Chương 11: Câu hỏi đầu tiên của cái Tấm

Tác giả: Quyên Nhí Nhảnh · Thể loại: Vô Hạn Lưu · Đăng ngày 22/08/2026 · 2192 từ · khoảng 11 phút đọc

Ngày thứ tám, nắng trưa đổ xuống miệng giếng, hắt thẳng vào lớp mực đỏ vẫn còn sền sệt dưới đáy. Mùi nhựa cháy bốc lên, đặc quánh, bám chặt vào cổ họng. Trinh cầm chiếc kẹp tóc nhựa hồng tìm thấy dưới đáy giếng, tay cô hơi nóng, nhưng ánh mắt dán chặt vào những đường vân in chìm trên bề mặt. Đó không phải hoa văn trang trí thường thấy ở đồ gia dụng. Đó là những nét chữ bị dập lỗi, những đường rãnh của khuôn chì bị lệch bước, một dấu vết của quy trình sắp chữ đã bị sai sót.

"Chị Trinh, mực đỏ lại dâng thêm," Nhân thì thầm, bàn tay có vệt chàm sẫm của cậu bám chặt vào thành giếng đá.

Trinh không quay đầu. Cô xoay chiếc kẹp tóc theo chiều nắng, nhìn vết hằn của từng con chữ bị ép đè lên nhau. "Đây là bản lỗi. Không phải bản in chuẩn."

"Chị đang tìm gì trên đó thế?" Nhân ghé sát, tò mò.

"Vết dập," Trinh nói, mắt không rời vật thể. "Nhìn kỹ đi. Dấu khuôn này bị nhòe."

"Em thấy nó giống một cái hoa thôi mà?"

"Không phải hoa. Là những mặt chữ ăn mực không đều."

Nhân nheo mắt nhìn theo ngón tay cô. "Ăn mực là sao hả chị?"

"Là áp lực lên trang giấy không đồng nhất," Trinh giải thích. "Chỗ đậm, chỗ nhạt. Kỹ thuật in này rất tệ."

"Nghĩa là người làm ra nó không cẩn thận sao?"

"Hoặc họ đang cố tình chèn một nội dung khác vào giữa các khe hở."

Nhân gãi đầu, vẻ mặt bối rối. "Thế nếu mình xóa những chỗ nhòe đó đi, nó có trở lại bình thường không?"

Câu hỏi ngây thơ của cậu khiến tay Trinh khựng lại. Cô nhìn vào điểm đen nhất trên chiếc kẹp tóc hồng. Xóa đi? Trong nghề hiệu đính, nếu xóa một lỗi sai mà không có từ thay thế, trang giấy sẽ chỉ còn một lỗ thủng. Cô chưa kịp đáp thì tiếng bước chân khô khốc vang lên.

Kiêm bước tới, che bóng cho Trinh. Anh nhìn lướt qua chiếc kẹp tóc trong tay cô, đôi mắt anh sạm màu, giống như mép tấm vé in ti-pô đang nằm trong túi áo ngực anh. "Nhân, đi xem chỗ nhà mụ dì ghẻ đi. Họ đang chuẩn bị khung cửi, có tiếng lạch cạch từ sáng tới giờ, không ai thấy người ngồi. Có khả năng tích đang cần người dệt."

Nhân nhìn Trinh, vẻ lưỡng lự hiện rõ trên khuôn mặt. "Nhưng ở đây..."

"Đi đi," Kiêm cắt ngang, giọng anh phẳng lặng. "Đừng để người ta thấy chúng ta tụ tập quá lâu ở một chỗ. Với lại, tiếng lạch cạch đó nghe giống tiếng chân người hơn là tiếng thoi đưa. Phải kiểm tra xem đó là máy móc hay là bóng ma."

Nhân gật đầu, bước đi chậm rãi về phía cuối xóm. Kiêm đứng cạnh Trinh thêm vài giây, rồi lẳng lặng rời đi hướng về phía sân đình. Anh để lại cô một mình bên miệng giếng, giữa khoảng không gian tĩnh lặng đến mức tiếng nắng vỡ trên lá chuối khô cũng nghe rõ mồn một.

Trinh đặt chiếc kẹp tóc xuống bệ đá. Mép vé trong túi áo cô hơi nhói lên. Cô tập trung vào việc đọc những nét chữ trên chiếc kẹp tóc, ngón tay miết nhẹ dọc theo đường gờ sắc cạnh của vết dập lỗi. Đây không phải là đồ vật của tích. Nó giống như một mẩu ký tự bị văng ra khỏi khung chì khi máy in đang chạy ở tốc độ cao.

Không gian đột ngột im bặt. Con ruồi đang vo ve trên miệng giếng bỗng dừng hẳn, rơi xuống đất, đứt ngang. Trinh đứng thẳng người. Không có tiếng chân, không có tiếng lá xào xạc, nhưng cô biết có người đang đứng sau lưng mình. Một sự hiện diện phẳng lì, không một chút xao động, như một bản in đã cố định vĩnh viễn trên giấy.

Cô quay lại. Cái Tấm đứng cách cô ba bước chân. Gương mặt cô ta vẫn là gương mặt của một cô gái làng, nhưng ánh mắt thì khác. Nó không nhìn Trinh theo lối người lạ, cũng không theo lối một người làng. Nó nhìn cô như nhìn một dòng chữ thừa trên trang in hỏng.

"Chị có bản gốc không?"

Câu hỏi vang lên, ngắn gọn, không chút nhấn nhá, như một câu đã đọc thuộc từ lâu. Trinh nhận ra ngay cách xưng hô. Cô ta không gọi cô là "người ở" hay "đứa kia" như những người làng khác. Cô ta gọi là "chị".

"Cô là ai trong tích này?" Trinh hỏi ngược lại.

"Tôi là Tấm," cô ta trả lời, môi không mảy may run rẩy.

"Tại sao cô lại hỏi tôi về bản gốc?" Trinh tiếp tục truy vấn.

"Vì chị không thuộc về trang giấy này," cái Tấm nói phẳng lì.

Trinh siết chặt tay, nhìn thẳng vào mắt đối phương. "Cô vừa nói gì?"

Cái Tấm không chớp mắt. "Chị có bản thảo gốc của câu chuyện này không?"

"Tại sao cô lại hỏi tôi thứ đó?" Trinh hỏi lại, giọng cô giữ đúng nhịp độ dứt khoát.

"Vì chị đang đếm lỗi," cái Tấm trả lời, cô ta bước tới gần hơn một bước, dừng lại sát mép giếng. "Chị nhìn cái giếng và biết nó bị đặt sai vị trí. Chị nhìn chiếc kẹp tóc và thấy những con chữ bị ép lệch. Người ở đây không ai thấy điều đó. Họ chỉ thấy nước đầy và bát đĩa nguyên vẹn."

"Cô đã diễn tích này bao nhiêu lần rồi?" Trinh hạ giọng.

"Nhiều hơn số hạt gạo trong đấu," cô ta đáp.

"Không có con số cụ thể sao?"

"Số đếm là vô nghĩa khi vòng lặp không có lề."

"Những người trước tôi, có ai ra được không?"

"Họ đều trở thành những vệt mực nhòe."

"Vệt mực nhòe?" Trinh nheo mắt.

"Họ cố sửa, nhưng họ không có mực dự phòng."

Cái Tấm nhìn chằm chằm vào tay Trinh. "Nghề của chị là gì?"

"Tôi là người hiệu đính," Trinh đáp.

"Hiệu đính," cái Tấm lặp lại, từ ngữ bay ra khỏi miệng cô ta nhẹ bẫng. "Là người tìm lỗi để đưa mọi thứ về đúng vị trí ban đầu?"

"Đại loại là vậy."

"Vậy chị hiểu thế nào là một bản in hỏng."

Trinh ngạc nhiên vì sự tiếp nhận nhanh chóng của cô ta. "Cô hiểu từ đó sao?"

"Tôi thấy nó mỗi ngày," Tấm nói. "Những dòng chữ bị in chồng lên nhau. Những vai diễn bị ép phải lặp lại đến mòn cả khuôn chì."

Trinh quan sát cách cái Tấm đứng. Một dáng đứng hoàn hảo, đúng vai, đúng tư thế, nhưng linh hồn bên trong lại đang toát ra sự lạc điệu.

"Tôi chỉ có bản hiệu đính," Trinh đáp.

"Cô là ai?" Trinh hỏi lần nữa.

"Một dòng chữ bị in sai trong một chương truyện buồn," cái Tấm trả lời. "Tại sao chị phải cẩn trọng như vậy? Chị nói từng câu, chị cân nhắc từng chữ, sợ trang giấy rách ngay dưới ngón tay chị."

"Tôi là một người đọc," Trinh đáp.

"Một người đọc không có bản gốc." Cái Tấm nhìn sang bên kia bến đò, nơi không ai qua được. "Cô có biết tại sao người ta bắt chúng ta phải diễn không? Vì nếu không diễn, trang giấy sẽ trắng trơn. Và nếu trang giấy trắng trơn, chúng ta sẽ biến mất. Nhưng diễn mãi một bản lỗi còn tệ hơn cả sự biến mất."

"Cô đã ở đây bao lâu rồi?"

"Tôi không nhớ. Bao nhiêu lần gánh nước. Bao nhiêu lần nhặt cá bống. Bao nhiêu lần bị trừng phạt. Những câu thoại này, tôi thuộc đến mức không cần mở miệng, chúng vẫn tự vang lên trong đầu tôi. Tôi chỉ muốn ra khỏi vai. Không phải ra khỏi làng. Ra khỏi vai."

Trinh cảm thấy một sự lạnh lẽo lan tỏa. Một nhân vật giấy nhận ra mình là nhân vật giấy, và cô ta đang cầu cứu một người hiệu đính.

"Cô nói cô thuộc lời thoại trước khi nói?" Trinh hỏi.

Cái Tấm khẽ gật đầu. Cô ta liếc nhìn về phía con đường mòn, nơi một lão già đang lảo đảo đi tới, tay vung vẩy cái giỏ tre không. "Ông ta sẽ dừng lại ở gốc gạo kia, hỏi tôi là cá bống đã đủ cho bữa tối chưa. Và tôi sẽ phải đáp là chưa."

Đúng mười giây sau, lão già đi ngang qua, dừng lại ở gốc gạo, giọng khàn đặc: "Cái Tấm, cá bống đã đủ cho bữa tối chưa?"

Cái Tấm đáp, giọng cô ta vô cảm: "Chưa, thầy ạ."

Lão già gật đầu rồi đi tiếp, bóng lão nhòe đi trong nắng chiều. Cái Tấm quay lại nhìn Trinh. "Cô thấy không? Mọi thứ đều đã được đóng máy sẵn rồi. Tôi biết câu tiếp theo thầy tôi sẽ nói là gì, tôi biết mụ dì ghẻ sẽ mắng câu nào khi tôi bước vào sân. Tôi chỉ là một con chữ được dập xuống trang giấy bằng một lực ép quá mạnh."

Trinh không nói ra chỗ lệch nào. Cô đứng im, giữ cho hơi thở thật đều. Mép vé trong túi áo cô không sạm thêm, nhưng trái tim cô thì đập nhanh hơn. Cô đang đứng trước một lỗi in có ý thức.

"Cô có biết Bụt ở đâu không?" Trinh hỏi, mắt cô không rời khỏi vẻ mặt của đối phương.

Một khoảng lặng kéo dài. Cái Tấm nhìn vào miệng giếng cạn, nơi lớp mực đỏ vẫn đang cuộn lên. Cô ta không trả lời ngay, ánh mắt lộ vẻ đờ đẫn. Phản ứng đó không phải là sự lảng tránh, mà giống như người đang lần lại một trang đã thuộc tin đã bị xóa vĩnh viễn.

"Tôi không biết cái tên đó," cái Tấm nói sau một hồi lâu. "Trong bản thảo tôi nhận được, không có dòng chữ đó. Khoảnh đất bên gốc gạo luôn trống. Dân làng đi vòng qua đó vì họ được dập vào đầu rằng phải đi vòng qua, nhưng họ không nhớ vì sao."

Trinh siết chặt chiếc kẹp tóc. Chỗ trống của Bụt không chỉ là một khoảng đất, nó là một lỗ thủng trong ký ức của cả những thực thể tỉnh táo nhất trong tích này.

"Tại sao cô lại nói những điều này với tôi?" Trinh hỏi.

"Vì chị đang tìm cách sửa bản in," cái Tấm nói, cô ta bắt đầu xoay người. "Trước khi chị làm điều đó, hãy cẩn thận với quân lính ở sân đình vào chiều mai. Họ sẽ không gọi tên bất kỳ ai cả. Họ chỉ gạch."

"Gạch?"

"Phải. Một đường mực đen gạch ngang qua tên chị. Khi đó, chị sẽ giống như những người đã biến mất. Không ai nhớ, không ai thấy, không ai nghe. Họ chỉ dọn dẹp những ký tự thừa."

"Tại sao cô giúp tôi?" Trinh hỏi, nhìn thẳng vào mắt cô ta.

"Tôi không giúp chị," Tấm đáp lạnh lẽo.

"Vậy cô gọi đây là gì?"

"Tôi chỉ đang đổ mực vào chỗ trống."

"Để làm gì?"

"Vì tôi muốn xem, khi trang giấy rách, chúng ta sẽ rơi xuống đâu. Chứ không phải vì lòng tốt. Tôi không biết lòng tốt là gì. Tôi chỉ biết quy trình."

"Nếu trang giấy không rách mà chỉ cháy thì sao?"

Tấm không đáp. Cô ta đi thẳng về phía ngôi nhà cuối xóm, dáng đi đều đặn, không một nhịp thừa. Trinh đứng lại một mình bên giếng. Chiếc kẹp tóc trong tay cô vẫn còn ấm hơi nóng của nhựa cháy.

Trên bệ đá, nơi cái Tấm vừa đứng, có một vết mực nhỏ, đen đặc và sắc nét như một chữ ký được đóng dấu đậm tay trên trang in. Trinh đưa tay chạm vào đó. Vết mực không khô. Nó dính vào đầu ngón tay cô, một màu đỏ sẫm, không giống máu; đó là thứ mực in đã cũ và bị ép chặt dưới sức nặng của hàng nghìn trang giấy. Cô nhìn xuống đầu ngón tay mình, vết mực bắt đầu ngấm vào da thịt, không tẩy được.

Trinh bỏ chiếc kẹp tóc vào túi áo, sát bên tấm vé đang sạm đen nấc thứ tư. Cô nhìn về phía sân đình, nơi khoảnh đất trống bên gốc gạo vẫn nằm đó, im lìm và trống trải. Tiếng khung cửi ở nhà mụ dì ghẻ vang lên, dồn dập hơn, từng nhịp lạch cạch nện vào không gian khô khốc.

Trinh cúi xuống, nhặt một viên sỏi nhỏ ném xuống giếng. Viên sỏi rơi xuống, không có tiếng bõm của nước, chỉ có một tiếng "cộp" khô gọn khi nó chạm vào lớp mực đặc quánh bên dưới.