Chương 2: Ba nhịp gõ trong con hẻm cụt

Thuộc tiểu thuyết Ván Cược Cuối Cùng

Tác giả: · Thể loại: Đô Thị · Đăng ngày · 1952 từ · khoảng 10 phút đọc

Ngày 5 tháng 4. Còn 35 ngày tới kỳ trả nợ. Trần Hữu Nghĩa đứng trước sạp cơm tấm đầu hẻm. Khói từ bếp than lan tỏa, mang theo mùi sườn nướng mặn ngọt quyện vào không khí đặc quánh của buổi chiều Quận 4. Chị Bảy Hường tay cầm kẹp sắt lật từng miếng thịt, mắt liếc sang chiếc xe hủ tiếu không bảng hiệu của Nghĩa đang đậu cách vỉa hè quán chị đúng 2 mét. Hắn không bước thêm, cũng không hạ chân chống xe. Hắn đứng đó, chờ một nhịp nghỉ của đôi tay đang làm việc. "Chị Bảy, tui muốn hỏi chỗ bán." Chị Bảy không ngẩng lên, lưỡi kẹp sắt vẫn gõ nhịp nhàng vào vỉ nướng để giũ bớt mỡ thừa. Mười năm ở khúc đầu hẻm này, chị thuộc lòng từng khuôn mặt, từng gánh hàng rong đi ngang. Chị hất hàm về phía vỉa hè trước mặt, nơi bốn cái bàn nhựa thấp đang kín khách. "Chỗ này là nồi cơm của tui mười năm nay rồi chú Nghĩa. Tui bán từ năm giờ chiều tới mười một giờ đêm. Giờ chú đẩy cái xe vô, khách tui ngồi đâu, rồi khách chú ngồi đâu?" Nghĩa vẫn giữ giọng bình thản: "Tui bán đêm. Khi chị nghỉ tui mới dọn ra." "Đêm thì tui nghỉ, nhưng hẻm không nghỉ đâu chú," chị Bảy ngước lên, mồ hôi nhễ nhại trên trán. "Người trong hẻm này cần yên tĩnh để ngủ. Chú bán hủ tiếu gõ, cái nồi nước lèo nó sôi sùng sục, mùi hành mùi tỏi bay khắp nơi, rồi tiếng gõ của chú nữa. Người ta chịu sao thấu?" Nghĩa nhìn vào đám khách đang ngồi ăn cơm tấm. Một nửa trong số đó mặc đồ bảo hộ lao động lem nhem bụi đất. Hắn nói: "Tui biết lệ. Muốn đứng được ở đây thì phải được người cũ gật đầu. Chị cho tui đứng một góc nhỏ thôi, tui không lấn bàn chị." Chị Bảy Hường dừng tay hẳn. Chị nhìn Nghĩa từ đầu tới chân, dừng lại ở chiếc áo sơ mi cũ sờn nhưng được ủi phẳng phiu và đôi tay sạch sẽ quá mức của một người đi bán gõ. Chị thở dài, chỉ tay về phía sâu bên trong con hẻm, nơi ánh đèn đường mờ nhạt dần. "Chú muốn bán thì xuống cuối hẻm cụt đi. Chỗ đó vắng hoe, có mấy cái kho hàng bao quanh. Nhưng được cái là sát vách bốn dãy trọ công nhân. Đẩy xuống đó mà bán, bán được hay không là việc của chú. Tui không cản, mà người trong hẻm cũng không ai than phiền tiếng động ở tận cuối hẻm đó đâu." Nghĩa gật đầu: "Cảm ơn chị Bảy." Hắn quay xe, đẩy về phía hẻm cụt. Tiếng bánh xe sắt nghiến trên nền xi măng lồi lõm nghe khô khốc. Con hẻm dài khoảng 80 mét. Càng vào sâu, mùi ẩm mốc từ những rãnh thoát nước càng rõ. Nghĩa dừng lại giữa hẻm, bắt đầu đếm. Dãy trọ bên trái có hai tầng, mỗi tầng mười phòng. Dãy bên phải là nhà cấp bốn, vách tôn san sát. Tổng cộng bốn dãy, sáu mươi tám phòng. Hắn quan sát cửa sổ của từng căn hộ. Chỉ có khoảng mười lăm phòng có khói bếp hoặc mùi thức ăn vọng ra. Số còn lại cửa đóng then cài hoặc treo ổ khóa ngoài. Một bà cụ đang lom khom thu dọn mấy tấm áo sờn trên dây phơi sát vách kho hàng. Nghĩa tiến lại gần, giữ khoảng cách lịch sự. "Bà ơi, cho con hỏi thăm, công nhân ở đây mấy giờ họ về đông?" Bà lão nheo mắt nhìn Nghĩa, rồi nhìn cái xe đẩy. "Tầm chín giờ rưỡi tối là ca chiều tan. Họ đi xe đưa đón của công ty đổ ở đầu hẻm rồi đi bộ vô đây đông lắm. Mà chú bán gì đó?" "Dạ hủ tiếu gõ bà." "Chỗ này cụt đường, ít ai chịu vô bán lắm. Toàn họ phải đi bộ ra đầu hẻm mua đồ ăn. Chú bán đây thì tiện cho họ, mà sợ không có khách vãng lai chú lỗ vốn." Nghĩa tính nhẩm trong đầu. Sáu mươi tám phòng, trung bình mỗi phòng hai người. Tổng cộng khoảng một trăm ba mươi người. Nếu 30% trong số đó tan làm về mệt không muốn nấu nướng hoặc đi xa, hắn sẽ có khoảng bốn mươi khách tiềm ẩn mỗi đêm. Một con số không quá tệ cho khởi đầu, nhưng cũng đầy rủi ro. Hắn dành trọn buổi chiều để mua sắm nốt những thứ còn thiếu. Một nồi inox loại 40 lít, một thùng đá nhựa màu đỏ, ba chục bộ bát đũa sứ trắng, một bình gas mini và hai cuộn dây đèn vàng để treo quanh xe. Tổng chi phí hết 1.900.000 đồng. Số dư trong túi hắn giờ chỉ còn đúng 5.900.000 đồng. Mỗi tờ tiền được Nghĩa vuốt thẳng trước khi đưa cho người bán ở chợ đồ cũ. Khi Nghĩa đang loay hoay cột dây kẽm cố định giá treo đèn lên thùng xe, một thanh niên mặc chiếc áo khoác đồng nghiệp xe ôm sờn vai đi tới. Nó chừng mười chín tuổi, mặt mũi sáng sủa nhưng đôi mắt có vẻ mệt mỏi của người thiếu ngủ. "Chú cần người phụ không?" Nghĩa không dừng tay, hắn đang thắt nút dây kẽm: "Tên gì?" "Người ta gọi tui là Út Lành." "Trước làm ở đâu?" Thằng nhỏ hơi khựng lại, ánh mắt nó lướt qua phía đầu hẻm, nơi có ánh đèn của cửa hàng Quán Tư mới mở. Nó cúi xuống nhìn mũi giày vải đã rách mũi của mình. "Tui chạy xe ôm. Mà nay người ta chạy app nhiều quá, tui chạy không lại. Chú đừng hỏi chuyện cũ, tui làm được việc là được." Nghĩa nhìn đôi bàn tay của nó. Không phải tay của kẻ lười biếng. Hắn nói thẳng: "Mỗi đêm ba mươi nghìn. Bao một bữa hủ tiếu. Làm từ tám giờ tối tới một giờ sáng. Chịu không?" "Được. Chú chỉ đi, tui làm liền." Nghĩa lấy ra hai thanh sắt dẹt, mỗi thanh dài khoảng hai gang tay. Đây là "linh hồn" của một xe hủ tiếu gõ. Hắn đưa cho Út Lành một cặp, mình giữ một cặp. "Đi gõ đi. Gõ sao cho người ta biết mình bán mà không thấy ghét." Út Lành cầm thanh sắt, gõ thử hai nhịp nhanh. *Cạch-cạch.* Tiếng sắt va vào nhau trong hẻm cụt tạo ra một chuỗi âm thanh dội lại từ vách tường kho hàng. Hai nhịp gõ quá gần nhau khiến tiếng vọng chồng lên nhau, nghe như một tiếng va chạm kim loại chát chúa, không ra giai điệu. Nghĩa nhíu mày. Hắn cầm cặp thanh sắt của mình lên. "Hẻm này cụt, tường kho cao nên âm thanh nó bị dội. Mày gõ hai nhịp là người ta tưởng có ai đang gò hàn hoặc cãi lộn. Phải gõ ba nhịp." Hắn đưa tay lên. Cổ tay thả lỏng, nhịp nhàng. *Cạch. Cạch. Cạch.* Ba tiếng dứt khoát. Khoảng lặng giữa các tiếng đủ dài để tiếng vọng của tiếng trước kịp tan đi trước khi tiếng sau vang lên. Trong không gian yên tĩnh của con hẻm, ba nhịp gõ ấy nghe thanh thoát, giống như một lời mời gọi hơn là tiếng ồn. "Gõ ba nhịp đều. Tiếng cuối hơi nhấn một chút cho nó ngân ra," Nghĩa hướng dẫn. "Nghề này cái xe không tên, khách họ nhận ra mình bằng tiếng gõ. Mày gõ sai nhịp là mất khách." Út Lành thử lại. Nó bắt đầu bắt được nhịp. *Cạch. Cạch. Cạch.* Một người đàn bà trong dãy trọ ló đầu ra khỏi cửa sổ, nhìn về phía chiếc xe đẩy bắt đầu lên đèn vàng. Tám giờ tối, nồi nước lèo bắt đầu bốc hơi. Nghĩa hầm 10 kg xương ống từ chiều, nước trong veo, mỡ màng li ti nổi trên mặt. Hắn không dùng bột ngọt nhiều, vị ngọt thanh đến từ xương và củ cải muối đã được ngâm xả kỹ. Chín giờ ba mươi phút. Tiếng động cơ xe buýt đưa đón công nhân vang lên ngoài đầu hẻm. Từng tốp người mệt mỏi đi bộ vào. Họ bước nhanh, vai chùng xuống dưới sức nặng của ba lô. Út Lành bắt đầu đi gõ dọc các dãy trọ. Tiếng *cạch, cạch, cạch* ngân vang đều đặn. "Hủ tiếu không chú?" Một thanh niên đi làm về, dừng lại trước xe. "Bảy nghìn một tô em," Nghĩa trả lời, tay đã thoăn thoắt lấy vắt bánh bỏ vào vợt. Hắn trụng bánh đúng mười giây, xóc mạnh cho ráo nước rồi đổ vào tô. Thêm một nhúm giá hẹ, hai lát thịt thăn thái mỏng như tờ giấy, vài miếng tóp mỡ vàng rụm và một muỗng nước lèo nóng hổi. Mọi động tác diễn ra trong chưa đầy một phút. "Nhiều giá cho em nha chú," một cô gái công nhân khác ghé vào. "Có ngay." Cơn đau từ đốt sống L4-L5 bắt đầu âm ỉ. Nghĩa cảm nhận được một luồng điện nhẹ chạy dọc từ thắt lưng xuống bắp chân trái. Hắn hơi nghiêng người, tì hông vào thành gỗ của xe đẩy để chịu bớt sức nặng. Hắn không ngồi xuống được. Nghề này ngồi xuống là lười, ngồi xuống là nước lèo nguội, là khách đi qua. Đến mười một giờ đêm, khách thưa dần. Út Lành thu dọn bát đĩa từ những chiếc ghế nhựa đem về xe để rửa. "Nghỉ được chưa chú?" Nghĩa nhìn nồi nước lèo đã cạn hơn nửa. "Đợi thêm chút nữa. Sẽ có vài khách đi làm tăng ca về muộn." Nhưng con hẻm dần chìm vào im lặng. Chỉ còn tiếng dế kêu trong kẽ tường kho hàng. Mười hai giờ ba mươi phút, Nghĩa ra hiệu cho Út Lành dọn hàng. Hắn tắt bếp gas, hơi nóng từ nồi nước vẫn còn hầm hập phả vào mặt. Tổng cộng bán được 23 tô. Về đến phòng trọ, Nghĩa tháo đai lưng, nằm vật xuống tấm chiếu. Út Lành đã về nhà nó sau khi nhận 30.000 đồng tiền công và ăn một tô hủ tiếu cuối nồi. Nghĩa lôi từ dưới nệm ra quyển sổ nhỏ và chiếc túi ni lông đựng tiền lẻ. Hắn vuốt thẳng từng tờ tiền. Những tờ hai nghìn, năm nghìn ướt đẫm mồ hôi và cả mùi nước lèo. "Hai mươi ba tô nhân bảy nghìn. Một trăm sáu mươi mốt nghìn." Hắn ghi con số đó vào cột bên phải. Ở cột bên trái, hắn liệt kê chi phí hàng hóa cho đêm nay: 10 kg xương ống giá 380.000 đồng (nợ dì Năm Thoa chưa trả), bánh hủ tiếu, giá hẹ, hành phi, gia vị và gas hết 420.000 đồng. Tổng chi phí là 800.000 đồng. Nghĩa nhìn chằm chằm vào hai con số. Thu nhập: 161.000 đồng. Chi phí: 800.000 đồng. Lỗ: 639.000 đồng. Số tiền mặt thực tế còn lại trong túi hắn sau khi đã trả tiền công cho Út Lành và mua sắm đồ dùng là 5.261.000 đồng. Nghĩa tắt chiếc đèn sợi đốt duy nhất trong phòng, rồi nằm xuống nghiêng về bên trái. Nằm ngửa thì cái lưng không chịu. Hắn nhẩm: ba mươi lăm ngày, 12 triệu, bảy nghìn một tô, lời hai nghìn hai. Ra 5.455 tô. Chia cho ba mươi lăm đêm là 156 tô mỗi đêm. Đêm nay được 23.