải chuối trên bàn. Anh hỏi một câu rất nhỏ, giọng phẳng lặng.
"Dì dắt một người ra ngoài đó, họ trả bao nhiêu?"
Bà Tư Cúc khựng lại. Nụ cười trên mặt bà hơi méo đi một chút. Bà tặc lưỡi, quạt tờ lịch liên hồi.
"Trời đất, nói gì vậy. Thấy người ta bệnh thì giúp thôi, chứ tiền nong gì. Mà này, thằng Lâm nhà tui dạo này nó cũng muốn đi học nghề sửa xe, tiền bạc lúc này khó khăn quá. Gạo ngoài chợ lại mới lên giá, bán buôn mấy thứ lặt vặt này lời lóm bao nhiêu đâu."
Bà đứng dậy, phủi phủi vạt áo rồi đi lẹ ra phía cửa. Sơn nhìn theo cái bóng của bà tan dần vào bóng tối đang sập xuống hẻm. Anh cầm nải chuối lên. Anh không ăn. Anh mở cánh cửa tủ gỗ ở góc phòng, đặt nải chuối vào ngăn dưới cùng, khuất sau những chồng sổ sách cũ.
Tối ngày 9 tháng 9, Sơn bật ngọn đèn bàn duy nhất.
Anh trải năm tờ giấy lên mặt bàn gỗ. Tờ hóa đơn 1,8 triệu của con bé nằm ở giữa, bốn tờ toa thuốc đi xin về nằm xung quanh.
Năm tờ giấy, năm cái tên khác nhau, nhưng danh mục thuốc trùng lặp đến tám mươi phần trăm. Từ đứa trẻ sáu tuổi đến bà già bảy mươi, Nhân Hòa đều kê cùng một loại thuốc bổ, cùng một gói siêu âm, và cùng một dòng Aspirin nguy hiểm. Đây không phải là điều trị. Đây là một phác đồ in sẵn để thu tiền.
Sơn nhìn những tờ giấy dưới ánh đèn vàng vọt. Anh chậm rãi gấp chúng lại, xếp chồng lên nhau rồi bỏ vào ngăn kéo bàn.
Cách đó vài căn nhà, tiếng loa karaoke của ai đó bắt đầu nổi lên. Một bài bolero buồn bã, tiếng ca khê đặc át cả tiếng nước kênh đang bắt đầu liếm vào chân cột bê tông dưới sàn nhà.
Sơn ngồi im trong bóng tối, tay anh đặt trên mặt bàn gỗ lạnh ngắt.
Anh kéo ngăn kéo ra một lần nữa, chạm tay vào xấp giấy, rồi lại đóng vào. Tiếng sắt chạm nhau khô khốc.
Năm tờ giấy trùng nhau một cách tàn nhẫn nằm im lìm trong bóng tối.