Chương 12: Dò giá, lần ra dấu kẻ gom hàng
Thuộc tiểu thuyết Tu Tiên Giữa Mạt Thế Sài Gòn
Tác giả: Hải Đăng · Thể loại: Mạt Thế · Đăng ngày · 2151 từ · khoảng 11 phút đọc
Còn một trăm bảy mươi bốn ngày. Thứ hai, Minh Phong đi tìm một thứ mà anh chỉ có mô tả chứ không có tên.
Anh nhớ, ở cái mốc năm thứ nhất, có một câu người ta hay nói với nhau trong hàng chờ phát gạo: *nhà nước biết trước, nhà nước gom hết rồi.*
Câu ấy nói ra bằng giọng cay. Anh đã nghe nó vài chục lần và chưa lần nào anh kiểm.
Ở hàng chờ phát gạo thì không ai kiểm cái gì. Người ta nói để đỡ phải im, và người đứng cạnh gật để đỡ phải nói.
Bây giờ anh có năm mươi nghìn, một chiếc Dream, và một trăm bảy mươi bốn ngày. Việc kiểm câu đó là việc rẻ nhất trong toàn bộ kế hoạch, và nó trả lời được một câu quan trọng hơn: nếu nhà nước đã bắt đầu gom thì anh còn bao nhiêu thời gian trước khi thị trường cạn.
Cách kiểm thì đơn giản tới mức buồn cười: nếu một tổ chức lớn âm thầm mua gom một danh mục hàng trong nhiều tháng, thì thị trường bán lẻ sẽ nói ra chuyện đó trước khi có bất kỳ ai công bố gì. Kệ hàng trống trước, giá lên sau, và người bán lẻ luôn biết vì sao dù họ không biết tên ai.
Anh không cần một nguồn tin. Anh cần đi hỏi giá đủ nhiều chỗ.
Chỗ dễ nhất trước.
Anh chạy xe tới ba cửa hàng bán đồ bảo hộ lao động ở đường Cộng Hoà, hỏi mua khẩu trang lọc bụi loại có van, số lượng năm trăm cái.
Cửa hàng thứ nhất bảo hết hàng, tuần sau có.
Cửa hàng thứ hai bảo hết hàng, chưa biết khi nào có.
Cửa hàng thứ ba, một bà chủ chừng năm mươi tuổi, nhìn anh từ đầu tới chân rồi hỏi lại.
"Em mua làm gì?"
"Công trình."
"Công trình nào?"
Minh Phong nhìn bà.
"Dạ con nói thiệt." Anh nói. "Con mua đi bán lại."
Bà chủ bật cười, ngắn, không có vẻ khinh.
"Vậy thì em bán không lại đâu." Bà nói. "Ba tháng nay giá lên bốn lần. Hồi tháng hai chị bán hai mươi lăm ngàn một cái, giờ chị nhập vô đã bốn mươi hai."
"Vì sao lên vậy chị?"
"Hàng đi hết ra Bắc." Bà nói. "Mấy công ty lớn ăn hàng, đặt cả công-ten-nơ. Nhà máy ưu tiên đơn lớn, tụi chị lấy nhỏ lẻ thì phải chờ."
"Công ty nào chị biết không?"
"Chị biết chi." Bà nhún vai. "Mà em hỏi kỹ vậy chi. Em sinh viên hả?"
"Dạ."
"Ừ thì học đi con." Bà nói, và quay sang khách khác.
Ra khỏi cửa hàng thứ ba, anh ghi vào cuốn sổ tám nghìn:
*Khẩu trang lọc bụi có van: 25 → 42 trong 3 tháng. Hàng đi đơn lớn, ra Bắc. Bán lẻ phải chờ.*
Anh đi tiếp.
Chợ sỉ thuốc tây ở quận 10 đông tới mức phải dắt xe. Anh vào một quầy giữa dãy, hỏi mua amoxicillin và cefixime, mỗi loại hai trăm hộp.
Người bán, một anh chừng ba mươi, không ngẩng lên khỏi cái máy tính tiền.
"Có giấy phép nhà thuốc không?"
"Dạ không."
"Vậy bán lẻ thôi. Mỗi loại mười hộp."
"Sao vậy anh?"
"Quy định." Anh ta nói. "Với hàng cũng đâu có nhiều mà bán."
"Đợt này khan hả anh?"
Người bán ngẩng lên lần đầu.
"Khan gì. Nhà máy chạy đủ." Anh ta nói. "Mà đơn nhà nước ăn trước. Tụi này lấy phần còn lại."
"Đơn nhà nước là đơn gì?"
"Ai biết." Anh ta gõ máy tính. "Mấy tháng nay tháng nào cũng có. Trước đó thì một năm vài lần."
Minh Phong mua mười hộp amoxicillin, hết bốn mươi hai nghìn, và đó là gần hết số tiền còn lại của anh.
Anh không cần mười hộp thuốc. Anh cần cái hoá đơn có ghi ngày, để sau này đối chiếu giá.
"Anh cho em xin hoá đơn."
"Mua mười hộp mà lấy hoá đơn?"
"Dạ. Em ghi sổ."
Người bán nhún vai, viết cho anh một tờ giấy.
Buổi chiều là một cửa hàng vật liệu xây dựng ở Bình Thạnh. Anh hỏi giá thép hộp, tôn, và bạt nhựa.
"Thép hộp bốn phân, chú lấy bao nhiêu cây?" Người bán hỏi.
"Chưa lấy. Hỏi giá thôi."
"Hỏi giá thì nói trước, tôi khỏi kéo hàng ra." Ông ta nói, nhưng vẫn đọc giá.
Thép hộp lên hai lần trong bốn tháng. Bạt nhựa loại dày lên gấp rưỡi. Tôn thì không lên.
"Sao tôn không lên anh?"
"Tôn thì ai mua." Ông ta nói. "Nhà ai lợp rồi thì thôi chứ."
Chi tiết cuối cùng ấy làm anh dừng bút.
Nếu người ta gom vì lo giá vật liệu chung, thì tôn cũng phải lên. Tôn không lên nghĩa là người ta không gom vật liệu xây dựng. Người ta gom một thứ khác, và thép hộp với bạt nhựa chỉ tình cờ nằm trong danh sách ấy.
Ở quán nước vỉa hè đối diện cửa hàng, anh mở sổ và viết ba cột.
Cột một: những thứ đã lên giá bất thường.
Cột hai: những thứ không lên.
Cột ba: cả hai cột trên có gì chung.
Sáu dòng vào cột một, và hình dạng của nó hiện ra.
Khẩu trang lọc bụi. Bạt nhựa dày. Thép hộp. Máy phát điện chạy dầu. Bình lọc nước. Thuốc kháng sinh phổ rộng.
Không phải vật liệu xây dựng.
Là đồ dựng trại và giữ người sống trong một chỗ kín, có bụi, không có điện, không có nước sạch.
Sáu dòng ấy gọi về một thứ anh đã thấy tận mắt ở năm thứ nhất: một khu tập trung dân dựng trong sân vận động, mái bạt căng trên khung thép hộp, và ở cổng có một cái bàn phát khẩu trang.
Anh đã đứng xếp hàng ở cái bàn ấy.
Cuốn sổ được gấp lại.
Rồi mở ra. Anh viết thêm một dòng, và tay viết chậm hơn bình thường:
*Họ không gom để bán. Họ gom để dựng trại. Kế hoạch có sẵn từ trước.*
Trong mười năm anh đã nghĩ về Cục Ứng phó theo đúng một cách: một cơ quan phản ứng chậm, thiếu người, làm được ít hơn nhiều so với cái nó hứa. Anh nghĩ vậy vì anh nhìn nó từ phía một người xếp hàng.
Từ phía này, nhìn vào một bảng giá vật tư ở Bình Thạnh, nó là một thứ khác. Nó là một tổ chức đã bắt đầu chuẩn bị từ ít nhất bốn tháng trước, âm thầm, có danh mục, và có ngân sách.
Ly trà đá cạn.
Câu hỏi trong đầu anh đổi.
Nó không còn là *mình biết gì mà họ không biết*. Nó thành *họ biết gì mà mình không biết*.
Anh ngồi với câu hỏi đó một lúc, và nhận ra nó khó chịu vì một lý do cụ thể.
Suốt tám ngày qua anh sống với một giả định ngầm mà anh chưa bao giờ viết ra: rằng anh là người duy nhất biết trước. Mọi tính toán của anh đều đứng trên giả định ấy — kể cả cái đích chín trăm triệu, kể cả cái hạn ngày sáu mươi.
Giả định ấy vừa sai.
Không phải sai theo kiểu có người khác cũng nhận được ký ức, chuyện đó anh đã tính. Sai theo kiểu tệ hơn: có cả một bộ máy đang chuẩn bị mà không cần ký ức nào cả. Họ có kính thiên văn, có mô hình, có ngân sách, và họ đã bắt đầu trước anh bốn tháng.
Và câu hỏi thứ hai, sát sườn hơn: nếu họ đã gom bốn tháng, thì tới ngày cuối cùng còn lại gì cho anh mua?
Hai nghìn tiền nước. Anh dắt xe ra.
Trên đường về, ở ngã tư Hàng Xanh, anh dừng đèn đỏ cạnh một chiếc xe tải nhỏ. Thùng xe phủ bạt xanh, và dưới mép bạt lộ ra một góc thùng các-tông in chữ.
Ba chữ đọc được trước khi đèn xanh.
*Máy lọc nước.*
Về tới trọ lúc bảy giờ tối, anh không ăn cơm. Tờ giấy *SÁU THÁNG* được mở ra.
Ba khoang không sửa gì.
Anh viết thêm một dòng ở dưới cùng, tách hẳn, và đây là dòng đầu tiên anh viết bằng chữ in kể từ hôm lập kế hoạch:
*ĐỐI THỦ THỨ HAI: THỜI GIAN MUA. Không phải người. Là kệ hàng cạn dần.*
Rồi anh viết một dòng nữa, nhỏ hơn, ngay bên dưới:
*Đẩy pha 1 lên. Ngày 60 là muộn.*
Anh nhìn hai dòng đó, rồi nhìn lên đầu trang, chỗ có con số một trăm bảy mươi bảy đã bị anh gạch đi và viết đè thành một trăm bảy mươi lăm.
Gạch lần thứ ba. Viết một trăm bảy mươi bốn. Rồi ngồi yên.
Anh cầm bút, định viết dòng tiếp theo, và anh dừng lại.
Anh vừa viết ra rằng kệ hàng đang cạn dần và anh phải mua trước khi nó cạn.
Mua trước ai.
Câu trả lời nằm ngay đó, và nó đã nằm đó suốt bảy ngày, từ cái buổi anh ngồi trong dãy trọ nghe Kim Thảo đọc giá và nhẩm ra con số một trăm bốn mươi lần.
Một trăm bốn mươi lần. Đó là tỉ lệ giữa giá cam thảo hôm nay và giá cam thảo ở chợ đổi hàng Tân Bình tháng thứ bảy.
Chợ đổi hàng Tân Bình tháng thứ bảy có người xếp hàng từ bốn giờ sáng.
Anh đã đứng trong hàng đó.
Bút đặt xuống.
Kế hoạch của anh, viết bằng chính tay anh, đóng khung bằng ba pha và mười một dòng, là gom sạch thứ mà một trăm nghìn người sẽ cần trong ba tháng đầu, rồi bán nó cho đúng những người ấy ở cái giá họ phải trả.
Anh biết cái giá đó. Anh biết nó chính xác tới hai chữ số, vì anh đã từng trả nó.
Anh đứng dậy khỏi bàn, đi ba bước tới bức tường, và đứng đó quay mặt vào tường như một thằng bị phạt, hai tay chống lên vôi.
Trong mười năm anh đã ký một cái lệnh. Bỏ ba khu vệ tinh trong một đêm, để dồn xe và người về giữ vòng trong. Anh tính đúng. Nếu không bỏ ba khu ấy thì cả cụm mất trong bốn ngày thay vì mất trong bốn tháng.
Cách anh tính thì anh vẫn nhớ: số người trên số ngày.
Cái đang nằm trên bàn kia có cùng hình dạng.
Không phải cùng nội dung — không ai chết vì anh trữ thuốc. Cùng hình dạng: một người ngồi trước một tờ giấy, quy người ra số, và tính ra được rằng nên làm.
Anh đứng đó khá lâu.
Rồi có một câu bật ra thành tiếng, trong căn phòng không có ai.
"Vậy thì mày định làm gì."
Không có ai trả lời, và anh cũng không có câu trả lời nào.
Tờ giấy không bị xé. Ba pha không sửa một dòng nào. Anh biết mình sẽ vẫn gom hàng, vẫn ôm, vẫn bán — vì phương án thay thế là không gom, và khi đó thì tới tháng thứ bảy trong kho không có gì, cho ai cũng không có mà bán cho ai cũng không có.
Anh chỉ mở cuốn sổ tám nghìn, lật tới trang cuối, và ở dưới hai cái tên đã ghi ở đó thì mở một mục mới.
Dòng anh viết vào đó nhỏ hơn mọi dòng khác trong cuốn sổ.
*Giá bán cho người xếp hàng: chưa quyết.*
Rồi anh ngồi xuống, lấy tờ hoá đơn thuốc trong túi ra, vuốt phẳng, ghi lên góc trên bên phải: *ngày 174*, và kẹp nó vào cuốn sổ.
Đây là mẩu dữ liệu đầu tiên anh tự tay tạo ra ở kiếp này. Không phải thứ anh nhớ. Thứ anh đo được.
Người ta không thua vì thiếu thông tin. Người ta thua vì tin vào thông tin cũ quá lâu, và không ai tự biết mình đang làm việc đó.
Anh mở trang mới trong cuốn sổ, kẻ hai cột, và viết ở đầu hai cột:
*Ngày · Món · Giá*
Từ hôm nay, mỗi món anh hỏi giá thì anh ghi một dòng. Sáu tháng nữa, cuốn sổ này sẽ là thứ duy nhất trên đời cho anh biết đường cong đi lên bắt đầu từ đâu, và dốc bao nhiêu.
Ngoài hành lang có tiếng ai đó kéo cửa sắt. Ở phòng số bảy, Kim Thảo đang đếm tiền hàng trong ngày, và tiếng đếm của cô vọng qua vách, đều, từng tờ một.
Anh nghe hết một lượt rồi mới tắt đèn.