Chương 5: Khoảng đất cỏ không mọc
Thuộc tiểu thuyết Vé Vào Miền Cổ Tích
Tác giả: Quyên Nhí Nhảnh · Thể loại: Vô Hạn Lưu · Đăng ngày · 1988 từ · khoảng 10 phút đọc
Ngày thứ tư bắt đầu bằng thứ ánh sáng vàng vọt trùm lên những nóc nhà tranh xám xịt. Đặng Thục Trinh ngồi trên bậc cửa chái bếp, mắt dán chặt vào tấm vé trong lòng bàn tay. Hai nấc sạm đen ở mép răng cưa trông như vết cháy sém, báo hiệu sự tồn tại của cô bị mài mòn.
"Chị Trinh, mọi người đang chờ ở sân đình."
Nhân đứng ở góc sân, trên mu bàn tay vệt chàm đã sậm màu hơn hôm qua. Trinh đứng dậy, phủi bụi trên ống quần lấm lem. Cô lẳng lặng bước đi. Trong đầu cô, một phép tính hiệu đính đang chạy.
"Bà Sáu," Trinh gọi khi thấy bóng dáng gầy gò của người đàn bà lớn tuổi cạnh gốc gạo. "Trong bản của bà, khi đứa con gái bị hành hạ đến cùng cực, ai sẽ cứu nó?"
Bà Sáu Thìn nheo mắt, đáp đều đều:
"Thì là Bụt. Tấm khóc, Bụt hiện lên hỏi 'Làm sao con khóc?'. Đó là luật của tích này."
"Bản của tôi cũng ghi thế. Hai bản khớp nhau tuyệt đối," Trinh siết nhẹ tấm vé. "Nhưng bốn ngày rồi, bà có thấy ông ấy chưa?"
Kiêm bước tới, mắt sâu hoắm nhìn xoáy vào bà Sáu:
"Không có một bóng người già tóc trắng nào cả. Chúng ta gánh nước, nhặt gạo, bị mụ dì ghẻ hành hạ, nhưng không có ai hiện lên hỏi lấy một câu."
Bà Sáu bần thần vuốt chòm tóc bạc:
"Lạ thật. Phải có Bụt chứ. Không có Bụt thì làm sao con cá bống lớn được? Ai cho quần áo đi trẩy hội?"
"Nếu không có Bụt thì ai là người giúp chúng ta?" Kiêm hỏi câu thực tế nhất.
"Chính vì thế nên tôi mới muốn tìm," Trinh cắt lời. "Đây không phải là chỗ lệch của một chi tiết nhỏ. Đây là một lỗ hổng trong bản thảo. Một chương quan trọng bị xé mất."
"Tìm ở đâu khi làng này chỉ có bấy nhiêu nóc nhà?" Nhân hỏi, tay run nhẹ.
"Tìm chỗ mà đáng lẽ ông ấy phải đứng. Bản gốc ghi Bụt hiện lên bên cạnh Tấm. Luôn là chỗ đó. Nếu thực tại này là một bản in lỗi, vết mực hỏng phải để lại dấu vết ở trung tâm."
Kiêm gật đầu, anh quay sang một lão già đang dắt trâu ngang qua sân đình. Nhóm ba người đi vòng lại, không dám hỏi thẳng về Bụt.
"Bác ơi," Kiêm cất giọng. "Ở sân đình này có chỗ nào vắng vẻ, người làng ít qua lại không?"
Lão già dừng bước. Con trâu gầy nhom khịt mũi một cái nghe rõ mồn một. Lão nhìn Kiêm bằng đôi mắt đục ngầu, chỉ tay về phía khoảnh đất ngay sát gốc gạo:
"Chỗ kia chứ đâu. Cỏ không mọc nổi mười năm nay rồi. Đất dưới đó cứng, trẻ con chơi đùa cũng biết đường mà tránh ra."
"Vì sao lại tránh ạ? Có chuyện gì ở đó sao?" Nhân nôn nóng.
Lão già nhún vai, tiếp tục dắt trâu đi, ném lại một câu:
"Cha ông bảo thế thì làm thế. Ai tò mò vào đó lại mất vía như chơi. Người làng này chỉ đi vòng qua thôi."
Cả nhóm nhìn theo hướng tay lão già. Khoảnh đất ấy rộng chừng năm bước chân, nằm lặng lẽ dưới bóng tán lá gạo đen đúa. Xung quanh đó cỏ gà mọc um tùm, xanh rì, nhưng đúng một vòng tròn hoàn hảo ở giữa lại trơ ra lớp đất xám, nứt nẻ. Một lối mòn nhỏ uốn cong mềm mại bao quanh khoảnh đất, chứng minh hàng nghìn lượt người đi qua đây nhưng chưa ai dám dẫm lên tâm điểm của nó.
"Đúng là nó rồi," Trinh thì thầm.
Nhân định bước vào vòng tròn trơ trụi ấy nhưng Trinh quát khẽ để ngăn lại. Cô bước vào bằng tư duy của một người hiệu đính đang kiểm tra một dòng trắng giữa trang sách. Đất dưới chân cô lạnh ngắt, cứng đến mức không để lại vết lõm. Không có phép thuật, không có ánh hào quang.
"Trống rỗng. Bụt không ở đây," Kiêm nói.
Anh quỳ xuống, dùng bàn tay thô ráp cào nhẹ lên lớp bụi mịn. Đột nhiên, ngón tay anh khựng lại. Giữa những rễ cây gạo ngoằn ngoèo trồi lên mặt đất, có một thứ kẹt sâu trong kẽ rễ.
"Cái gì thế này?" Kiêm lẩm bẩm rồi kéo mạnh vật đó ra.
Đó là một tấm vé. Tấm vé bằng giấy cứng, mép răng cưa nham nhở. Toàn bộ mặt giấy đã bị màu đen đặc kịt bao phủ. Màu đen ấy là mực sạm lại, lan từ mép vào tận tâm giấy.
"Đưa tôi xem," Trinh nói, giọng lạc đi.
Cô cầm tấm vé bằng hai ngón tay. Cô đưa nó lên ngang tầm mắt, xoay nghiêng dưới ánh nắng gắt của giờ Ngọ. Cô nhìn vào những chỗ mực đã bay, tìm dấu vết của khuôn chì ép xuống.
"Chưa có lỗ bấm nào cả," Nhân thốt lên.
"Phải. Người này chưa qua được màn nào," Trinh đáp. "Tấm vé bị sạm đen ngay tại đây, ở tích Tấm Cám này. Người này chưa qua màn nào cả."
Cô miết nhẹ ngón tay lên bề mặt giấy nhám. Chỗ ghi tên người sở hữu chỉ còn là một khoảng trống xám. Khi cô nghiêng tấm vé một góc bốn lăm độ, một vết lõm cực nhỏ hiện ra. Đó là vết tích của máy in khi ép chữ lên giấy. Mực đã mất, nhưng rãnh giấy vẫn còn đó. Một nét gạch ngang. Một nét cong vòng xuống dưới.
Trinh nheo mắt, cố ghép nối các điểm ảnh trong đầu. Nét chữ sắc lẻm. Đây không phải tên của một người làng. Đây là tên hiện đại.
"Cô đọc được không?" Kiêm hỏi.
"Chỉ được một nét đầu," Trinh lắc đầu. "Không đủ để nhận ra tên, nhưng đủ để biết người này từng tồn tại."
"Người này là ai? Chúng ta vào đây mười hai người, tất cả đều đang ở đây mà," Nhân lùi lại một bước.
Trinh nhìn tấm vé đen kịt rồi nhìn sang nhóm người đang đứng co cụm. Tám người chơi vô danh vẫn đứng đó, lặng lẽ. Họ không có tên, không có tiếng nói.
"Lúc chúng ta mới tỉnh dậy ở sân đình đêm đầu tiên, mọi người có đếm kỹ không?" Trinh hỏi lớn.
"Mười hai chứ," bà Sáu Thìn quả quyết. "Tôi với cô là hai, chú Kiêm với cậu Nhân là bốn, cộng thêm tám người kia nữa. Chẳng phải mười hai sao?"
"Tôi nhớ con số mười ba," Trinh nói, giọng lạnh buốt.
"Bà Sáu nói đúng mà chị, làm gì có ai nữa?" Nhân xua tay. "Vì sao cô lại nghĩ là mười ba?"
Trinh không trả lời được. Cô chỉ biết mình đã ghi con số ấy ở đâu đó trong trí nhớ hiệu đính của mình.
"Ngay dưới chân các anh đấy," Trinh chỉ xuống khoảnh đất trống. "Người đó bị gạch tên trước khi chúng ta kịp nhìn thấy mặt. Trước khi tích truyện bắt đầu. Và người đó đã được giao vai Bụt."
Kiêm hít một hơi thật sâu. Anh nhìn vào tấm vé sạm đen hoàn toàn:
"Vai Bụt bị trống vì người đóng vai đó đã làm sai điều gì đó ngay từ giây đầu tiên."
"Mười hai người thôi. Đừng nói mười ba nữa chị Trinh," Nhân lặp lại, giọng run rẩy.
Trinh không trả lời. Cô nhìn xuống tấm vé của mình. Hai nấc sạm đen vẫn nằm đó. Cô bỗng cảm thấy một sự lệch pha kỳ lạ.
"Nhân," cô gọi.
"Em đây chị Trinh," Nhân đáp ngay lập tức.
Trinh đứng sững. Một nhịp. Hai nhịp. Cô mất ba giây mới thốt ra lời tiếp theo. Thực tại như một sợi dây đang kéo căng.
"Đi thôi. Ở đây không tìm thêm được gì nữa."
Cô bước ra khỏi khoảnh đất trống. Đôi chân nặng nề. Cô nhận ra mình đang bắt đầu bị làng này đào thải. Tốc độ đáp lời của cô đã lệch hẳn một nhịp so với đồng đội.
Họ đi ngang qua cổng làng. Tấm bảng gỗ "Sống đúng vai" đung đưa trong gió, phát ra tiếng kẽo kẹt. Trinh không quay đầu nhìn mụ dì ghẻ hay cái Tấm đang quét lá đa.
"Này cô Trinh," bà Sáu Thìn gọi giật lại. "Cô có thấy người mặc áo kẻ sọc hôm nọ đâu không?"
Trinh khựng lại. Cô nhớ về người đàn ông đã bị gạch tên ở chương hai.
"Ông ấy mất rồi bà Sáu," Nhân đáp thay. "Bà quên rồi sao?"
"Mất là thế nào? Tôi cứ thấy thiếu một người lúc chia cơm. Chắc tôi già nên lú lẫn."
Trinh siết chặt hai tấm vé trong túi áo. Một tấm vé có tên cô, và một tấm vé đen đặc không tên. Sự lãng quên diễn ra nhanh hơn cô tưởng. Nó xóa cả những nếp nhăn trong ký ức người sống.
Về đến nhà, Trinh rút tấm vé đen ra. Cô trải nó lên mặt bàn gỗ xù xì trong buồng tối. Ánh nắng le lói qua khe liếp chiếu vào nét gạch ngang và nét cong vòng ấy. Cô nhắm mắt lại. Đêm đầu tiên. Căn phòng khách ở Hà Nội. Ánh đèn chớp tắt. Mười ba người đứng quanh bàn. Có một người đứng sát cạnh cô. Người đó đã hỏi cô một câu về tấm vé. Người đó đã nói tên mình.
Trinh mở mắt ra, mồ hôi vã trên trán. Cô không thể nhớ nổi cái tên đó. Cứ mỗi khi cô định gọi tên nó, một khoảng trắng lại hiện lên nuốt chửng mọi ký tự.
Bên ngoài, tiếng khung cửi lại vang lên. Cạch. Tiếng dập gỗ khô khốc vang vào vách buồng. Một tiếng cạch thứ ba nối tiếp ngay sau đó.
Âm thanh ấy không phải tiếng dệt vải. Đó là tiếng máy in đang dập xuống. Từng nhịp một, nó in đè lên cuộc đời của mười hai con người còn lại. Trinh đặt tấm vé của mình cạnh tấm vé rơi. Chúng có cùng một khổ giấy, cùng kiểu răng cưa nham nhở. Chúng được sinh ra từ cùng một khuôn chì cũ kỹ.
Cô giữ trong tay bằng chứng của một vụ án mạng mà kẻ sát nhân là chính thực tại này. Người giữ vai Bụt biến mất, để lại một tích truyện què cụt không lối thoát.
"Chị Trinh, mụ dì ghẻ gọi chị ra nhặt hạt kê trộn thóc kìa," tiếng Nhân vang lên.
Trinh giật mình. Lần này cô mất năm giây mới đứng dậy nổi.
"Tôi ra ngay," cô đáp, giọng khan.
Cô giấu tấm vé đen vào sâu trong túi áo. Cô không được phép quên. Nếu cô quên cái tên đó, cô sẽ là người tiếp theo bị gạch tên. Hiệu đính viên không được phép quên lỗi sai, dù cái giá phải trả là chính mình.
Cô bước ra khỏi buồng, để lại khoảng tối phía sau. Trên mặt bàn gỗ, vệt mực đỏ thẫm từ tấm vé của cô dường như vừa lan thêm một chút, chạm khẽ vào mép của tấm vé vô danh.
Trinh đặt hai tấm vé cạnh nhau trên đứng gối.
Một lối in, một kiểu chữ, một mép răng cưa.
Cô nghiêng tấm vé rơi về phía ánh lửa, nhìn lại cái nét chữ còn sót. Một nét sổ, hơi hất lên ở chân.
Cô đã nghe một cái tên bắt đầu bằng nét ấy. Đêm đầu tiên, lúc cả nhóm còn ngồi kể cho nhau nghe mình nhận vé thế nào.
Cô không nhớ nổi là ai.