Chương 3: Ngày nhận phần dược tại sân khánh đạo viện

Thuộc tiểu thuyết Tấm Khánh Đá Không Chịu Ngân

Tác giả: · Thể loại: Huyền Huyễn · Đăng ngày · 2353 từ · khoảng 12 phút đọc

Sáng mồng Mười tháng Chạp, sương muối phủ trắng những kẽ nứt trên sân khánh. Dưới mái hiên phòng coi sổ, ba hàng học trò đứng lặng. Hàng thượng xá thưa thớt, áo chàm mới tinh, người nào cũng đứng thẳng. Hàng trung xá đông hơn, tiếng xì xào thỉnh thoảng nổi lên rồi bị cái lạnh dập tắt. Hàng hạ xá đứng cuối, gầy sạm và lặng lẽ. Mùi khói bếp từ làng Nương dưới chân núi theo gió tạt lên, lẫn vào mùi thuốc bắc đặc quánh bốc ra từ những kiện hàng vừa khui. Thầy coi sổ ngồi sau cái bàn gỗ lim đen bóng. Trên bàn đặt một chiếc cân đồng nhỏ, một đĩa mực đá và cuốn sổ công dày cộp. "Hạ xá Trần Văn Phác." Người đứng đầu hàng hạ xá bước lên. Thầy coi sổ không ngẩng đầu, tay trái lật sổ, tay phải nhấc một gói vải nhỏ đặt lên đĩa cân. "Thiếu ba buổi lao dịch. Trừ một phần tư. Một lạng ba tiền đương quy, năm tiền quế chi, ba tiền xuyên khung. Ký." Phác nhìn gói thuốc bé tẹo nằm lọt thỏm trong lòng bàn tay thầy, môi mấp máy. Cậu ta định nói gì đó, nhưng nhìn vào nét mực đỏ gạch chéo trong sổ công, lại thôi. Phác đặt bút ký, cầm lấy gói thuốc rồi cúi đầu đi nhanh ra cổng viện. Cái Sen đứng phía trước Nguyễn Trác, hai vai khẽ run vì lạnh. Nó quay lại, nói khẽ: "Tháng này sương muối nhiều, thuốc về chắc kém hơn tháng trước." Trác gật đầu, không đáp. Hắn nhìn chằm chằm vào cái rãnh thoát nước chạy chéo dưới chân. Hai hôm nay, vết chưởng trên ngực hắn đã chuyển từ màu tím sang đen bầm, đau nhức khi thở sâu. Hắn cần phần dược này. Một phần ba thang thuốc ôn cốt có thể giúp cái Nụ đi lại vững hơn trong những ngày giá rét sắp tới. "Trung xá Lý Hoài Nam." Một thanh niên mặc áo chàm thêu chỉ xanh bước ra khỏi hàng. Thầy coi sổ mở một trang khác, màu giấy trắng hơn hẳn trang của hạ xá. Ông ta nhấc cây cân đồng, thong thả bốc thuốc từ những hũ gốm xếp phía sau. "Đủ công. Thưởng hai phần ba thang bổ khí. Ba lạng nhân sâm, hai lạng hoàng kỳ, một lạng bạch truật. Ký." Nam nhận lấy gói thuốc nặng trịch, cúi chào rồi thong dong bước đi. Hàng hạ xá xôn xao một thoáng khi nghe thấy những vị thuốc quý. Thầy coi sổ gõ nhẹ cán bút xuống bàn, âm thanh khô khốc làm đám đông im bặt. Ông lại cúi xuống, đầu bút lông quệt vào nghiên mực đá. "Hạ xá Lâm Văn Tý." Một cậu thiếu niên nhỏ thốn bước lên, đôi mắt lo âu nhìn vào cuốn sổ công. Thầy coi sổ lướt nhanh ngón tay theo các dòng kẻ dọc. "Thiếu một buổi lao dịch sáng sớm. Trừ một phần tám phần dược. Bảy tiền đương quy, hai tiền quế chi, một tiền xuyên khung. Ký." Tý không dám cãi nửa lời, nhanh chóng ký tên rồi nhận lấy gói thuốc mỏng tang. Thầy coi sổ chấm mực, vết đen hiện lên rõ nét trên mặt giấy. Ông ta lại gọi tên, lại cân thuốc, lại gối gói vải. Mọi thao tác lặp đi lặp lại như một cái máy vô hồn giữa cái lạnh tái tê của vùng Yên Sơn. Đám đông vơi dần. Hàng hạ xá chỉ còn vài người. "Hạ xá Vũ Thị Sen." Sen bước lên. Nó nhận gói thuốc, kiểm tra kỹ từng vị rồi mới ký. Khi lùi lại, nó đứng chờ ở góc sân, mắt không rời khỏi Trác. "Hạ xá Nguyễn Trác." Trác bước lên, hai tay buông thõng. Thầy coi sổ lật trang, ngón tay dừng lại ở cuối mặt giấy. Ông ta nhướng mày, cầm cây bút lông nhúng vào nghiên mực, rồi ngẩng lên nhìn Trác. "Nghỉ mồng Ba, nghỉ mồng Năm. Không đủ công tối thiểu. Cắt sạch phần dược tháng này. Người kế tiếp." Trác đứng yên. Hắn nhìn vào cuốn sổ công đang mở. Ở dòng tên hắn, cột công của mồng Ba và mồng Năm bị gạch chéo bằng mực đen. "Bẩm thầy," Trác nói, giọng khàn đặc. "Nhà cháu không nghỉ buổi nào." Phòng coi sổ đang ồn ào bỗng im. Mấy học trò trung xá đứng gần đó quay lại nhìn. Thầy coi sổ đập tay xuống bàn. "Sổ ghi rành rành. Mồng Ba không thấy mặt ở lò sấy, mồng Năm không ký sổ công. Nghỉ là nghỉ, không có bàn cãi. Bước ra." Cái Sen định lao lên, mặt nó đỏ gay. Trác đưa tay ra sau, nắm chặt lấy cổ tay nó, kéo lại. Hắn cảm thấy mạch máu ở cổ tay Sen đập nhanh. Trác hít một hơi, nén cơn đau ở ngực, cúi người xuống. "Nhà cháu xin thầy cho xem lại dòng ghi hai ngày ấy." Thầy coi sổ hừ lạnh, xoay cuốn sổ lại, chỉ vào vết mực đen. "Tự xem đi." Trác nhìn kỹ. Hai vết gạch nằm ở cột công, đúng hai ngày ấy. Dưới ánh sáng mờ của buổi sớm, mực của hai vết ấy đen bóng và đặc hơn sắc nâu xám của những dòng chữ xung quanh. Trác không ngẩng đầu, nói chậm rãi: "Bẩm thầy, sổ công của viện có thể nhầm, nhưng sổ nhập củi ở lò sấy thì không. Mồng Ba nhà cháu đội năm gánh, mồng Năm sáu gánh. Mỗi gánh đều có chữ ký xác nhận của người trực kho và cân nặng cụ thể." Thầy coi sổ nhíu mày. Sổ công thì ông giữ, sổ nhập củi thì bên lao dịch giữ. Hai cuốn ghi cùng một việc, và xưa nay không ai đem cuốn nọ ra soi cuốn kia. "Trò nói có bằng chứng?" "Sổ nhập củi hiện vẫn treo trên vách lò sấy, ngay cạnh cửa lò số hai. Nhà cháu xin thầy cho người xuống lấy để đối chiếu." Thầy coi sổ nhìn quanh. Ông ta chỉ tay vào một trung xá sinh đang đứng trực ở cửa. "Trò xuống lò sấy, bảo cụ Đàn cho xem sổ nhập củi đầu tháng. Mang ngay lên đây." Trung xá sinh kia gật đầu, chạy nhanh về phía sau viện. Khoảng sân rơi vào sự tĩnh lặng lạ lùng. Thầy coi sổ không hề có ý định ngồi chờ trong im lặng. Ông ta cúi xuống, tiếp tục đọc tên người tiếp theo trong danh sách. Một học trò hạ xá khác rón rén bước lên, nhận phần thuốc ít ỏi của mình rồi vội vã rời đi. Phía hàng trung xá, một môn sinh có lẽ đã đợi quá lâu nên tặc lưỡi, bỏ hàng đi thẳng về phía giảng đường. Sương mù trên những phiến đá tảng bắt đầu tan dần dưới ánh sáng nhạt nhòa của mặt trời mùa đông. Cái Sen vẫn đứng chôn chân ở góc sân, hai tay nắm chặt vạt áo, mắt trân trân nhìn về phía con đường dẫn xuống lò sấy. Trác đứng nguyên vị trí, đôi mắt nhìn xuống chân mình. Hắn bắt đầu đếm nhịp gõ đều đặn của cán bút lông vào cạnh bàn gỗ mỗi khi thầy coi sổ dừng lại suy nghĩ. Một nhịp, hai nhịp. Hắn lại chuyển sang đếm số lần thầy coi sổ đưa tay chấm mực vào nghiên đá. Cứ mỗi lần ngòi bút sượt qua lòng nghiên, Trác lại hít một hơi thật khẽ. Mười nhịp gõ cán bút. Năm lần chấm mực. Trác đếm tiếp. Một tuần trà. Rồi gần hai. Tiếng guốc mộc lọc cọc trên đá tảng vang lên. Trung xá sinh quay lại, tay cầm một cuốn sổ mỏng, bìa bọc da cá đã sờn. Thầy coi sổ giật lấy cuốn sổ, lật nhanh đến trang mồng Ba tháng Chạp. Dòng thứ tư: *Hạ xá Nguyễn Trác. Năm gánh. Chữ ký: Trịnh Khản.* Trang mồng Năm: *Hạ xá Nguyễn Trác. Sáu gánh. Chữ ký: Trịnh Khản.* Chữ ký của Trịnh Khản to, thô, không thể làm giả. Thầy coi sổ im lặng. Ông ta nhìn vết mực đen trong sổ công của mình, rồi lại nhìn cuốn sổ nhập củi. Đôi mắt già nua nheo lại. Ông ta không nói một lời xin lỗi. Cây bút lông trong tay ông gạch một đường ngang qua hai vết đen cũ, rồi viết đè lên bên cạnh: *Đủ công*. "Nguyễn Trác. Một lạng đương quy, năm tiền quế chi, ba tiền xuyên khung. Ký nhận." Trác bước lên, cầm bút. Tay hắn hơi run, nhưng nét ký vẫn rõ ràng. Hắn đón lấy gói vải nhỏ từ tay thầy, cảm nhận độ nặng của những vị thuốc khô bên trong. "Sổ này mang về trả cụ Đàn," thầy coi sổ nói, giọng khô khốc rồi gọi người tiếp theo như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Trác cầm hai cuốn sổ, quay người bước ra. Cái Sen chạy theo, miệng cười toe toét nhưng giọng vẫn còn run: "Mày gan thật đấy Trác. Tao cứ tưởng..." "Về làm việc thôi," Trác ngắt lời. Hắn đi về phía cổng viện. Ở đó, một toán người làng Nương đang dỡ những bó củi than xuống để giao cho bếp viện. Những gánh củi được xếp thành hàng dài chờ đợi được kiểm kê. Trác dừng bước chân, đứng nép vào bên cạnh để nhường đường cho một chiếc xe cút kít đang đẩy vào. Hắn đứng chờ khá lâu, nhìn người làng đang hối hả cân từng bó củi, chờ quản bếp ký xác nhận vào thẻ tre. Trác tiến lại gần, cúi xuống giúp một người đàn ông dỡ bó củi to phía sau lưng xuống đất. Hắn nhìn lướt qua những thanh củi đen bóng, đưa tay sờ nhẹ vào lớp vỏ than. "Củi này hầm bị non lửa một chút rồi chú ạ, khói sẽ hơi nồng đấy," Trác nói, giọng trầm xuống. Người đàn ông ngẩng lên, lau mồ hôi trên trán. "Thằng Trác đấy à? Có, giao xong đống này là chú về hầm than đây. Có việc gì không?" Hắn tìm đến một người đàn ông trung niên, vai to bè, đang ngồi nghỉ bên đống củi. Đó là chú Lâm, người cùng làng Nương với hắn. Trác lấy từ trong ngực áo ra hai gói thuốc. Một gói mới nhận, một gói hắn đã bọc sẵn từ hôm mồng Tám. Hắn đặt chúng vào tay chú Lâm, dặn kỹ: "Gói giấy vàng này chú bảo u cháu sắc ba bát nước lấy một bát đặc. Phải canh lửa cho kỹ, không được để cạn cháy. Còn gói vải này thì đun nước ngâm chân cho cái Nụ vào buổi tối, lúc nước còn nóng âm ỉ ấy. Chú nhắc u là thuốc sắc xong phải uống ngay lúc còn nóng mới có tác dụng, đừng để nguội mất chất. Gói ngâm chân thì phải ngâm cho đến khi nước nguội hẳn mới thôi." Chú Lâm cẩn thận nhét gói thuốc vào túi vải bên hông, gật đầu: "Tao nhớ rồi. À, hôm kia cái Nụ nó nhắc mày đấy. Nó bảo mùa này sương muối, bảo anh Trác giữ ấm cái ngực, đừng để ho." Trác đứng lặng một lúc. Hắn gật đầu, rồi nhìn theo bóng chú Lâm gánh nốt đống củi vào trong. Chiều tối, gió Yên Sơn rít qua các khe đá. Trác quay lại lò sấy dược. Cụ Đàn đang đứng bên lò số hai, tay phải cầm thanh sắt khơi tro, tay trái đỡ lấy mép cửa lò bằng ba ngón. Thấy Trác đặt cuốn sổ nhập củi lên vách, cụ không quay lại, chỉ buông một câu cộc lốc: "Lấy được thuốc rồi à?" "Vâng." "Giấy cũng là do người viết ra." Cụ Đàn gõ cán thanh sắt xuống nền đá một tiếng, rồi quay lại với lò. Trác không hỏi thêm. Hắn bắt đầu xếp những nong dược vừa khô vào kho. Tiếng chuông giờ Dậu vang lên từ đỉnh núi. Một đám học trò hạ xá đang tụ tập trước giảng đường, nơi dán bảng báo tin hằng ngày. Trác đi ngang qua, định về phòng kho củi để ngủ thì thấy cái Sen đứng đó, mặt tái nhợt. "Trác... tên mày kìa." Trác chen qua đám đông. Trên tấm giấy bảng màu vàng nhạt, những dòng chữ đen hiện ra sắc lạnh. *DANH SÁCH SƠ KHẢO TẤT NIÊN - KỲ MỘT* Sơ khảo là vòng loại trước kỳ khảo cuối năm. Viện ghép từng cặp cho đấu tay đôi giữa sân khánh, ai bị đẩy ra ngoài vạch vôi là thua, thua thì gạch tên khỏi danh sách dự kỳ khảo. Lệ ghép cặp cho phép gọi một hạ xá lên đấu với một trung xá. Hắn nhìn lên những dòng chữ đầu tiên. *Trung xá Trần Anh - Trung xá Vũ Văn Tài.* *Trung xá Lê Minh - Hạ xá Ngô Đồng.* *Hạ xá Lý Thị Hoa - Hạ xá Phạm Văn Đệ.* "Lại là mấy cặp cũ đấu với nhau, chẳng có gì mới," một tên hạ xá đứng cạnh lầm bầm với người bên cạnh. "Nhưng nhìn xem, lần này tên Đệ chắc tiêu đời rồi." Hắn tìm thấy tên mình ở cuối bảng. *Hạ xá Nguyễn Trác đối đấu Trung xá Trịnh Khản.* Bậc 0 đối đầu Bậc 2. Khánh câm đối đầu với kẻ có Tùng Cốt công bám rễ. Gió lạnh thổi qua, làm tờ giấy bảng rung lên bần bật trên vách gỗ. Trác nhìn chằm chằm vào cái tên Trịnh Khản - người đã ký vào sổ nhập củi cho hắn, cũng là người sẽ đứng đối diện hắn trên sân khánh năm hôm nữa. Trác không nói gì. Hắn quay người, bước về phía kho củi tối om. Mùi thuốc từ gói quà gửi về làng như vẫn còn vương trên đầu ngón tay.