Chương 2: Mười tám lít
Thuộc tiểu thuyết Trồng Rau Muống Trên Sao Hỏa
Tác giả: Hà Tinh Vân · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 1840 từ · khoảng 9 phút đọc
Ngày thứ bốn trăm mười lăm, Hân vào khoang nhà kính lúc 3 giờ 15 phút sáng.
Ánh đèn LED trồng cây đổ xuống một thứ ánh sáng hồng tía đặc quánh, bao phủ lên những khay rau muống đang thì xanh tốt. Hân không nhìn chúng. Cô đi thẳng đến góc khoang, nơi đặt bốn khay số 9, 10, 11 và 12. Đây là những khay rau dền đỏ dự kiến sẽ cho thu hoạch sau tám ngày nữa.
Hân rút van xả đáy khay số 9. Tiếng nước thủy canh chảy rào rào vào đường ống tái sinh, phá vỡ sự im lặng của khoang kín. Cô cầm lấy chiếc kéo rèn, cắt ngang toàn bộ lứa rau dền chưa đủ ngày, bỏ chúng vào một chiếc túi nilon đen. Những ngọn rau non nớt còn đẫm dung dịch dinh dưỡng bị vứt bỏ không thương tiếc. Cô làm nhanh, tay chuyển động dứt khoát theo một trình tự đã tính kỹ trong đầu từ đêm qua.
Sau khi dọn sạch giá thể cũ, Hân mở hộp lưu trữ đặc biệt lấy ra mười hai hom khoai lang. Giống này chọn cho thủy canh, chịu được áp suất thấp trong khoang. Cô đặt mỗi hom vào một rọ nhựa, cố định bằng các viên đất nung rồi nhấn chìm phần gốc vào dòng nước mới vừa được bơm lên.
Mười hai hom giống chia đều cho bốn khay. Hân cầm bút dạ, ghi lên thành khay số 9: "Khoai lang lứa 1 - Ngày 0/100. Thu hoạch dự kiến: Ngày 515".
Cô nhìn đồng hồ trên vách. 4 giờ 20 phút. Còn mười phút nữa trước khi Duy vào đo chỉ số sinh học định kỳ. Hân mở cuốn sổ giấy buộc lạt, lật sang trang mới. Cô ghi: *Ngày 415. Đã xuống giống 4 khay khoai lang. Diện tích rau xanh giảm 33%. Dự kiến calo: 20.640 kcal sau 100 ngày.*
Tiếng cửa trượt khoang nhà kính rít lên một nhịp ngắn. Duy bước vào, tay bưng chiếc cân điện tử và bộ dụng cụ lấy mẫu máu. Cả năm người lần lượt tập trung tại khoang trung tâm theo đúng lịch trình. Duy đặt thiết bị xuống sàn phẳng, gương mặt cậu lộ rõ vẻ nghiêm nghị thường thấy.
Trung bước lên cân đầu tiên. Duy nhìn màn hình, ghi chép nhanh rồi thông báo: "Chỉ huy: 68,2 kg." Siti là người tiếp theo, cô bước lên với vẻ lo lắng hiện rõ. Duy đọc tiếp: "Kỹ sư Siti: 52,1 kg." Siti nhìn sang Duy, hỏi khẽ: "Trọng lực nhân tạo có làm sai lệch con số không Duy?"
Duy lắc đầu, tay vẫn ghi chép: "Hệ thống đã tự bù trừ sai số cơ học." Đến lượt Hân, cô bước lên với đôi bàn tay còn dính nhựa khoai. Duy đọc: "Kỹ sư Hân: 49,2 kg." Sau cùng là Ito và chính Duy. Khi tất cả đã thực hiện xong, Duy nhìn lại bảng tổng hợp của mình.
Cậu thông báo bằng giọng phẳng lặng: "Tổng cộng cả trạm mất 4 kg trong ba ngày kể từ khi mất tín hiệu." Cả năm người đứng lặng trong khoang trung tâm nhìn nhau. Không ai nói thêm lời nào về những con số vừa được công bố. Duy thu dọn thiết bị, chuẩn bị cho buổi họp buổi sáng sắp bắt đầu.
7 giờ sáng, cả đoàn tập trung tại khoang trung tâm. Trung đã đứng sẵn bên vách, tay cầm chiếc bút dạ đen. Tờ giấy khổ A3 ghi bảng phân bổ tài nguyên cũ đã bị gạch chéo bằng hai nhát mực đậm. Trung không giải thích nhiều. Ông bắt đầu viết những con số mới lên tờ giấy bên cạnh.
"Từ hôm nay, định mức lương khô giảm thêm 15% cho mỗi suất," Trung nói, giọng khàn đặc. "Mỗi người nhận 1.800 kcal/ngày. Không ngoại lệ cho ca trực nặng."
Ông ngừng lại, nhìn về phía Hân, rồi viết tiếp một con số lớn: 9.
"Nước tưới nhà kính. Cắt từ 18 lít xuống còn 9 lít một ngày."
Hân đứng thẳng dậy, hai tay nắm chặt mép bàn kim loại. "Chín lít không đủ bù lượng bay hơi và thẩm thấu qua màng lọc, anh Trung. Với chín lít, áp suất bơm sẽ tụt dưới mức 0,8 bar. Cây sẽ bị cháy lá do nồng độ muối trong dung dịch dinh dưỡng tăng cao."
Trung đặt bút xuống, quay lại nhìn Hân. Ánh mắt ông lộ rõ vẻ mệt mỏi nhưng kiên định. "Chín lít nước mỗi ngày là lượng nước uống tối thiểu của ba người trong hai ngày. Tôi không thể tưới nước vào cây khi biết rằng hai mươi ngày nữa chúng ta có thể phải uống nước tiểu tái chế chưa qua lọc tinh."
Hân mở tập hồ sơ kỹ thuật, đẩy một tờ biểu đồ về phía Trung. "Nếu dùng 18 lít, lứa rau này sẽ đạt 552 gram mỗi cây. Nếu chỉ dùng 9 lít, sản lượng giảm 70%, cây sẽ héo sau năm ngày. Chúng ta mất 380 gram rau xanh mỗi ngày cho mỗi người. Anh đang đánh đổi sự sống lâu dài lấy vài ngụm nước."
Trung nhìn vào biểu đồ nhưng không thay đổi sắc mặt. "Tôi cần duy trì sự tỉnh táo cho phi hành đoàn trước khi tính đến calo thực vật. Con số 18 lít là quá xa xỉ trong lúc hệ thống tái chế đang quá tải."
Hân định lên tiếng nhưng Trung đã giơ tay chặn lại. Ông cầm bút gạch chân dưới số 9 một cách dứt khoát. Hân thu lại tờ biểu đồ, đôi môi mím chặt. Cô không đưa thêm con số nào nữa. Siti cúi xuống, lặng lẽ ghi lại định mức nước mới vào nhật ký vận hành trạm.
"Vì thế nên tôi đã xuống giống khoai lang," Hân nói rõ ràng. "Sáng nay. Bốn khay."
Cả căn phòng im bặt. Siti ngẩng đầu lên khỏi bảng mạch cầm tay, đôi lông mày nhướng cao. Ito dừng việc khuấy cốc cà phê tổng hợp. Trung nhìn Hân, tay ông vẫn cầm chiếc bút dạ. "Cô nói gì?"
"Tôi đã dỡ bỏ bốn khay rau dền để gieo khoai lang. Mười hai hom giống. Chúng cần một trăm ngày để thu hoạch. Nếu tính từ hôm nay, ngày thứ 515 chúng ta sẽ có 20.000 calo. Nếu đợi các anh họp xong mới làm, chúng ta sẽ mất thêm một ngày lương khô nữa mà chẳng được gì."
Siti lên tiếng, giọng đầy vẻ chất vấn: "Bốn khay khoai lang cần hệ thống đèn sưởi hoạt động ở công suất tối đa để kích rễ trong hai tuần đầu. Ngân sách điện của tôi chỉ có 2,4 kW cho toàn bộ nhà kính. Cô định lấy điện từ đâu?"
"Cắt lò sưởi khoang ngủ xuống thêm hai độ nữa," Hân nhìn Siti. "Tôi đã tính rồi. Hai độ ấy đủ cho bốn khay khoai."
"Cô Hân," Trung gọi, và đó là lần đầu tiên ông dùng cách xưng hô ấy với cô kể từ khi bắt đầu nhiệm vụ. "Đây là trạm nghiên cứu, không phải vườn nhà cô. Mọi thay đổi về cấu trúc khay phải được thông qua chỉ huy."
"Tôi là kỹ sư sinh học duy nhất ở đây," Hân đáp, mắt không rời khỏi Trung. "Tôi chịu trách nhiệm về vòng sinh tồn. Anh giữ nước, Siti giữ điện, còn tôi giữ cái ăn. Anh muốn đúng quy trình hay muốn có calo vào ngày thứ chín mươi tư?"
Trung im lặng. Ông không nhìn Hân mà nhìn vào con số 9 lít vừa viết trên bảng. Ông cầm bút dạ đứng đó thêm một lúc, rồi đậy nắp bút.
"Về điện, Siti điều phối theo đề nghị của Hân," Trung ra lệnh sau một khoảng lặng dài. "Nhưng nước vẫn là 9 lít. Không thêm một giọt nào. Cô tự xoay xở với đống khoai của mình trong định mức đó."
Cuộc họp giải tán trong sự tĩnh lặng nặng nề. Ito đi theo Hân về phía khoang nhà kính, anh dừng lại bên cạnh dãy khay số 9. "Bao lâu thì biết chắc chắn các hom khoai này sống hay chết, Kỹ sư Hân?" anh hỏi bằng giọng điềm tĩnh.
Hân kiểm tra các rọ nhựa, đáp: "Khoảng bảy ngày để rễ mới bắt đầu bám vào giá thể." Ito gật đầu, anh nhìn vào đôi bàn tay mình rồi nhìn sang đống thiết bị y tế ở góc phòng. "Chuyên môn ngoại khoa của tôi ở đây thực sự vô dụng. Tôi muốn làm việc gì đó có ích hơn là ngồi đợi người ta ốm."
Anh dừng lại một chút rồi tiếp tục: "Cho tôi nhận thêm ca trực bếp hoặc ca tưới rau của cô. Cô cần thời gian tập trung cho lứa khoai này." Hân ngước lên nhìn vị bác sĩ lớn tuổi nhất đoàn. Cô đồng ý bằng một cái gật đầu nhẹ. Ito chào cô rồi quay về phía khoang y tế.
Hân mở sổ, gạch bỏ con số 18.000 ml ở mục đầu ngày, thay bằng số 9.000. Để giữ cho bốn khay khoai lang đủ nước, cô buộc phải cắt nước của tám khay rau muống còn lại xuống còn một phần ba. Điều đó có nghĩa là rau muống sẽ không lớn nổi để cắt lứa vào tuần sau. Hệ thống sẽ chạy ở mức cầm chừng, khô khốc và mặn chát.
Chiều muộn, Trung một mình bước vào khoang nhà kính mà không báo trước cho Hân. Ông đi dọc theo các dãy kệ, dừng lại rất lâu ở khu vực bốn khay khoai lang mới. Hân đứng ở cuối dãy, lặng lẽ quan sát chỉ huy của mình từ xa.
Trung không gọi cô lại hỏi han hay trách cứ về việc tự ý thay đổi cây trồng. Ông lấy trong túi áo ra một cuốn sổ tay nhỏ màu đen. Trung bắt đầu đếm từng hom khoai trong khay số 9, rồi sang khay số 10. Ông ghi chép tỉ mỉ số lượng vào bảng theo dõi riêng của mình.
Sau khi kiểm tra xong khay cuối cùng, Trung thu lại sổ tay. Ông liếc nhìn áp suất trên bảng điều khiển một lần nữa. Trung bước ra khỏi khoang nhà kính theo lối cũ, dáng đi vẫn thẳng tắp. Hân đứng im lìm giữa những tán rau muống đang bắt đầu rủ lá vì thiếu nước.
Cô cầm lấy chiếc bình xịt cầm tay, tỉ mẩn phun sương lên những chiếc lá mầm đầu tiên. Cô mở van điều tiết, kim đồng hồ áp suất bơm tuần hoàn bắt đầu run rẩy tụt từ 1,2 bar xuống. Nó dừng lại ở con số 0,85, nằm sát ranh giới vùng nguy hiểm màu đỏ.
Cô cầm bút, ghi vào dòng cuối cùng của trang sổ:
*Nước tưới: 9 lít/ngày. Áp suất hệ thống: 0,85 bar.*