Chương 3: Cắt lứa thứ nhất

Thuộc tiểu thuyết Trồng Rau Muống Trên Sao Hỏa

Tác giả: · Thể loại: Khoa Huyễn · Đăng ngày · 1690 từ · khoảng 8 phút đọc

Ngày thứ bốn mươi hai tư. Hân đứng trong khoang nhà kính, tay cầm lưỡi dao trổ bằng thép không gỉ. Cô chọn một gốc rau muống ở khay số 3, dùng ngón trỏ và ngón cái kẹp nhẹ thân rau, cách mặt giá thể đúng hai đốt ngón tay, tương đương 2,5 cm.

Lưỡi dao đưa ngang. Một tiếng "sực" nhẹ.

Hân đặt cọng rau vào khay nhựa rỗng. Cô không cắt sát gốc. Cắt sát quá, phần mô sinh trưởng sẽ bị tổn thương, lứa rau thứ hai sẽ mất thêm bốn ngày để đâm chồi. Cắt cao quá, cô sẽ lãng phí mười gam chất xơ quý giá cho mỗi khay. Hai đốt ngón tay là con số cô đã tính toán suốt ba đêm qua.

Hân di chuyển sang khay số 4. Ở đây, cô quyết định làm một phép thử khác. Cô đặt lưỡi dao xuống sát mặt giá thể, chỉ chừa lại đúng 0,5 cm gốc. Nhát cắt ngọt lịm. Phần gốc còn lại trông trơ trọi và yếu ớt.

Cô nhìn kỹ vào cụm rau vừa cắt sát. Đếm từng đốt thân còn sót lại. Cắt sát như thế này sẽ giúp cô thu thêm được khoảng 15 gam rau cho mỗi cụm ngay lập tức. Tính tổng mười hai khay, con số tăng thêm sẽ là 180 gam. Một lượng chất xơ đáng kể trong lúc thiếu hụt.

Nhưng đổi lại, phần gốc sẽ không còn đủ diện tích quang hợp để hồi phục nhanh. Cô tính toán trong đầu. Cắt sát gốc giúp có thêm rau ngay bây giờ, nhưng lứa thứ ba sẽ bị xóa sổ hoàn toàn vì cây kiệt sức. Nếu chừa lại hai đốt, lứa sau sẽ ra đúng hạn sau 12 ngày.

Hân dừng tay, nhìn hai gốc rau có độ cao khác nhau. Một bên là lợi ích trước mắt, một bên là sự bền bỉ của hệ thống. Cô chọn cách chừa lại hai đốt cho toàn bộ các khay còn lại. Cô lấy cuốn sổ giấy ở thắt lưng, ghi nhanh: "Lứa 1: Chừa 2,5 cm gốc. Ưu tiên giữ gốc cho lứa 3. Chấp nhận hụt 180g sinh khối tức thời."

Bên cạnh cô, khay nhựa bắt đầu đầy dần. Những cọng rau muống hơi gầy, lá xanh nhạt hơn bình thường, hậu quả của việc cắt giảm nước xuống còn 9 lít mỗi ngày. Hân làm việc lầm lũi. Cô không nhìn ra vách kính, không nhìn về phía khoang điều khiển. Cô chỉ nhìn vào những đốt rau.

Sau bốn mươi phút, mười hai khay rau đã được thu hoạch xong. Hân bưng khay nhựa lớn chứa toàn bộ thành phẩm đi về phía cân điện tử ở cuối khoang.

Hân đặt khay lên bàn cân, nhấn nút trừ bì. Con số hiện lên trên màn hình LED màu đỏ: 845.

Cô đứng im nhìn con số. 845 gam.

Chín hôm trước, khi hệ thống còn chạy ở mức 18 lít nước mỗi ngày, dự toán của cô cho lứa này là 1.300 gam. Con số thực tế thấp hơn dự tính 35%. Hân lấy cuốn sổ giấy có buộc lạt ở thắt lưng ra, lật đến trang ghi biểu đồ tăng trưởng.

Cô ghi: "Ngày 424. Lứa 1. Thực tế: 845g. Dự kiến: 1.300g. Sai số: -35%."

Tiếng cửa trượt rít nhẹ. Chỉ huy Trung bước vào khoang. Ông đi thẳng tới bàn cân, cúi người nhìn con số 845 trên màn hình LED. Hân đứng lùi lại. Ông Trung cầm lấy chiếc bút dạ đen treo cạnh bảng phân bổ dán trên vách.

Ông gạch một đường dứt khoát vào dòng "1,3kg rau tươi" dự kiến. Phía dưới, ông viết con số 0,845kg bằng nét chữ to và sắc cạnh. Ông không hỏi Hân về nguyên nhân của sự sụt giảm này. Ông cũng không nhìn vào cuốn sổ tay cô đang cầm.

"Hân chuẩn bị khay để ươm lứa mới ngay tối nay," ông Trung nói.

Nói xong, ông quay lưng đi thẳng ra phía cửa. Hân nhìn dòng chữ mới trên bảng. Ông đã mặc định con số này vào kế hoạch dinh dưỡng của cả trạm mà không cần thảo luận thêm với cô. Hân thấy điều đó, nhưng cô giữ im lặng.

"Kỹ sư sinh học, mời tới khoang trung tâm họp khẩn." Tiếng Siti vang lên qua hệ thống loa nội bộ.

Hân bỏ lại đống rau, bước nhanh qua hành lang nối. Tại khoang trung tâm, Siti đang hiển thị sơ đồ hệ thống nước trên màn hình chính. Một đoạn ống dẫn phía sau bơm tuần hoàn khoang B nhấp nháy màu vàng.

"Bơm khoang B bị tụt áp," Siti nói ngay khi Hân vừa ngồi xuống. "Cặn lắng từ màng lọc đang làm kẹt van một chiều. Nếu tiếp tục duy trì dòng chảy hiện tại, chúng ta sẽ cháy motor trong bốn mươi tám giờ tới."

"Khắc phục thế nào?" Trung hỏi.

"Phải rã bơm để súc rửa màng lọc," Siti trả lời. "Mất sáu tiếng. Trong sáu tiếng đó, tôi phải ngắt toàn bộ hệ thống sưởi khoang B để dồn điện cho bộ lưu điện dự phòng chạy máy lọc bù. Nhưng điện trạm đang ở mức găng."

Siti nhìn sang Hân, rồi nhìn Trung.

"Chúng ta có hai lựa chọn. Một là cắt 2,4 kW của dàn đèn trồng cây trong sáu tiếng. Hai là giữ đèn, nhưng hạ lò sưởi khoang ngủ xuống 2 độ C để bù vào."

Hân siết chặt hai bàn tay dưới gầm bàn. "Khoai lang mới ở ngày thứ 9. Nếu cắt đèn sáu tiếng ngay lúc này, nhịp sinh học của hom giống sẽ bị loạn. Chúng ta có thể mất toàn bộ bốn khay khoai."

Duy đẩy một bảng tính ra giữa màn hình. Cậu đã tính sẵn mọi con số từ trước khi cuộc họp bắt đầu.

"Nhiệt độ hiện tại ở khoang ngủ là 16 độ," Duy nói. "Nếu hạ xuống 14 độ, cơ thể mỗi người sẽ tự động đốt thêm mỡ để bù nhiệt. Trung bình mỗi người tiêu tốn thêm 120 kcal một đêm. Tổng năm người là 600 kcal."

Cậu nhấn mạnh vào con số cuối cùng trên biểu đồ năng lượng dự trữ.

"Chúng ta còn 84 ngày lương khô. Nếu mất 600 kcal đêm nay, tổng dự trữ thực phẩm của trạm sẽ hụt đi 1,2% ngay lập tức. Nhưng nếu mất bốn khay khoai lang, chúng ta sẽ mất sạch cơ hội lấp đầy 44 ngày trống sau này."

Siti gật đầu sau khi nhìn vào con số của Duy. "Tôi chọn hạ lò sưởi. Chúng ta mất 600 kcal đêm nay để đổi lấy hy vọng vào ngày thứ 515. Nếu đèn tắt, khoai chết, chúng ta sẽ không có gì để thu hoạch trước khi tàu tiếp tế đến vào ngày thứ 552."

Trung gật đầu. "Thực hiện đi. Duy, cập nhật lại định mức calo sáng mai. Cả trạm sẽ ăn ít đi một chút để bù cho cái lạnh đêm nay."

Cuộc họp giải tán nhanh chóng. Không ai phàn năng. Ở đây, cảm giác lạnh hay đói đều được quy đổi thành đơn vị đo lường. Hân quay lại nhà kính để chuẩn bị dung dịch dinh dưỡng cho lứa rau mới. Cô thấy Ito đang đứng ở góc khuất của vách kính, nơi tiếp giáp với khung sườn thép của khoang.

Bác sĩ Ito không làm việc với cây. Anh đang cầm một chiếc thước kẹp cơ khí, áp sát vào bề mặt kính cường lực.

"Có chuyện gì vậy, bác sĩ?" Hân hỏi.

Ito không giật mình. Anh dịch chuyển thước kẹp, nheo mắt đọc chỉ số dưới ánh đèn LED tím.

"Cô nhìn chỗ này."

Hân bước tới. Ở độ cao ngang tầm ngực, trên bề mặt kính vốn phẳng lặng, có một đường nứt mảnh như sợi tóc. Nó không đi thẳng mà hơi ngoằn ngoèo, chạy dọc theo mép khung thép.

Ito chỉ vào một vết vạch nhỏ li ti bằng bút lông dầu mà anh đã đánh dấu từ trước. Vết nứt giờ đây đã vượt qua vạch dấu đó một đoạn rõ rệt.

"Mười một mi-li-mét," Ito nói, giọng anh đều đều. "Nó dài thêm 2 mm trong vòng bảy mươi hai giờ. Tôi đã bí mật theo dõi nó từ hôm kia để chắc chắn rằng mình không nhìn nhầm."

Anh thu thước kẹp lại, ngón tay lướt nhẹ trên mặt thép của dụng cụ đo.

"Nghề của tôi là tìm kiếm những bất thường trên ảnh phim quang tuyến. Đây là lần đầu tiên cái nghề đó có ích ở nơi này, dù con số nó mang lại chẳng mấy vui vẻ."

"Anh báo với anh Trung chưa?"

"Chưa. Tôi ghi lại thông tin vào sổ y tế và sẽ theo dõi tiếp vào sáng mai. Hiện tại chưa có nguy cơ mất áp suất đột ngột."

Hân nhìn vết nứt. 11 mm. Giữa cô và bầu khí quyển chết chóc của Sao Hỏa chỉ là một tấm kính đang rạn.

Hân đứng lại một mình trong nhà kính. Tiếng bơm tuần hoàn ở khoang B bắt đầu phát ra những tiếng rít khô khốc, báo hiệu hệ thống sắp được ngắt để sửa chữa. Ánh đèn tím trên cao chợt mờ đi một nhịp khi Siti điều chỉnh dòng điện.

Hân ngồi xuống chiếc ghế đẩu gỗ, mở cuốn sổ giấy. Cô không tính toán về rau muống nữa. Cô bắt đầu cộng dồn: 84 ngày lương khô còn lại, trừ đi 600 kcal tiêu tốn cho việc hạ nhiệt độ đêm nay, cộng với sản lượng rau muống vừa hụt 35%.

Phía cuối trang giấy, Hân kẻ một đường ngang dài.

Khoai lang: ngày thứ 9. Còn lại: 91 ngày để thu hoạch. Ngày thu hoạch dự kiến: 515. Tàu tiếp tế: ngày 552. Khoảng hụt: 44 ngày.

Bên dưới những con số đó, Hân dùng bút chì viết một dòng chữ nhỏ, rõ ràng từng nét:

"Vết nứt vách kính: 11 mm."